Batibouw opent weer zijn deuren. Het jaarlijkse feest van de baksteen belooft weer een succes te worden. Maar de bouwwoede van de Vlaming wordt in de praktijk gekoeld door heel wat wetten en ambtelijke bezwaren. Bij de start besliste de Vlaamse regering om de vergunningstermijnen in te korten. De eerste stap werd de jongste maanden gedaan door Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening, Philippe Muyters (N-VA). Hij voerde een besluit in ter uitvoering van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Er zijn nu kortere procedures voor duiventillen, veranda's en andere kleine werken. Maar de minister wil veel verder gaan.
...

Batibouw opent weer zijn deuren. Het jaarlijkse feest van de baksteen belooft weer een succes te worden. Maar de bouwwoede van de Vlaming wordt in de praktijk gekoeld door heel wat wetten en ambtelijke bezwaren. Bij de start besliste de Vlaamse regering om de vergunningstermijnen in te korten. De eerste stap werd de jongste maanden gedaan door Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening, Philippe Muyters (N-VA). Hij voerde een besluit in ter uitvoering van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Er zijn nu kortere procedures voor duiventillen, veranda's en andere kleine werken. Maar de minister wil veel verder gaan. PHILIPPE MUYTERS (MINISTER VAN RUIMTELIJKE ORDENING). "Deze eerste vereenvoudiging is een goede zaak. Als vroeger iemand een tuinhuis of een duivenkot wilde bouwen, ging hij naar de gemeente om te vragen wat mocht. De Vlaamse, provinciale en gemeentelijke bouwregels werden afgetoetst. Dan moest de bouwheer plannen op papier zetten en in overleg met de gemeente een dossier samenstellen. Dat werd bekeken door een ambtenaar. Ondertussen was de bouwheer drie of vier maanden kwijt. Pas dan kreeg hij een vergunning en dan moest hij nog eens 45 dagen wachten voor de bouw kon starten. Ik hoorde burgemeesters klagen over de uren die de administratie aan dat prutswerk verloor. Dat is nu gedaan. "Nu kunnen kleine werken sneller starten. Ze zijn vrijgesteld van vergunning of er is alleen een meldingsplicht. Wie vandaag beslist te bouwen, stapt morgen naar de gemeente en overmorgen start hij de werken. Andere werken, zoals een veranda (als energieregels gelden), meldt hij aan en twintig dagen later kan hij al starten. Wie zich aan de regels houdt, kan bouwen zonder zware procedures." MUYTERS. "Van dat soort van opmerkingen word ik zenuwachtig. Net of er vandaag geen koterijen worden gebouwd. Het zijn trouwens de gemeentelijke regels die de bouw van tuinhuizen en veranda's omkaderen. Ik bepaal dat niet vanuit Brussel. Wie denkt dat hij overal naar believen koterijen mag neerzetten, is dus verkeerd. Ik ben geen minister van Koterijen en wil dat ook niet worden. Er bestaat, weet ik, veel koudwatervrees bij ambtenaren, maar ik verander echt niets aan de inhoud. Gemeentes mogen trouwens strenger zijn. Zij kunnen bijvoorbeeld vergunningen voorschrijven voor werken die in de Vlaamse regelgeving alleen gemeld moeten worden." MUYTERS. "Evergem doet wat het wil. Een vergunning voor een duiventil duurt er dus vijf weken plus 45 dagen. Elke gemeente heeft het recht zijn burgers als burgerlijk onverantwoord te beschouwen." MUYTERS. "De burgemeester als gunstverlener is niet van deze tijd. Ik pleit voor een dienend gemeentebestuur. Heel wat burgemeesters, zeker de jongere generaties, staan achter deze fundamentele ontvoogdende maatregel. "Ik denk trouwens dat de Codex de ruimtelijke ordening zal verbeteren. Laten we eerlijk zijn. Hoeveel burgers negeren vandaag de regels omdat de procedure te lang duurt? Als ze weten dat ze kunnen beginnen als ze de regels naleven, neemt de wens voor een regelmatige bouw ook toe." MUYTERS. "Grond creëren is niet mogelijk, tenzij we de zee uitbaggeren of op veroveringstocht gaan, maar dat is niet meer van deze tijd. Het probleem is de stempel op elke lap grond. Het is of een bouwperceel, of geschikt voor de industrie, landbouw of natuur. Ik pleit voor een alternatief, waarbij een project een multifunctionele bestemming krijgt. Dat vereist overleg in een vroeg stadium, waarbij alle partijen aftoetsen wat mogelijk is. Soms zijn er bezwaren tegen plannen op basis van een zeer specifieke klacht, de vrees bijvoorbeeld dat een bedrijventerrein tot lawaaihinder leidt. Zo'n bezwaar kan in een zeer vroege fase verholpen worden, zonder dat heel het project gekelderd moet worden. "Nu stapt een partij met een bezwaar in een latere fase naar de Raad van State waardoor het project weer voor enkele jaren vertraagd wordt. De regelgeving is zo ingewikkeld dat elk protest leidt tot een vernietiging. Daarom formuleer ik, samen met mijn collega's in de Vlaamse regering, in de visienota 'Versnellen van investeringsprojecten' een nieuw beslissings- en consultatiemodel. Dat houdt in een vroeger stadium met bezwaren rekening." MUYTERS. "Voor