Al in 1990 eindigde "een wel erg korte 20ste eeuw", aldus hoogleraar Luc de Vos ( Koninklijke Militaire School en KU Leuven). Als de media uitleg nodig hebben over de militaire strategie bij één of ander conflict, krijgt de Vos steevast microfoons onder de neus gedrukt. In het lijvige boek Van het IJzeren Gordijn tot het fundamentalisme toont de auteur zich evenwel een scherp analist van de moderne geschiedenis. Hij ontleedt de internationale te...

Al in 1990 eindigde "een wel erg korte 20ste eeuw", aldus hoogleraar Luc de Vos ( Koninklijke Militaire School en KU Leuven). Als de media uitleg nodig hebben over de militaire strategie bij één of ander conflict, krijgt de Vos steevast microfoons onder de neus gedrukt. In het lijvige boek Van het IJzeren Gordijn tot het fundamentalisme toont de auteur zich evenwel een scherp analist van de moderne geschiedenis. Hij ontleedt de internationale tegenstellingen na 1945. Encyclopedische feitenkennis vult hij aan met politiek inzicht. Het opmerkelijke is dat de Vos in die wirwar van gebeurtenissen, data en conflicten nooit het noorden verliest en steeds weer alle eindjes aaneenknoopt. Dat De Vos het einde van de eeuw in 1990 situeert, betekent nog niet dat hij het eens is met het beruchte essay waarin de Amerikaan Francis Fukuyama het einde van de geschiedenis uitriep. Met de implosie van de Sovjet-Unie werd alleen maar een tijdperk afgesloten. Vult de Vos aan: "In 1989-1990 zouden alle regeringen veel hebben kunnen leren door een studie van de vredesregelingen na oorlogen en zeker die na de twee wereldoorlogen. Een door de Verenigde Naties gepatroneerd congres zou door zijn comparatief karakter de beste inspiratiebron zijn geweest. De bestaande instellingen Navo, OVSE en zelfs EU beantwoorden niet echt meer aan de noden van de nieuwe internationale verhoudingen." Voor West-Europa lijken op korte termijn de terreur van islamitische fundamentalisten en de illegale immigratie de grootste zorgen te baren. De Vos zet ook de georganiseerde misdaad op de lijst met bedreigingen voor de huidige (schijn)stabiliteit. Hij wijst tevens op Rusland, "dat potentieel sterk blijft, al is het vandaag een economische puinhoop." Prompt waarschuwt hij voor het gevaar van een vernederd Rusland. "Zullen de voormalige communisten en de nationalisten binnenkort niet samen de dienst uitmaken?"Nu het communisme opgedoekt is, lijkt het kapitalisme te radicaliseren. De Vos plaatst ook daar een vraagteken bij: "Bestaat het gevaar niet dat de profeten van het laisser faire in de economie de bovenhand halen? En dat we zo afstevenen op een duale maatschappij, waaruit revolutie moet voortkomen? Is dat geen uiting van een belangrijke onderliggende kracht, een doorgedreven individualisme dat de sociale structuren, godsdienst, huwelijk, solidariteit... aantast? En wat met de bevolkingsdruk in de arme, Derde Wereld?" Naar het einde van het boek toe wordt de toon steeds pessimistischer. Luc de Vos, Van het IJzeren Gordijn tot het fundamentalisme. Davidsfonds, 408 blz., 980 fr. ISBN 90 6152 708 2.LDD