Steeds meer banken bieden open architectuur aan. Dat betekent dat ze niet enkel huisfondsen, maar ook externe fondsen verkopen. Sommige instellingen zetten slechts schoorvoetend de deur open voor producten van buitenaf, bijvoorbeeld door die voor te behouden aan de vermogende klanten van hun privatebankingactiviteiten. In de meeste gevallen bieden de banken een geleide open architectuur aan: ze doen op voorhand een schifting. Hun cliënten kunnen kiezen uit een beperkt aantal fondsen van een beperkt aantal vermogensbeheerders.
...

Steeds meer banken bieden open architectuur aan. Dat betekent dat ze niet enkel huisfondsen, maar ook externe fondsen verkopen. Sommige instellingen zetten slechts schoorvoetend de deur open voor producten van buitenaf, bijvoorbeeld door die voor te behouden aan de vermogende klanten van hun privatebankingactiviteiten. In de meeste gevallen bieden de banken een geleide open architectuur aan: ze doen op voorhand een schifting. Hun cliënten kunnen kiezen uit een beperkt aantal fondsen van een beperkt aantal vermogensbeheerders. Van alle internetbanken biedt Fortuneo Bank het grootste aantal fondsen aan: 1617. Maar dat betekent niet per se dat die broker het meest gediversifieerde aanbod heeft, want al die producten zijn afkomstig van slechts dertig vermogensbeheerders. Deutsche Bank werkt samen met 27 partners en zegt over een aanbod van meer dan 1600 fondsen te beschikken. De bank staat erom bekend dat ze geregeld interessante buitenlandse fondsbeheerders ontdekt. Zo was ze de eerste die de fondsen van Carmignac, Ethna en Flossbach von Storch aanbood. In de fondsennavigator van MeDirect, een nieuwe speler, staan maar liefst zestig fondsenhuizen vermeld. U hoeft geen klant te zijn om de fondsennavigator van Fortuneo of MeDirect te gebruiken. Beide internetbanken bieden een handig overzicht van de belangrijkste kenmerken van de producten en u vindt er de wettelijke documenten, zoals het prospectus, de verslagen en de essentiële beleggersinformatie (KIID). Ook het aanbod van Keytrade Bank mag er zijn. Die internetbank verkoopt 500 fondsen van 45 uitgevers. "We zouden er meer ter beschikking kunnen stellen door verschillende klassen van een fonds aan te bieden - in verscheidene munten, met hedging of met een distributievariant. Maar daar hebben we uitdrukkelijk niet voor gekozen", legt een woordvoerder uit. BinckBank wil haar aanbod uitbreiden naar 600 fondsen, maar ze wacht daarvoor al enige tijd op groen licht van de regulatoren. Voorlopig zijn er 144 fondsen van 44 beheerders beschikbaar. Het aanbod van Rabobank.be is nog beperkter met 115 fondsen van 12 beheerders. Rabobank.be biedt een laagstekostengarantie. Als u elders in België een fonds goedkoper kunt krijgen, mag u het verschil terugeisen van de bank. Deutsche Bank rekent geen instapkosten aan, als de vermogensbeheerder dat toelaat. Carmignac en Petercam doen dat niet. Deutsche Bank rekent wel een jaarlijks bewaarloon aan: 8 euro per lijn, met een maximum van 80 euro. Ook MeDirect houdt in de regel geen instap- of uitstapkosten af. "We zijn wel verplicht enkele uitzonderingen te maken", zegt CEO Xavier De Pauw. "Voor de fondsen van Carmignac (1%), Petercam (1%) en Rouvier (15 euro, ongeacht het bedrag) moeten we instapkosten innen." MeDirect rekent noch transactiekosten, noch een bewaarloon, noch administratiekosten aan. De Pauw: "Er zijn ook geen verborgen kosten: alle kosten en belastingen worden op onze publieke en op onze beveiligde website getoond." Op de website vindt u voor elk fonds ook welk percentage van de beheersvergoeding de beheerders terugstorten op de rekening van MeDirect. Ook bij Keytrade Bank kunt u nagaan hoeveel retrocessies de bank opstrijkt voor een fonds. Maar voor zover we weten, zijn MeDirect en Keytrade Bank witte raven. Keytrade Bank rekent een forfait van 9,95 euro instapkosten aan, maar er zijn geen uitstapkosten. Enkel voor de fondsen van Carmignac en Petercam zijn er 1 procent instapkosten, zoals bij alle