Het gereputeerde beurshuis Petercam kwam de voorbije jaren vooral op een negatieve manier in het nieuws. Er was het verhaal van voormalig vennoot Marc Ooms die in een privégeschil schuldig bevonden werd aan schriftvervalsing. Een aantal medewerkers stapte op, onder wie uithangbord Geert Noels. En ontevreden klanten daagden Petercam voor de rechter wegens onjuiste communicatie en/of slecht beheer in het crisisjaar 2008 (zie Goed of slecht beheer).
...

Het gereputeerde beurshuis Petercam kwam de voorbije jaren vooral op een negatieve manier in het nieuws. Er was het verhaal van voormalig vennoot Marc Ooms die in een privégeschil schuldig bevonden werd aan schriftvervalsing. Een aantal medewerkers stapte op, onder wie uithangbord Geert Noels. En ontevreden klanten daagden Petercam voor de rechter wegens onjuiste communicatie en/of slecht beheer in het crisisjaar 2008 (zie Goed of slecht beheer). Onderliggend wordt ook het businessmodel van Petercam op de proef gesteld. In een niet zo ver verleden steunde het beurshuis op drie poten: effectenhandel (brokerage), corporate finance en vermogensbeheer. Vooral de beurshandel bracht vlot centen binnen. Met de commissies op die transacties financierde Petercam zijn uitgebreide sell-side-researchapparaat. Maar brokerage wordt steeds internationaler, waardoor de rol van lokale spelers verkleint. Door het slechte sentiment op de markten hebben ook de corporate finance-activiteiten tijdelijk aan belang ingeboet. Toch houdt Petercam vast aan de combinatie van makelaarsactiviteiten, privé en institutioneel vermogensbeheer en het begeleiden van financiële operaties. "Maar het zwaartepunt verschuift richting beheer, zowel voor particulieren als voor institutionelen", zegt Hugo Lasat, die bij Petercam verantwoordelijk is voor institutioneel assetmanagement (het beheer voor institutionelen zoals pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen, stichtingen... en van de Petercam-fondsen). Lasat kwam een jaar geleden over van Amonis, het pensioenfonds van de zorgsector. Daarvoor maakte hij naam als CEO van Cordius en Dexia Asset Management, en als lid van het directiecomité van Dexia. Hij maakte de overstap naar Petercam op aandringen van oud-Dexia topman Axel Miller, die sinds 2009 vennoot is van Petercam en sinds begin 2011 het directiecomité voorzit. De verschuiving naar vermogensbeheer ligt volgens Lasat helemaal in lijn met de shift die de industrie maakte. "In de jaren tachtig waren er nog meer dan 400 wisselagenten in België. Daarna zijn de beursvennootschappen gekomen en kregen de banken rechtstreeks toegang tot de aandelenmarkt. De functie van wisselagent is verdwenen, die van broker niet. Maar het belang van die activiteit is verminderd. De particuliere handel is afgenomen, terwijl de behoefte aan vermogensbeheer groeide. Ook in dit huis is de klemtoon verlegd van het uitvoeren van transacties naar het beheer van activa en portefeuilles." In april 2011 besliste de raad van bestuur van Petercam om de activiteit institutioneel vermogensbeheer internationaal verder uit te bouwen. De bedoeling was enerzijds de activa onder beheer te doen groeien en anderzijds nieuwe klanten en bijkomende activa aan te trekken. "De raad van bestuur besefte dat er in het verleden te weinig geïnvesteerd is in het commerciële apparaat en in de fondsendistributie op Europees niveau", zegt Lasat. "Petercam focuste altijd op België, Luxemburg en Frankrijk. Nu willen we internationaler gaan, de Europese kaart trekken met een concept van centrale productie en decentrale distributie." De voorbije weken opende Petercam twee filialen in het buitenland: Madrid en Frankfurt. Daarnaast werd de vestiging in Genève versterkt, en in de tweede jaarhelft komt er een kantoor in Milaan. "Er is geen enkele reden om aan te nemen dat Petercam, op basis van de aanwezige competenties, niet succesvol zou zijn in het buitenland", meent Lasat. "We starten niet van nul. We hebben al internationale klantenportefeuilles die we vanuit Brussel beheren, maar we willen hun aantal significant verhogen door de klanten ter plaatse met commerciële teams en een aangepaste marketing te bedienen." Ook België blijft belangrijk. "We willen hier blijven groeien", stelt Lasat, "Maar ons land wordt overrompeld door assetmanagers uit alle hoeken van Europa. Petercam Institutional Asset Management kiest ervoor zijn klanten- en inkomstenportefeuille geografisch te diversifiëren om de afhankelijkheid van de Belgische markt, waar de fondsenmarkt onder druk staat (zie Belgische fondsenindustrie krijgt nog altijd klappen), te verminderen." De voorbije jaren heeft België als beslissingscentrum voor vermogensbeheer sterk aan belang ingeboet. Dexia AM staat te koop, ING heeft zijn equipes ingekrompen, ... "Dat is heel jammer, zowel voor de sector als voor België", vindt Lasat. "Men vergeet vaak dat de activiteit van één vermogensbeheerder indirect drie tot vier andere jobs in de sector creëert. Bovendien is assetmanagement, door zijn schaalbaarheid, een perfect exportproduct." Assetmanagement wordt vergoed op fee-basis. Dat betekent een recurrentere, stabielere inkomstenstroom dan wanneer je afhankelijk bent van transactionele inkomsten. Maar er is een keerzijde: de relatie met de activa onder beheer is heel direct. Als de activa groeien, nemen de inkomsten toe. Als ze dalen, verminderen de inkomsten. Hoe groter de fondsen, hoe hoger de vergoeding. "Er bestaat inderdaad een rechtstreekse correlatie tussen de prestatie van de beheerde activa en de bottomline van je activiteit", glimlacht Lasat. "Maar dat vind ik net het leuke aan dit beroep. Je bent als het ware verplicht goed te presteren. Voor je klanten én voor jezelf. We zijn gedoemd een behoorlijk rendement te halen, zo niet komt onze reden van bestaan in het gedrang." Eind 2010 had Petercam 14,7 miljard euro activa onder beheer, waarvan 9,3 miljard in privaat en 5,4 miljard in institutioneel vermogensbeheer. Van het private vermogensbeheer is meer dan een derde geïnvesteerd in de fondsen van Petercam. Om dubbeltellingen te vermijden wordt dit in het cijfer van het privébeheer verrekend. "In 2011 zijn de activa onder beheer gedaald", geeft Lasat toe, zonder precieze cijfers te geven. "Dat had alles te maken met de forse daling van de aandelenmarkten. Ook in obligaties was het niet vanzelfsprekend stand te houden, maar de impact van de markt was toch het grootst in het aandelensegment." PATRICK CLAERHOUT"We zijn gedoemd een behoorlijk rendement te halen." Hugo Lasat