De kapitaalvergoeding voor de aandeelhouder is geplafonneerd, alle vennoten hebben gelijke inspraak, er is vrije toe- en uittreding. Naast het financiële rendement heeft de organisatie ook een sociaal oogmerk. Dat zijn de hoekstenen van de basisfilosofie van de coöperaties. Maar Cera en Bacob, vlaggenschepen van de traditionele coöperaties, gingen op in grote particuliere financiële groepen. Zijn de coöperaties dan nog een beweging met toekomst? Cera Holding organiseert er vandaag, 10 oktober, een symposium over en bij ...

De kapitaalvergoeding voor de aandeelhouder is geplafonneerd, alle vennoten hebben gelijke inspraak, er is vrije toe- en uittreding. Naast het financiële rendement heeft de organisatie ook een sociaal oogmerk. Dat zijn de hoekstenen van de basisfilosofie van de coöperaties. Maar Cera en Bacob, vlaggenschepen van de traditionele coöperaties, gingen op in grote particuliere financiële groepen. Zijn de coöperaties dan nog een beweging met toekomst? Cera Holding organiseert er vandaag, 10 oktober, een symposium over en bij Van Halewyck verscheen er zopas een boek (*) over, met als kernboodschap dat de coöperatie een nieuw elan gevonden heeft in de sociale economie. Het gedachtegoed van de coöperatie wortelt in de eerste helft van de negentiende eeuw in Groot-Brittannië. In België ontstonden de coöperaties in het begin van de twintigste eeuw in sectoren als distributie, pers, financiën en farmacie. Ze waren hoofdzakelijk gestructureerd als netwerken binnen de zuilen - een socialistische coöperatie rond wat vandaag de P&V-groep is, een christelijke arbeidersbeweging rond de Arco-groep (met Bacob), terwijl Cera de Vlaamse landbouwwereld groepeerde. Maar Cera en Arco brachten recentelijk hun financiële activiteiten onder in grotere groepen, in ruil voor een belang van respectievelijk 28% in KBC en 15% in Dexia. "Cera Holding beheert dat patrimonium én lost haar maatschappelijk engagement in," zegt Rik Donckels, gedelegeerd bestuurder van Cera Holding. "De aandeelhouder kan rekenen op een rendement geplafonneerd op 5%. Daarnaast is de Cera Foundation met een jaarbudget van 5 miljoen euro de belangrijkste privé-mecenas van een brede waaier van sociale en culturele projecten." Het gewicht in het bruto binnenlands product (BBP) van de coöperaties is marginaal, maar de nieuwe coöperaties schieten wortel in de sociale economie. Op het einde van de jaren zeventig ontstond een golf van coöperatieve vernieuwing. In de context van de economische crisis legden ze zich toe op het creëren van werkgelegenheid, of ontwikkelden ze nieuwe activiteiten in milieuniches of op het vlak van buurtdiensten. Vele hebben de structuur van een vzw, maar houden vast aan de basisfilosofie van een coöperatie. Sommige coöperaties hadden alleen oog voor de soepele juridische vennootschapsvorm, maar zij worden niet erkend en ook niet vrijgesteld van roerende voorheffing. Commentarieert Rik Donckels: "Ook een coöperatie is gedoemd om bedrijfsmatig te denken. Wat ook de aard van de activiteit is, een coöperatie moet de confrontatie met de markt aangaan en voldoende inkomsten genereren. Heel wat coöperaties gaan onderuit door een schrijnend gebrek aan een bedrijfseconomische aanpak. Idealisme en goodwill zijn een voorwaarde, maar verzekeren de continuïteit niet."D.K. [{ssquf}](*) Jacques Defourny, Michel Simon, Sophie Adam, De coöperaties in België: een beweging met toekomst? Uitgeverij Van Halewyck, 160 blz., 25 euro.