Maar is een rationele aanpak van herstructureringen en sluitingen te verzoenen met het objectief van om aan ontwikkelingssamenwerking te doen? Gedelegeerd bestuurder Loïc de Cannière is formeel: "Wanneer we lokale bedrijfjes begeleiden of participaties in KMO's nemen, gebeurt dat volgens de CPP-filosofie: alle partijen maken duidelijke afspraken en verbinden er zich toe daar consequent naar te handelen. Van ondernemer tot ondernemer. Zo bereik je resultaat. We willen open en eerlijke relaties tussen ondernemers van bij ons en in het Zuiden. Dat werkt."
...

Maar is een rationele aanpak van herstructureringen en sluitingen te verzoenen met het objectief van om aan ontwikkelingssamenwerking te doen? Gedelegeerd bestuurder Loïc de Cannière is formeel: "Wanneer we lokale bedrijfjes begeleiden of participaties in KMO's nemen, gebeurt dat volgens de CPP-filosofie: alle partijen maken duidelijke afspraken en verbinden er zich toe daar consequent naar te handelen. Van ondernemer tot ondernemer. Zo bereik je resultaat. We willen open en eerlijke relaties tussen ondernemers van bij ons en in het Zuiden. Dat werkt."Gedurende enkele jaren broedde CPP op een werkbaar concept om jonge bedrijfjes in ontwikkelingslanden hefbomen aan te reiken waarmee ze relatief snel een eigen dynamiek kunnen ontwikkelen. Dat mondde onder andere uit in een naamsverandering: Company Partnership Plan wordt omgedoopt tot Incofin. "Het concept staat nu op punt en is vrij uniek," vertelt De Cannière. "Aanvankelijk heeft CPP vooral peterschappen gestimuleerd tussen Vlaamse bedrijfsleiders en kleine bedrijfjes in het Zuiden, maar we beseften dat er meer nodig was. Bedrijvencentra bijvoorbeeld, als ankerpunt en broedplaats voor jonge ondernemers. Daarom wordt CPP vanaf nu Incofin. Een korte naam, die aansluit bij de ruimere doelstelling: internationale cofinanciering van ondernemerschap in het Zuiden." (zie kader: Van CPP tot Incofin). Incofin is een CVSO, een Coöperatieve Vennootschap met Sociaal Oogmerk, die investeert in bedrijvencentra en in bestaande bedrijfjes. Incofin start zelf geen bedrijven op, maar begeleidt lokale initiatieven. Bijkomend biedt Incofin jonge ondernemers in het Zuiden microkredieten en aangepaste managementopleidingen aan. Dat laatste gebeurt via een aparte organisatie, de vzw Ex-Change, die een koepel wil zijn voor kennisoverdracht van bedrijfsmanagement naar het Zuiden. Incofin doet de coördinatie voor Ex-Change (zie kader: Een week bij een collega). Na een evaluatieronde van de bestaande CPP/Incofin-participaties in vijf filialen (Tanzania, Oeganda, Guinee, Guatemala en Brazilië) schreef Loïc de Cannière een Private Placement Memorandum, waarmee hij vanaf september in Vlaanderen de boer op gaat. Tegen 31 maart 2002 wil Incofin _ door uitgifte van 1766 bijkomende aandelen _ een kapitaalverhoging rond hebben van de huidige 620.000 euro (25 miljoen Belgische frank) naar 5 miljoen euro (201,7 miljoen frank). Eén Incofin-aandeel kost 2480 euro (100.042 frank). Incofin rekent op het enthousiasme van Belgische ondernemingen, institutionelen en grote familievermogens. Bouwbedrijf Verelst, Speyebeek (Desimpel), Bekaert, Roularta, VDK Spaarbank en Vyncke bijten de spits af. "Er zijn vermogensbeheerders die voor hun klanten op zoek zijn naar Noord/Zuid-initiatieven, maar ze moeten professioneel gerund worden en doorzichtig zijn in hun financiële rapportering. Incofin verbindt zich daartoe," zegt de Cannière optimistisch. Hij verwijst naar succesvolle, gelijkaardige initiatieven vanuit de private sector zoals het Zwitserse Swisscontact en Cordaid in