De krapte op de arbeidsmarkt dwingt meer en meer werkgevers tot een guller en creatiever hr-beleid, om kwalitatief personeel aan te trekken en bij zich te houden. Bedrijfsfietsen voor poetshulpen, royale premies voor medewerkers van pretparken, bedrijfswagens voor verplegend personeel: het zijn voorbeelden van wat werkgevers uit de kast halen om geschikt personeel aan zich te binden. Uit de Salarisgids 2020 van het rekruteringsbedrijf Robert Half blijkt onder meer dat jonge starters hogere lonen krijgen dan enkele jaren geleden. De kandidaten leggen de lat hoog, niet alleen voor hun loon maar ook voor hun work-lifebalance.

Ook in de arbeidsintensieve transportsector is het tekort aan vrachtwagenchauffeurs nijpend: in ons land zijn meer dan 6000 vacatures. De branche worstelt al jaren met een imagoprobleem. "Dit jaar zullen we onze groeidoelstelling niet halen. We hebben wel voldoende opdrachten binnengehaald, maar ik vind niet voldoende kwalitatieve chauffeurs om de ritten te rijden", stelt Pieter Denys (38), de oprichter en CEO van het transportbedrijf Xwift in Nazareth. "Ik heb mijn verkopers enkele maanden moeten stilleggen. Het heeft geen zin te zaaien als je constant vrachten moet weigeren."

De Oost-Vlaamse ondernemer, die jarenlang zelf achter het stuur van een bestelwagen zat, startte zijn bedrijf op in 2007. In korte tijd groeide de transporteur uit tot een kmo met 185 medewerkers, van wie 155 chauffeurs en 30 bedienden, en een vloot van meer dan 100 voertuigen. Denys investeerde 5,5 miljoen euro in een nieuw bedrijfsgebouw in Nazareth, met rijsimulatoren, een fitnessruimte en andere faciliteiten voor het personeel. Dit jaar zal de specialist in sneltransport een omzet van 18,2 miljoen euro draaien. "We hadden gemikt op 20 miljoen euro. Het is de eerste keer dat we onze target niet halen", geeft Denys toe.

Bonussen en bedrijfswagens

Om goede chauffeurs aan te trekken pakt Xwift regelmatig uit met opvallende hr-campagnes. Wie twee jaar in dienst is en bepaalde targets haalt, maakt kans op een bonus. Dat kan een bedrijfswagen zijn. "Dit jaar behalen zeventien chauffeurs die bonus door een combinatie van voldoende werkuren, een goede ongevallenstatistiek en een zuinige rijstijl. De eerste bedrijfswagens worden eind dit jaar geleverd. Wie geen bedrijfswagen wil, kan kiezen voor een elektrische fiets en cash in de vorm van warrants", vertelt Denys. Volgend jaar komen veertig chauffeurs in aanmerking voor de bonus.

Het premiesysteem van Xwift bleef niet onopgemerkt in de transportsector. In een jaar ontving het bedrijf bijna 3000 sollicitaties. "Wij zijn een nichespeler die zoekt naar gaten in de markt. We doen transporten waar de kwaliteit van de dienstverlening belangrijk is en waar nog marge te rapen valt. De gemiddelde transporteur mikt op een marge van 2 à 3 procent. Wij gaan naar 8 à 9 procent. Daardoor kunnen we onze mensen iets meer betalen", legt Denys uit.

Xwift rijdt vooral nationale transporten en heeft nauwelijks last van buitenlandse concurrentie. Buitenlandse chauffeurs en onderaannemers inschakelen om de sneltransporten uit te voeren, is voor Pieter Denys geen optie. "Om kwaliteitsredenen werk ik niet met onderaannemers. We rijden alleen met eigen chauffeurs die Nederlands praten. Je mag die distributieritten niet onderschatten. Onze chauffeurs doen tien tot twintig stops per dag, in druk verkeer. Ze laden en lossen op moeilijke locaties."

Opleiding en begeleiding

Van de 3000 sollicitanten gaan er 111 aan de slag bij Xwift. De uitdaging is de nieuwkomers aan boord te houden. "Zodra ze hier twee jaar verankerd zijn, blijft bijna iedereen", weet Pieter Denys. "Maar meer dan de helft van de nieuwe instroom moeten we binnen drie à zes maanden laten gaan. Ze voldoen niet of gaan zelf weg. Velen onderschatten de baan of hebben een verkeerd beeld van de sector. Niet alles is op te lossen met een goed loon en bonussen", heeft Pieter Denys vastgesteld. Daarom investeert hij meer en meer in de opleiding en de begeleiding van de nieuwkomers. "Ik heb de ambitie om de omzet van Xwift de komende jaren te verdubbelen naar 40 miljoen euro, maar eerst moeten we ons hr-probleem oplossen."

PIETER DENYS "Het is de eerste keer dat we onze target niet halen." © Jonas Lampens

Denys heeft zijn hr-dienst versterkt om beter te kunnen selecteren en de vroege uitstroom aan te pakken. "In het begin volgde alleen mijn vrouw de personeelszaken op, vandaag hebben we zes hr-mensen. We werken met trajectcoaches die de chauffeurs proactief benaderen. Het heeft geen zin een chauffeur wekenlang gefrustreerd te laten rondrijden", ervaart Pieter Denys.

Ook de ploeg van de transportplanners is versterkt om meer telefonisch contact te houden met de chauffeurs op de baan. "Die schakel wordt vaak onderschat", zegt Denys. "We werken met boordcomputers, het is dus heel gemakkelijk om geen persoonlijk contact meer te hebben. Maar dat is niet de bedoeling, we vragen onze chauffeurs om na elke opdracht te bellen. Het is belangrijk dat de planners voelen wat leeft bij de chauffeurs. Zo kunnen we op tijd bijsturen."

De vraag is of al die investeringen en hogere kosten niet vreten aan de marge van het transportbedrijf. "Ik moet een deel van mijn winst afstaan, maar ik geloof dat mijn aanpak op lange termijn de juiste is", zegt Pieter Denys.

'Zo los je het chauffeursprobleem niet op'

Xwift is niet het enige bedrijf in de transportsector dat met een innovatieve verloning chauffeurs probeert te vinden. "Maar zo los je het chauffeursprobleem op sectoraal vlak niet op", stelt Philippe Degraef, de directeur van de werkgeversorganisatie Febetra. "Het probleem is dat je op die manier chauffeurs afsnoept van collega's of concurrenten." Degraef ziet meer heil in het opleiden van mensen die nog niet in de sector actief zijn. "Onze Limburgse afdeling probeert zij-instromers aan te trekken: mensen die al een baan hebben en chauffeur willen worden. Het sociaal fonds van de sector financiert de opleiding om een vrachtwagenrijbewijs met vakbekwaamheid te behalen. Dat kost 5000 euro per chauffeur." Begin volgend jaar plant de transportsector een grootscheepse imagocampagne om meer zij-instromers aan te trekken.