Bekaert, Petrofina, Solvay, Tractebel. U schudt de namen van deze Belgische multinationals prompt uit de mouw. Wat weet u van Rosy Blue, Gembel, Vijaydimon, Jayam ? Nieuwe multinationals in de Antwerpse diamantbranche met het hoofdkwartier aan de Schelde en een Indiase portemonnee. Elf procent (306 miljard frank) van de Vlaamse export (3320 miljard frank) is diamant. De Indiase multinationals veroverden op twintig jaar de helft van de Antwerpse handel. Rosy Blue is Nummer 1 met 25.000 bedienden en arbeiders en 50 miljard frank omzet, één derde in België. Niet alleen Georgische goudbaasjes, Russische gangsters en knoeiende bankiers tekenen het beeld van de diamant in Antwerpen.
...

Bekaert, Petrofina, Solvay, Tractebel. U schudt de namen van deze Belgische multinationals prompt uit de mouw. Wat weet u van Rosy Blue, Gembel, Vijaydimon, Jayam ? Nieuwe multinationals in de Antwerpse diamantbranche met het hoofdkwartier aan de Schelde en een Indiase portemonnee. Elf procent (306 miljard frank) van de Vlaamse export (3320 miljard frank) is diamant. De Indiase multinationals veroverden op twintig jaar de helft van de Antwerpse handel. Rosy Blue is Nummer 1 met 25.000 bedienden en arbeiders en 50 miljard frank omzet, één derde in België. Niet alleen Georgische goudbaasjes, Russische gangsters en knoeiende bankiers tekenen het beeld van de diamant in Antwerpen.De vrome jood streelt de mezzoezah op de deurstijl van de Diamond Exchange Building en snelt dan door de hal naar de zes liften. Ze leiden alsnog naar één bedrijf, Rosy Blue op de topverdiepingen van het splinternieuwe en voorts lege gebouw. Jood en Jain. In de Diamond Exchange Building raken twee commerciële en religieuze tradities mekaar (zie kader : Jains en joden). Dilip Mehta, hoofd van Rosy Blue, tuurt dagelijks uren door de loep naar ruwe diamanten. De elegante veertiger spreekt rad Engels, begrijpt Frans en wat Nederlands en vermijdt de ijdelheden van de captains of industry. Bij het eerste gesprek wijst hij ingetogen gelukkig naar de kamer naast de trade room waar zijn eerste kleindochtertje af en toe te slapen wordt gelegd. Rosy Blue barstte uit de kleren in de Hoveniersstraat 9. De geur van verf en schaafkrullen hangt op het nieuwe adres, verse visitekaartjes worden gedrukt. Dilip Mehta stichtte de eenmanszaak Rosy Blue in 1973, vandaag boekt het concern wereldwijd met 25.000 bedienden en arbeiders een omzet van 50 miljard frank : de verkoop van diamant en juwelen beloopt 28 miljard frank, de niet-diamant-omzet 22 miljard frank. De Belgische omzet bedraagt 15 miljard frank. Het aantal werknemers van de Groep Rosy Blue is op tien jaar gelijk gebleven, de omzet was in '86 de helft : 750 miljoen dollar. De hoofdstad van Rosy Blue is Antwerpen, de eigenaars zijn de families Mehta en Bhansali. Dilip Mehta's zoon Dipu werpt zich op de handel in geslepen diamant, senior was vorige week in Bombay voor het verlovingsfeest van Dimple, zijn dochter. De familie Mehta is verliefd op Antwerpen, zij voelt zich evenzeer thuis in Bombay : een verengelsing van Bom Bahia, Portugees voor goede baai, de Portugese nederzetting werd Brits in 1661 als koninklijke huwelijksgift. Rond de Stock Exchange van Bombay en VT (Victoria Terminus, 1 trein per 2 minuten, gevuld tot 150 procent van hun capaciteit) bestormen de nieuwe wolkenkrabbers het uitspansel. Daar heeft Groep Rosy Blue zijn Indiase adres. Het managementDe Indiase multinationals zijn familiebedrijven die de trekjes aannemen van westerse multinationals met de klassieke beheers- en rapporteringstechnieken. Door fax, telefoon, computerverbindingen, luchtreizen worden de traditionele vormen