Nederland. Swisscontact, dat qua concept het beste aansluit bij Incofin, haalt jaarlijks zo'n 2 miljoen euro op bij het Zwitserse bedrijfsleven. Bewezen staat van dienstHet nieuwe Incofin start niet vanuit het niets. Eigenlijk begint Incofin, na bevruchting door het CPP-concept, aan een nieuw leven. "Het huidige Incofin is het resultaat van een kruisbestuiving tussen de terreinervaring van het oude Incofin in Afrika en Latijns-Amerika, en van denkwerk rond Company Partnership Plan sinds 1996," zegt bankier Frans Verheeke, voorzitter van Incofin en van VDK Spaarbank. Sinds de oprichting door VDK Spaarbank en de niet-gouvernementele organisatie Act in 1992, bouwde Incofin een portefeuille uit van participaties in lokale bedrijfjes. Ze werden begeleid door coöperanten van Act. Die participaties hebben vandaag een intrinsieke waarde van 1,5 miljoen euro (60,5 miljoen frank). Het gaat om een brede waaier van activiteiten: de aanmaak van palmolie, van soyamelk, de productie van ploegen, metaalbewerking, meubelmakerij, huizenbouw, kippenkweek, zaadveredeling, groentekweek en distributie ervan. Loïc de Cannière nam de bestaande activiteiten van CPP/Incofin onder de loep en ziet ze op korte termijn winstgevend worden: "De meeste draaien break-even. Ze werden mee opgestart door ngo-coöperanten van Act. Puik werk, maar de bedrijfsefficiëntie moet worden bijgeschaafd. Daar zijn we mee bezig. Tegen 2002 zijn alle participaties winstgevend." Hij verwijst naar succesverhalen als Incofin-Brazilië, waar samengewerkt wordt met lokale boerencoöperaties om hun productie en distributie te verbeteren. Incofin-Guatemala exporteert zelfs groenten van kleine boeren naar buurland El Salvador. Beide projecten worden ondersteund door succesvolle microkrediet- en opleidingsprogramma's. In Afrika werkt Incofin hoofdzakelijk met lokale bedrijvencentra. Participaties van de regionale of landelijke Incofin-filialen in plaatselijke bedrijfjes gebeuren op basis van welomschreven criteria: wat is de sociale en economische impact op de regio, is er een realistisch businessplan, beantwoordt het project aan vooropgestelde ethische en ecologische standaarden? Ook de periode is welomschreven: de bedrijfjes moeten na verloop van tijd op eigen benen kunnen doorgroeien.De Cannière verduidelijkt: "Omdat we kiezen voor een basis-topaanpak en een maximale verankering, proberen we ook lokale elites en bedrijven tot een financiële inbreng te bewegen. Ook zij moeten vanzelfsprekend de doelstellingen van Incofin onderschrijven en beantwoorden aan de vooropgestelde ethische criteria."Meer dan centen uitdelenDe lopende kapitaalverhoging van Incofin-België zal worden gebruikt om de bestaande sterke activiteiten te consolideren en nieuwe projecten ruggensteun te geven: "In Latijns-Amerika werken honderden kleine boeren met Incofin; in Afrika zijn bedrijvencentra met alles erop en eraan belangrijke hefbomen voor de professionalisering van bestaande creativiteit bij lokale ondernemers," stelt de Canniëre. Basisregel is dat de initiatieven van ondernemers en de lokale gemeenschap komen: "Ze moeten bewezen hebben iets in hun mars te hebben. Pas dan steekt Incofin, met duidelijke spelregels, een handje toe."Laten we enkele recente voorbeelden bekijken. NV Somers Zaden uit Mechelen hielp Naseco (Incofin-Tanzania) zijn zaadveredelingstechnieken te verbeteren. Equator Valley Farm (Incofin-Oeganda) kreeg van Minds in Motion uit Gent advies voor de verpakking van zijn producten. Het eveneens Gentse bouwbedrijf Wyckaert trok ook naar Oeganda om er het bouwbedrijfje Mukati te adviseren. Studenten