Jan Blommaert, Eric Corijn, Marc Holthof & Dieter Lesage, Populisme. Epo, 189 blz., 22,50 euro.
...

Jan Blommaert, Eric Corijn, Marc Holthof & Dieter Lesage, Populisme. Epo, 189 blz., 22,50 euro.Socialisme is wat goed is voor de mensen. Althans, zo definieert SP.A-boegbeeld Steve Stevaert het socialisme. Het is een typische (en niet bepaald onschuldige) oneliner van de populaire Hasseltse politicus, die als geen ander weet te jongleren met frasen die zijn opponenten voor schut zetten. Met die simpele definitie geeft Stevaert evenwel ook zichzelf bloot als een onverbeterlijke populist, zo leren we in de even korte als norse essaybundel Populisme. Vier Vlaamse auteurs maken er een korzelige analyse van het huidige politieke reilen en zeilen. Als rode draad fungeert de (globale) opmars van het neoliberalisme, een zo omvattend fenomeen dat het alle geledingen van de maatschappij aantast, menen de auteurs. Het neoliberalisme holt de solidariteit uit, herleidt ideeën tot een format, reduceert informatie tot lees- en kijkcijfers en verkleutert de cultuur, aldus het zwaarmoedige kwartet. Wie die analyse leest, denkt al gauw dat de vier auteurs dan maar hun toevlucht zoeken tot Stevaert, die het socialisme claimt - een socialisme dat per definitie zou moeten zorgen voor solidariteit. Maar ook Stevaert en zijn lakeien worden door het furieuze kwartet hard aangepakt. Stevaert wordt voor hen zowat het uithangbord van de populist, van de politicus die zich laat bijstaan door gewiekste media-adviseurs, van de politicus die zegt te weten wat goed is voor 'de mensen' en die met zijn simplistische en vooral verhullende slagzinnen vertroeteld wordt door de media. Want media, commercie en politiek vormen - uiteraard - één groot complex dat de echte kritiek, de kwaliteit én finaal ook de democratie geen kans gunt. Toegegeven, we hebben het boek wat ruw samengevat. We laten de sporadische interessante kritiek op de hedendaagse dominante opvattingen nu even buiten beschouwing, omdat de rauwe samenvatting pijnlijk duidelijk maakt dat de auteurs zich bezondigen aan precies dezelfde retoriek als... populisten. Zoals de populisten spreken over 'de mensen', zo hebben Jan Blommaert (professor Sociolinguïstiek aan de Universiteit Gent), Eric Corijn (docent Sociale Wetenschappen aan de VUB), Marc Holthof (cultuurjournalist bij De Tijd) en Dieter Lesage (filosoof, docent aan het RITS) over 'de kwaliteit', 'de democratie' en 'de solidariteit'. Hun vaak boeiende en belangwekkende kritiek smoren ze zelf in een (zeer) enge visie op de maatschappij, de economie en de cultuur. Luc De Decker