in stand gehouden, zonder een verkwisting van het competitieve voordeel van de familiale samenhorigheid. Rosy Blue heeft een director finance voor de groep. Rizwan Ahmed was twintig jaar bankier voor hij topmedewerker werd van Dilip Mehta : "In al die jaren heb ik nergens zo'n competitieve business gezien." Rosy Blue Group heeft een gedecentraliseerde aanpak, met een jaarlijkse budgetconferentie en twee updates. Dilip Mehta : "Onze groep heeft een modernere organisatiecultuur dan de andere groten in de sector." De nieuwe Indiase familiemulti's zijn een oefenterrein voor pan-Indiase en pan-Aziatische samenwerking. De ruggengraat van de onderneming is een clan met wortels in het Jainism, daarrond draaien Hindoes, moslims, Sri Lankezen, Japanners, Europeanen. Alle vergelijkingen lopen mank, ook deze vergelijking : echter, de nieuwe diamantfirma's hebben trekjes van de Antwerpse naties, de samenwerkingsverbanden van havenbazen gegrondvest in het gildenwezen en de mercantiele democratie. De marktRosy Blue is een wereldleider in de diamantbranche. De verkoop over '93 bedroeg 650 miljoen dollar, 711 miljoen dollar over '94, 838 miljoen dollar over '95, de raming voor vorig jaar is 925 miljoen dollar. De verkoop van de betere fabrikaten van 20 points tot 5 karaat naar de VS en Japan steeg (1 karaat = 0,2 gram, één punt = 0,01 karaat). De uitstekende stenen met een hart-en-pijl-schittering, die Rosy Blue maakt sedert '93, lokken steeds meer kopers. Dilip Mehta : "De diamantbranche is zeer competitief in de markt zijn is regel nummer 1, marktaandeel vergroten is regel nummer 2 en een klant gelukkig maken en toch nog winst boeken is regel nummer 3. Een stabiel aanbod door de Central Selling Organisation in Londen en een goede klantenbasis over heel de wereld hebben het ons mogelijk gemaakt om deze drie regels te volgen, ondanks de moeilijke tijden." De omzetten in de sector zijn spetterend, de winstmarge is in de handel van het ruw traditioneel klein, 1 à 2 %, aldus hoge bronnen bij de Beurs voor de Diamanthandel. De Antwerpse diamantexport bedraagt 10,2 miljard dollar (306 miljard frank), dat is 11 % van de Vlaamse uitvoer (over '95, laatste beschikbare jaarcijfer, bedroeg die 3325 miljard frank). De diamantomzet (export én import) is het dubbele : 21 miljard dollar. Meer dan 1 op 2 (55 %) van de geslepen diamanten ter wereld, komen uit Antwerpen ; 90 % van de ruwe diamanten wisselt van eigenaar aan de Schelde. Dr. Luc Rombouts van Terraconsult, een Antwerpse wereldspecialist in diamantexploratie : "De voorbije vijf jaar zakte de prijs voor het ruwe kleingoed, de stenen onder een half karaat met 20 tot 30 %, die voor ruw van meer dan een halve karaat steeg met 10 à 15 %. Structureel zit de prijs voor groter ruw in de lift, de interessante vindplaatsen worden schaarser." Wat is de strategie van Rosy Blue ? Dilip Mehta : "Ons concept bestaat erin het warenhuis te zijn, met daarin gespecialiseerde boutiques. Dat concept ontwikkelde traagjes in Antwerpen, wij bieden alle goederen aan onder één dak. De grote traders worden hoe langer hoe machtiger, wat alles te maken heeft met de kosten. Ik kan mijn voorraden niet meenemen naar de beurs. De beurs is prima voor de eerste contacten, daar zie je nieuwe klanten, maar de functie van de Antwerpse beurzen is veranderd tot een zaken- én een sociale markt. Je leert er mensen kennen en hoort er de geruchten over de prijzen. Antwerpen is een vrijhandelszone voor diamant, maar zou zichzelf beter moeten verkopen en positioneren. Je koopt, verkoopt, arriveert en vertrekt hier in de grootste vrijheid. De klant ziet de rijkste keuze, veel meer dan in