Door een kapitaalvlucht van 20 miljard gulden per jaar heeft Nederland op twintig jaar 2 miljoen banen structureel verloren. De Eindhovense emeritus hoogleraar Dirk Horringa wijst beschuldigend naar de wurgende belastingdruk. Met Het drama van de hyperwerkloosheid slaat hij gapende bressen in het poldermodel. In een geselend betoog heeft hij het over een Potemkin-façade. Wanneer tsarina ...

Door een kapitaalvlucht van 20 miljard gulden per jaar heeft Nederland op twintig jaar 2 miljoen banen structureel verloren. De Eindhovense emeritus hoogleraar Dirk Horringa wijst beschuldigend naar de wurgende belastingdruk. Met Het drama van de hyperwerkloosheid slaat hij gapende bressen in het poldermodel. In een geselend betoog heeft hij het over een Potemkin-façade. Wanneer tsarina Catharina de Grote op de Wolga voer, zorgde grootvorst Potemkin ervoor dat de armste dorpen werden afgeschermd door fleurige coulissen, bevolkt door acteurs. Achter het poldermasker schuilen de hoogste kapitaalvlucht ter wereld, een emigrerend bedrijfsleven en een hyperwerkloosheidsgraad van 26 procent, "de hoogste maatschappij-ontwrichtende werkloosheid van Noordwest-Europa." Horringa onderbouwt zijn betoog vrij stevig, ook al tapt hij uit een bekend liberaal vaatje. Dit perspectief maakt het boek wat voorspelbaar en doet de éminence grise van de Nederlandse organisatie-advieswereld overkomen als een onverbeterlijke mopperaar. Toch bromt Horringa niet alleen, hij maakt ons ook attent op het Zweedse FöFö-concept. Zonder overheidssteun worden ondernemingen op stapel gezet. Elk bedrijf staat onder leiding van drie tot vijf bijgeschoolde, voorheen werkloze managers. Kapitaal en coaching komen van een opleidingsgroep die voortspruit uit een beroepsorganisatie van bedienden. Voorstellen om de werkloosheid te milderen, stemmen vaak moedeloos, althans voor wie nog gelooft in grootschalige remedies. Wie echter wil blijven zoeken, vindt zijn gading in een myriade initiatieven. In Rotterdam begon een project dat kansarme werklozen begeleidt op weg naar een job. De werklozen moeten hun mogelijkheden en belemmeringen aangeven. Er wordt uitgegaan van sociale activering. Rob Lammerts schreef een inspirerende handleiding bij deze aanpak onder de titel Activering langdurig baanlozen. In het grondige Uitsluitend voor jongeren? stuit Henk Spies op een onbedoeld nevenverschijnsel van de huidige benadering: een aanzienlijk deel van de doelgroep (kansarme jongeren) wordt verder gemarginaliseerd. Hij legt ook uit hoe dit euvel te voorkomen valt. Dirk Horringa, Het drama van de hyperwerkloosheid. Prometheus, 75 blz. Rob Lammerts, Activering langdurig baanlozen. Jan van Arkel, 103 blz., 500 fr. Henk Spies, Uitsluitend voor jongeren? Jan van Arkel, 349 blz., 990 fr.LDD