van Vlerick brachten ideeën aan om de prestaties van Comptoir Agricole (Incofin-Guinee) te verbeteren. Sommige missies worden door CPP/Incofin uitgevoerd in samenwerking met het CDE, het Centre de Dévelopement des Entreprises van de Europese Unie, maar zullen worden overgenomen door Ex-Change. Loïc de Cannière is pas terug van Genève om na te gaan hoe de specifieke trainingstechniek van het Internationaal Arbeidsbureau ( ILO) voor ondernemers in het Zuiden in de Incofin-bedrijvencentra kan worden toegepast. "We moeten het warm water niet uitvinden. Daarom hebben we contacten met een bestaande initiatieven. Via netwerking worden Incofin-initiatieven op een flexibele manier verbeterd en bieden wij onze diensten aan interessante partners aan." Zo ontwikkelt BRS ( KBC-bank) informatiseringspakketten voor MuCoBa ( Mufindy Community Bank). Met steun van BRS is Incofin-Tanzania projectleider om MuCoBa nog dit jaar winstgevend te maken. En met het Overlegcentrum voor Integratie van Vluchtelingen ( OCIV) bekijkt de Cannière hoe terugkerende vluchtelingen via Incofin-bedrijvencentra kunnen worden begeleid bij het opstarten van een bedrijfje in hun land van herkomst. "We worden dagelijks met dergelijke voorstellen overspoeld. Er zijn al aanbiedingen voor het opstarten van bedrijvencentra in Peru, Congo en Zuid-Afrika. Er liggen drie investeringen voor een Incofin-Honduras klaar," aldus De Cannière. "Maar we gaan stap voor stap te werk. Ook kandidaturen voor het Ex-Change-programma stromen binnen. Meer Vlaamse bedrijven dan men vermoedt zijn bezig met de noord-zuidverhouding."Wat levert het op?De belangrijkste vraag van potentiële intekenaars voor Incofins kapitaalverhoging is uiteraard: wat is de rentabiliteit? Voor een bankier is Frans Verheeke daar zeer nuchter in. "Realistisch," corrigeert hij. "Wij garanderen dat het geïnvesteerde kapitaal niet in rook opgaat. Break-even draaien en spin-offs genereren, zijn de objectieven van Incofin. Dus is er een rentabiliteit en is er toegevoegde waarde. Maar die zal zich vooral _ zoniet uitsluitend _ manifesteren in een sociale rentabiliteit. Met andere woorden: het stimuleren en professionaliseren van ondernemerschap, wat op zijn beurt aanstekelijk kan werken voor nieuwe entrepreneurs," aldus Verheeke. "De informele economie bewijst dat er in deze landen creatief ondernemerschap aanwezig is. Incofin begeleidt dat ondernemerschap van informeel naar formele activiteiten. Dat betekent concreet: bijkomende tewerkstelling en een reeks multiplicatoreffecten in een hele regio. Het klinkt ambitieus, maar onze ervaring leert dat het mogelijk is. Tot nu is het door Incofin sinds 1992 geïnvesteerde vermogen intact gebleven."De return voor Vlaamse investeerders in Incofin komt er uiteindelijk op neer dat de inzet niet verloren gaat? "Naast een belangrijke sociale return is er een financiële return in die zin dat de meerwaarde in het Zuiden blijft. Dat laatste is moeilijk te vatten in cijfers, maar toch. We garanderen een halfjaarlijkse financiële rapportering. Elke rekening wordt lokaal geaudit. Deloitte & Touche kijkt de jaarrekening van Incofin-België na. Uw investering gaat niet verloren," antwoordt de Cannière. Maar hij trekt de horizon verder open. "U deelt de basismotivatie van het CPP/Incofin concept: 'Ondernemen met winst voor de wereld'. Mensen helpen om hun lokale economie op gang te krijgen." Erik Bruyland"Met duidelijke afspraken van ondernemer tot ondernemer bereik je heel wat in het Zuiden."Incofin rekent op het enthousiasme van Belgische ondernemingen, institutionelen en grote familievermogens.