Thailand, Mauritius, Sri Lanka. Made in Belgium is een merknaam. Noodzakelijk blijft wel om de ondersteunende fabricage te behouden. Als de kleine groep van arbeiders verder krimpt, verliest Antwerpen zijn greep op de markt." Diamanten waren luxe voor westerlingen. De Verenigde Staten en Europa slikten tienduizenden karaat sierdiamant. Vandaag worden de Aziaten één op vier diamanten wordt gekocht door een Japanner en de Latijns-Amerikanen de nieuwe consumenten, hun besteedbare inkomen stijgt sprongsgewijze. Op dit ogenblik heeft Centraal-Europa geen invloed op de omzet.Dilip Mehta : "Over weinige jaren ontstaat een tekort aan ruw, vooral voor de grotere stenen." Er zijn nog wel recente vindplaatsen in Canada en Angola, maar grote hits worden niet meer verwacht, dus het aanbod stagneert en de vraag groeit. "De prijzen zullen stijgen," is de interpretatie van Dilip Mehta, "en daarop bereiden wij ons voor. Een mogelijk risico is wel de lichtjes dalende koopkracht van de Pacific Rim door de zwakheid van sommige Aziatische munten. De boom die ik verwacht, zal niet speculatief zijn, wel structureel." De Sri Lankees Francis Lappen is verkoopdirecteur en verantwoordelijke voor Blue Diamond, een dochter van de groep in Colombo, Sri Lanka : "Onze sterkte is dat we de klant alles kunnen aanbieden, van 150 dollar per karaat tot 10.000 dollar en meer per karaat. Weinigen doen ons dat na." In Antwerpen, Tel Aviv en Bombay verkoopt Rosy Blue zowel ruw als geslepen goed ; in New York, Tokio, Bangkok, Hongkong, Singapore, Colombo alleen geslepen diamant. Voor de verkoop van ruw wordt de cyclus gevolgd van de sights, de maandelijkse gesloten veiling in Londen voor de happy few met uitstekende relaties bij de Central Selling Organisation van De Beers. Rosy Blue heeft drie sights ; één in Antwerpen, één in Bombay, één in Sri Lanka. Dilip Mehta : "De Beers eerbiedigt de regionale specialisaties. Dat is pienter. Wat wij ontvangen, vergelijk ik met nouvelle cuisine, goede kwaliteit in té kleine hoeveelheid." Gedurende een post-sightweek komen er 250 handelaars uit Israël, India, Amerika en het Verre Oosten over de vloer bij Rosy Blue. Francis Lappen : "De verhouding tussen onze verkoop van geslepen diamant en ruw is 45 % en 55 %, vandaag een stabiele verhouding, in het verleden waren we eerder 65 % ruw en wij zijn gestart met 80 % ruw. De hogere kosten duwen Rosy Blue naar de betere goederen." Dipu Mehta is de derde generatie, hij studeerde aan de International School of Antwerp en aan het Vesalius College van de VUB, waarop hij stage liep in Tokio en Japans leerde. Dipu Mehta spitst zich toe op geslepen diamanten : "Latijns-Amerika was een actieve markt, maar door de devaluaties aan het einde van de jaren tachtig, werd veel business weggevaagd. In Japan herneemt de handel na de aardbeving van Kobe, deze stad was het Japanse centrum voor parels en juwelen en dus diamant. De EMU zal in Europa de kosten drukken en er komt meer doorzichtigheid. Elke detailverkoop, dus ook die van diamanten en juwelen, wordt daardoor interessanter." De familieRosy Blue steunt op twee pijlers : B. Arunkumar in Bombay voor de Indiase activiteiten, Rosy Blue voor alle overige activiteiten. Rosy Blue heeft een sterk imago en dat wordt gepromoot door de concernaanpak. De controle over de groep berust bij de Luxemburgse privé-holding Rosy Blue Finance, geleid door Dilip Mehta en zijn neef Amit Bhansali, ook chief executive officer van het concern. Broer Arun Mehta woont in Bombay en leidt de Indiase handelsbedrijvigheid, hij pendelt om de twee maanden naar Antwerpen, een tweede broer, Harshad, neemt de Indiase fabricage voor zich. Dilip Mehta