Tussen staat en markt
...

Tussen staat en marktVoorstanders van privatisering krijgen vaak het verwijt te slikken dat hun voorstellen ten koste gaan van de zwakkeren in de samenleving. De particuliere exploitatie van buslijnen bijvoorbeeld zou tot gevolg hebben dat onrendabele lijnen opgeheven worden, wat erop neerkomt dat de mobiliteit van zwakke verdieners en ouderen zonder auto wordt aangetast. In "Een schaap in wolfskleren" ontzenuwt de Amsterdamse professor Rick van der Ploeg die socialistische kritiek. De markt vindt altijd een billijke oplossing, stelt hij. Waar een behoefte is, ontstaat een adequaat aanbod. Het opvallende aan dat standpunt is nu net dat econoom Van der Ploeg ook een notoir sociaal-democraat is. De prille veertiger is financieel woordvoerder van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer, doceert staathuishoudkunde aan de Universiteit van Amsterdam en is research fellow aan het Tinbergen Instituut en het Centre for Economic Policy Research in Londen. De tijd dat een sociaal-democraat zich vastbeet in het heilige axioma dat de overheid het per definitie beter doet dan de markt, lijkt definitief achter de rug te liggen. Althans, daar komen steeds meer sociaal-democraten in steeds meer landen met een belangrijke sociaal-democratische familie openlijk voor uit. Ze putten moed uit paarse politieke experimenten en sturen aan op een links-liberale koers. De nieuwbakken Britse premier Tony Blair zou daar wel eens het boegbeeld van kunnen worden, maar hij moet nog alles bewijzen. Alleen romaans gekleurde kameraden lijken achterop te blijven op die fundamentele koerscorrectie. Daar horen ook de meeste Belgische sociaal-democraten bij, al moet gezegd dat steeds meer rozerode discipelen stilaan meer last hebben met de nieuwe theorie dan met de nieuwe praktijk. Ook Van der Ploeg zweert zijn rood getinte evangelie niet helemaal af. Hij besteedt zelfs een heel hoofdstuk om uiteen te zetten waarom hij niet verward mag worden met een liberaal. Zo beklemtoont hij dat de rol van de overheid zeker niet uitgespeeld is : "We moeten onszelf niet voor de gek houden : het debat gaat niet over staat of markt, maar over de modernisering van de overheid. Deze tijden vragen inderdaad om meer marktwerking, maar juist daarom ook om een andere en sterkere overheid. Enerzijds realiseren we ons steeds meer dat de overheid meer als regisseur en minder als uitvoerder moet optreden en dat een vleugje tucht van de markt in de uitvoering van het overheidsbeleid geen kwaad kan. Anderzijds moet de vraag beantwoord worden op welk niveau van overheid (te weten gemeente, provincie, Den Haag of Europa) het beleid het beste vormgegeven kan worden." Het debat is geopend. Van der Ploegs boek vormt een uitstekende introductie daartoe.LDD Rick van der Ploeg, Een schaap in wolfskleren. Prometheus, 272 blz., 795 fr.