andere banken. Fortuneo Bank en BinckBank houden zowel instap- als uitstapkosten in. Bij Fortuneo betaalt u 9,95 euro bij elke aan- en verkoop van fondsendeelbewijzen, behalve voor de fondsen van Petercam (1%), Carmignac (1%) en Candriam (2,5%). Fortuneo rekent geen bewaarloon of andere kosten aan. Bij BinckBank betaalt u meer kosten naarmate u meer investeert. Tot 5000 euro betaalt u bij elke in- of uitstap 9,75 euro. Tot 25.000 euro is het tarief 14,75 euro, tot 50.000 euro en per schijf van 50.000 euro 24,75 euro. Bij al die banken beperkt het advies zich tot een modelfondsenportefeuille voor elk klantenprofiel, of tot een lijst met geprefereerde beleggingsfondsen. Beobank is de uitzondering. "Wij zijn geen onlineplatform. We bouwen samen met de klant de portefeuille op, uitgaand van zijn beleggersprofiel en zijn financiele doelen", legt een woordvoerster uit. Er is een driehonderdtal fondsen beschikbaar, van een selectie van elf vermogensbeheerders. "Uit dat gamma maken we per kwartaal een kwalitatieve en een kwantitatieve selectie, op basis van criteria zoals de consistentie van het rendement en de volatiliteit." Elk kwartaal selecteert Beobank de 60 beste fondsen in elke activaklasse voor haar Premium Fund Selection. Beobank rekent 0,5 procent instapkosten aan voor geldmarktfondsen tot 3 procent voor aandelenfondsen. Beobank int geen bewaarloon voor beleggingsfondsen. De grootbanken moedigen hun gewone klanten niet echt aan om fondsen van derden te kopen. ING België spreekt over een beperkte of geleide open architectuur. De bank zet 56 fondsen van vijf beheerders in de etalage: Amundi, AXA Investment Managers, BlackRock, Franklin Templeton en NN Investment Partners (het voormalige ING Investment Partners). De instapkosten bedragen dan maximaal 3 procent. Voor de fondsen van die vijf rekent ING België geen bewaarloon aan, voor andere externe fondsen doet de bank dat wel. Voor klanten met een vermogen van 1 miljoen euro stelt ING België wel een echte open architectuur ter beschikking, met een ruimer aanbod dan de vijf partners van de retailbanking. Maar de bank antwoordt niet concreet op de vraag hoeveel ruimer dat aanbod is. Bij BNP Paribas Fortis is open architectuur enkel mogelijk in het segment private banking voor een vermogen vanaf 250.000 euro. Voor die vermogende klanten is een honderdtal fondsen van 86 fondsenhuizen beschikbaar. "Ook andere klanten kunnen fondsen van derden kopen, maar het maakt geen deel uit van het standaardaanbod", luidt het. "Voor zulke fondsen rekenen we aan de retailklanten de maximale instapkosten aan die in het prospectus staan. De privatebankingklanten krijgen een korting. Ze betalen instapkosten afhankelijk van het beheer en het type fonds." Daar komen nog beheerskosten bij, in functie van het beheerde kapitaal, en een bewaarloon voor de fondsen van derden. "Wij verkopen enkel fondsen van andere financiële instellingen aan klanten die daar zelf naar komen vragen", is te horen bij KBC. "We geven geen advies en we hebben geen duidelijk zicht op het aantal aankopen, maar we weten dat die minimaal zijn. Als er transacties zijn, zijn dat veeleer verkopen." Door extra kosten aan te rekenen ontmoedigt KBC zijn cliënten om voor fondsen van derden te kiezen. Voor de fondsen van KBC dragen de klanten geen bewaarloon af, voor de producten van andere financiële instellingen betalen ze het jaarlijkse bewaarloon van 0,17 procent, met een minimum van 4,84 euro per lijn en extra dossierkosten van 8,47 euro. KBC rekent bovendien 2 procent 'toetredingskosten' aan. Voor klanten die minstens 1 miljoen euro toevertrouwen aan de bank, kan er iets meer. "KBC biedt fondsen van een select aantal derde partijen aan in een adviescontext. Dat wil zeggen na een diepgaande screening van de vermogensbeheerder en het fonds. Het gaat om een honderdtal fondsencompartimenten van een tiental vermogensbeheerders." ILSE DE WITTEDe grootbanken moedigen hun gewone klanten niet echt aan om fondsen van derden te kopen.