De nieuwe Waalse regering wil meer mensen aan het werk krijgen. Vijftien jaar geleden was de Waalse werkzaamheidsgraad amper 60 procent. Intussen is de werkgelegenheid gestegen, maar ze blijft hangen op 63,7 procent. Deze legislatuur moet ze naar 68,7 procent, een loodzware opdracht, zeker met een recessie voor de deur.

Belangrijke nuance: volgens de voorspellingen van het Planbureau stijgt de werkzaamheidsgraad bij ongewijzigd beleid naar 66,7 procent in 2024. Dat betekent dat nog een inspanning van 2,7 procentpunt rest. Daar zijn 60.000 extra banen voor nodig.

Lukt dat met de maatregelen in het Waalse regeerakkoord? Naar maatregelen om banen te creëren is het met een vergrootglas zoeken. De regering ondersteunt wel de pôles de compétitivé, die toekomstgerichte sectoren helpen. Maar van fiscale maatregelen om werken aantrekkelijker te maken is geen sprake. Terwijl daar het grote probleem zit: de meeste Waalse niet-werkenden bieden zich niet aan op de arbeidsmarkt.

Activeren

De Waalse regering wil daar iets aan doen door de activering via het Waalse werkgelegenheidsagentschap Forem te versterken. Hoe dat zal gebeuren, is niet duidelijk. Het is wel de bedoeling werkloze schoolverlaters snel naar een stage in een bedrijf te loodsen, of hen op te leiden. Het risico bestaat dat die jongeren in dat systeem van Forem-opleidingen blijven zitten, geen volwaardige baan vinden, maar toch uit de statistieken verdwijnen.

Wie het Waalse regeerakkoord leest, krijgt vooral de indruk dat de nieuwe banen vooral gesubsidieerde jobs worden, een soort nepbanen in de sociale economie. Dat is beter dan de werkloosheid, maar de vraag is of zulke gesubsidieerde banen wel zin hebben als men niet doorstroomt naar een volwaardige baan in de privésector.

Het systeem van gesubsidieerde banen in de non-profit- en openbare sector, de APE ( aide à la promotion de l'emploi) blijft ook bestaan. En in het Waalse regeerakkoord staat ook dat de regering zones van zéro chômeurs longue durée gaat vastleggen, regio's met veel langdurig werklozen. Daar zou prioritair worden ingezet op banencreatie. Al zou het ook daar vooral om gesubsidieerde banen gaan in de sociale economie.

Federaal

Natuurlijk kan Wallonië niet alleen de werkzaamheidsgraad opkrikken. De belangrijke hefbomen van het arbeidsmarktbeleid blijven federaal, zoals de werkloosheidsuitkeringen beperken in de tijd of ze sneller afbouwen. Nieuwe lastenverlagingen op arbeid zijn ook een stimulans, net als een soepeler sociaal overleg. Economen als Ive Marx herhalen dat het rigide loonoverleg een van de oorzaken is van het beperkte aantal laagbetaalde banen in België. Maar zulke federale maatregelen zijn voor de PS en Ecolo een brug te ver.