het einde van de zomer werk ik met de collega's van Milieu en Infrastructuur de nieuwe werkmethode voor grote projecten uit. En ja, alle partijen gaan ermee akkoord. Het regeerakkoord is trouwens duidelijk. "De visienota gaat uit van een soort trechter waarbij privé- en infrastructuurwerken steeds concreter worden. De dialoog begint eerst over de grote contouren en eindigt met een startbeslissing. Dat is de beleidsintentie voor het project. Als er geen succesvol juridisch verzet is, kan er niet meer op teruggekomen worden. Ook niet politiek, trouwens. De overheid stelt een projectopvolger aan, die op alle niveaus aftoetst wat kan. Alle partijen, administratie en privé, hebben een aanspreekpunt. Deze fase wordt afgesloten met een publieke consultatieronde. Hierop volgt een voorkeurbesluit, een point of no return. Over de uitwerking van het project wordt het publiek later geraadpleegd, maar alleen over de details, niet over het principe. Aan het einde volgt het projectbesluit waarbij alle vergunningen, machtigingen en andere formaliteiten worden uitgewerkt. "Van elf stappen met vijf openbare onderzoeken gaan we naar vijf stappen met twee consultaties en drie beslissingsmomenten. We willen de periode tussen aanvraag en vergunningen inkorten tot twee jaar. Vandaag is het geen uitzondering dat er na drie jaar zelfs nog geen vergunning is afgeleverd. "Hoe verloopt zo'n vergunningsproces vandaag? Een ontwikkelaar meldt de administratie dat hij een project wil realiseren en voert daarvoor gesprekken met de ambtenaar. Tot op het ogenblik van de uiteindelijke vergunning, heeft de ontwikkelaar eigenlijk geen zekerheid over het project. Nu overlegt hij met de administratie om het project bij te schaven waar nodig. Bouwen wordt een kwestie van geven en nemen. Nu is het te veel ja of neen." MUYTERS. "En dat is vandaag niet het geval?" MUYTERS. "De strengheid hangt samen met het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, dat een breed kader moest scheppen. Dat dateert van 1997-2007. Vlaanderen bouwt woningen en infrastructuur op basis van de maatschappelijke noden van een kwarteeuw geleden. Als we ervan af willen wijken, moeten we altijd her en der details aanpassen - zoals voor legerdomeinen of voetbalstadia. "Ik wil als minister van Ruimtelijke Ordening net een beleid voeren voor de maatschappelijke noden voor over twintig jaar. Hoe plan je de ruimtelijke ordening in het licht van de vergrijzing? Hoe maak je de infrastructuur die een antwoord biedt op de opwarming van de aarde? Voor het einde van de legislatuur wil ik een visie ontwikkelen voor 2030 met een doorkijk naar 2050." MUYTERS. "We hielden vroeger met een hoop dingen geen rekening. Deze regering kan bewarende maatregelen nemen, bijvoorbeeld door dijken te verhogen of bufferzones te maken. De Vlaamse regering werkt aan een actieplan. De watertoets die twee jaar geleden werd ingevoerd, was al een aanzet van een oplossing." MUYTERS. "Ik ben geen voorstander van bindende adviezen. Zo'n toets is trouwens geen exacte wetenschap, net zoals ruimtelijke ordening dat ook niet is. Een advies is een advies, een mening. De overheid heeft de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid. Als een ambtenaar alleen zou beslissen, zeggen critici dat dit niet kan omdat hij niet ter verantwoording kan worden geroepen. Maar als de burgemeester het watertoetsadvies niet volgt, verwijt men hem dat hij onverantwoord bezig is. Stem hem dan weg!" MUYTERS. "Ik begrijp de kritiek. Als een pps niet tot doel heeft dingen meer transparant te maken, zou hij niet mogen bestaan. Daarom moeten alle toekomstige financiële verplichtingen beter in beeld komen. Ik vind het een ramp dat grote infrastructuurwerken niet binnen een normale begroting kunnen, maar Europa laat dat nu eenmaal niet toe. Het is absurd dat we werken niet op langere termijn kunnen afschrijven. Zonder een pps-constructie zou de Oosterweelverbinding wellicht onmogelijk zijn." MUYTERS. "Ik denk dat Vlaanderen en de andere gewesten volwassen genoeg zijn om zelf noodzakelijke dingen samen aan te pakken. Dat doen we al met de VDAB en Forem. Ik was in 2011 voorzitter van de Europese Raad voor de Sport en heb perfect samengewerkt met mijn collega's in Wallonië en Brussel. Ik wil niet in een verplichte samenwerkingssituatie gewrongen worden." MUYTERS. "Ja, maar in een heel andere context. Het Voka-voorstel voor een beter bereikbare hoofdstad wordt politiek misbruikt voor de uitbreiding van Brussel. Daar doen we niet aan mee." HANS BROCKMANS, FOTOGRAFIE JELLE VERMEERSCH"Laten we eerlijk zijn. Hoeveel burgers negeren vandaag de regels omdat de procedure te lang duurt?" "Ik vind het een ramp dat grote infrastructuur-werken niet binnen een normale begroting kunnen, maar Europa laat dat nu eenmaal niet toe" "Het Voka-voorstel voor een beter bereikbare hoofdstad wordt politiek misbruikt voor de uitbreiding van Brussel"