is diamantair in de tweede generatie : "Wij zijn een grote familie, dat is geen probleem, je moet de koek groter maken. Mijn vader, mijn oom en mijn broer hebben veel opgeofferd om de familie te dienen. In alle ups en downs blijven wij bij elkaar. Ook verre neven horen erbij, de familiegeest is belangrijk. Een Mehta zijn betekent kiezen om niet in ledigheid te leven van de rijkdom uit het verleden." Dilip Mehta werkt 24 uur op 24 : "Wij hebben de faam van harde werkers te zijn en houden eraan om zo te blijven. Wij werken gefocusseerd en richten ons op de timing van de klant. Wil die ons bezoeken in het midden van de nacht, dan is dat oké, wij zullen er zijn. De sociale druk van de vrouw en de kinderen bestaat, maar toch begrijpen ze de situatie. Ik lijd niet aan geldhonger, ik wil wel dat mijn familie welstellend is. Rosy Blue is ook geen eenmansshow, niemand is onsterfelijk. Wij brengen mensen van verschillende culturen samen. Zij die van het zakendoen een prioriteit maken, zijn hier welkom en worden welvarend."In '73 verhuisden Dilip en zijn kersverse echtgenote Pallavi de dochter van Indiase diamantairs in Antwerpen naar de Scheldestad. Hij stichtte in dat jaar Rosy Blue Company : roos en blauw zijn favoriete diamantkleuren in India. Dilip Mehta : "Belangrijk werd om meer sierdiamanten te verkopen en gevarieerd ruw aan te schaffen. Antwerpen was toen en nu de logische keuze om dat te doen, mijn vrouw kende Antwerpen, mijn schoonfamilie kon me helpen bij het opzetten van de business. Mafatlal Mehta van Groep Jayam bood eveneens veel hulp. But, the priest can marry you, not run the family. Dat moet je zelf doen." De uitzwermingDe nieuwe multinationals zoeken investeringen met hogere opbrengsten dan diamant. De winst van de diamanthandel en -productie belandt deels in gevarieerde activiteiten. Rosy Blue slaat ook die weg in en houdt het bij traditionele diversificaties : banken, verzekeringen, vastgoed.Rosy Blue begon aan zijn uitbouw in '90, hoofdzakelijk in India. Director Finance Rizwan Ahmed : "We hebben een significant belang en een bestuurszetel in de grootste privé-bank van India Vysya. Zij zetelt in Bangalore, het centrum van de Indiase Silicon Valley. Het Belgische BBL kocht recentelijk op onze aansporing 5 % en heeft een optie op 5 % in deze Indiase bank en verwierf eveneens een bestuursmandaat. Met Vysya willen we een belang opbouwen in de verzekeringssector. We bezitten ook minderheidsbelangen in Indusind Bank en Global Trust Bank. We trachten bovendien in India een merchant bank van de grond te krijgen. In Sri Lanka participeren we in Seylan Bank, een van de grootste privé-banken." (Voor BBL en Vysya, zie Trends, 23 januari 1997). Dilip Mehta : "Onze groep importeert goud, zilver, eetolie en grondstoffen in India. In de VS bekleden we een plaatsje in de handel van en het verschroten van schepen. Ook ontwikkelen we vastgoed in India. We are good for India". Dilip Mehta is een NRI, een non-resident-Indian : "Wij hebben onvoldoende tijd om buiten India ook grootschalige dingen te doen. Met Blue Properties ontwikkelen we vastgoed in Antwerpen, in duo met Sorenco van Marc Robrechts, waarin we een meerderheidsparticipatie bezitten." De partners bouwden een appartementsblok en een farmafabriek in Wilrijk en sociale flats voor de Ideale Woning in Berchem. Amit Bhansali vat samen : "Groep Rosy Blue is een conservatieve onderneming. Wij evolueren naar 50 % diamant en 50 % niet-diamant, wereldwijd en op veilige afstand van elke risqué branche." FRANS CROLS DILIP MEHTA, ROSY BLUE GROEP (RECHTS) EN PRAVEEN DASOT (L.) 24 uur op 24 uur werken. Geen geflikflooi of pralerige consumptie.