Al jaren volgt de leider van de Agalev-kamerfractie, Jef Tavernier, de sanering van de overheidsfinanciën, en voelde zich al die tijd aan het lijntje gehouden. En dat zal niet verbeteren. "Volgens een scenario in het laatste rapport van de Hoge Raad van Financiën zal onze staatsschuld in 2018 de Maastricht-norm halen, 60 % van het BBP (bruto binnenlands product", zegt Tavernier. "Of het nu 2016, 2018 of 2020 is, wat zal het uitmaken ? Steeds weer klinkt het liedje : Wacht nog een beetje, de grote, structurele maatregelen komen. Maar het enige dat komt, zijn begrotingen met grotendeels eenmalige maatregelen en programmawetten met daarin van alles en nog wat."
...

Al jaren volgt de leider van de Agalev-kamerfractie, Jef Tavernier, de sanering van de overheidsfinanciën, en voelde zich al die tijd aan het lijntje gehouden. En dat zal niet verbeteren. "Volgens een scenario in het laatste rapport van de Hoge Raad van Financiën zal onze staatsschuld in 2018 de Maastricht-norm halen, 60 % van het BBP (bruto binnenlands product", zegt Tavernier. "Of het nu 2016, 2018 of 2020 is, wat zal het uitmaken ? Steeds weer klinkt het liedje : Wacht nog een beetje, de grote, structurele maatregelen komen. Maar het enige dat komt, zijn begrotingen met grotendeels eenmalige maatregelen en programmawetten met daarin van alles en nog wat." TRENDS. Nu België, met het Maastricht-examen op komst, niet veel anders kan dan "structurele maatregelen" nemen, zet Jean-Luc Dehaene het parlement buitenspel met kaderwetten. Hoe voelt u zich tegenwoordig als parlementslid ? JEF TAVERNIER. Opstandig. Dehaene is een autoritair figuur die problemen heeft met het openbare debat. Louis Tobback is ook zo. Hij houdt alleen rekening met de weerbaren en de sterken in een discussie. Dat zie je aan de manier waarop hij uit de hoek komt met one-liners die je naar adem doen happen. Johan Vande Lanotte en Luc Van den Bossche hebben dat ook. Blijkbaar durft de regering geen beslissingen in het openbaar nemen. Ze verwacht dat de bevolking gecharmeerd wordt door een sterke man en dat de kritiek op de inhoud intussen zal verdwijnen, zo van wij nemen tenminste beslissingen, ook stelt de inhoud ervan niet veel voor. De volmachten zijn erg, maar het ergste is : het is een parlementaire meerderheid die ze verleent. Een meerderheid die zichzelf buitenspel zet, dat is pas slaafsheid. Eind '93 lanceerde u een besparingsvoorstel om lopende staatsobligaties om te zetten in nieuw overheidspapier met lagere rentevoet. Staat u daar nog steeds achter ?Ja. De rentelasten op de overheidsschuld belopen 9 tot 10 % van het BBP. Dat moet je binnenkrijgen in de vorm van belastingen, die de voorbije jaren steeds meer de gekende inkomens troffen : lonen, wedden, uitkeringen. Inkomsten uit roerend vermogen werden het minst geraakt. De reële intrestvoeten zijn de jongste tien jaar historisch hoog geweest. Ik stel voor overheidsobligaties om te zetten in langlopend overheidspapier met een gegarandeerde rente van 2 % boven de inflatie, wat een totale opbrengst van 4 % betekent. Dat zorgt voor een forse daling van de rente-aflossingen door de overheid. En het is een maatregel die noch het spaargeld van de mensen afpakt, noch de vermogens aantast, maar alleen de vergoeding ervan verlaagt.U weet toch dat zo'n maatregel ons een enorm negatief imago zou opleveren in de financiële wereld ? Een belegger zal België alleen nog vertrouwen als hij een stevige risicopremie krijgt bovenop de normale rente. Met alle gevolgen die zo'n renteverhoging heeft.Vergelijk het met een onderneming die failliet gaat : als die een serieus financieel reddingsplan voorlegt, nemen schuldeisers soms genoegen met een kleinere terugbetaling of zelfs met een soort kwijtschelding. Een degelijke ingreep doet je kredietwaardigheid stijgen, ook al sneed je in het vlees van de schuldeisers. Zo'n omzetting van overheidsobligaties moet natuurlijk een onderdeel zijn van een totaalpakket aan structurele maatregelen. Dat pakket moet de belastbare basis verschuiven van arbeid en uitkeringen naar kapitaal en bepaalde vormen van verbruik. Is dat totaalpakket krachtig genoeg, dan zegt de financiële wereld : België is definitief op de goeie weg. Eind '95 hadden de Belgische banken voor bijna 4000 miljard overheidsobligaties in hun balansen staan. Hebt u al eens becijferd welk deel van hun winsten uw voorstel zal wegvagen ?Mijn voorstel vermindert de rentelasten met 200 miljard. Voor minder moet je er niet aan beginnen, daarvoor is de schok van zo'n maatregel te groot. Ofwel doe je het serieus, ofwel doe je het niet. Vergeet niet dat de banken jarenlang geprofiteerd hebben van de overheidsschuld. Toen de consortia van banken nog de overheidsleningen plaatsten, vroegen ze de intrestvoeten en de commissielonen die zij wilden. Trouwens, lagere rente op overheidsobligaties zullen de banken doorrekenen naar lagere vergoedingen op de deposito's van klanten. De financiële solvabiliteit van de banken is dus fundamenteel niet bedreigd.Uw voorstel omvatte ook een vermogensbelasting. Volgens minister van Financiën Philippe Maystadt is zo'n maatregel misschien wel moreel verantwoord, maar het brengt geen frank op. Het doet de overheidsinkomsten zelfs dalen, zoals bewezen is bij de verhoging van de roerende voorheffing op effecten met vaste rente. Maystadt heeft gedeeltelijk gelijk. Roerend vermogen is onbekend en zeer mobiel. Maar je mist dan wel terechte inkomsten. Enerzijds verplicht de EU ons budgettair te saneren, maar anderzijds ontneemt ze ons tegelijk de instrumenten daarvoor : door de unanimiteitsregel komt de EU niet tot een uniforme roerende voorheffing of tot opheffing van het bankgeheim.Bent u nu voor of tegen een vermogensbelasting ?Ik ga akkoord dat er praktische bezwaren zijn, maar ik blijf er voorstander van. Want het is een kwestie van rechtvaardigheid. De particuliere sector heeft voor een deel zijn vermogen te danken aan transfers van de overheid, en dus aan de opbouw van de staatsschuld. Denk maar aan allerhande uitkeringen of subsidies aan bedrijven. Ons zul je niet horen zeggen : Laat de rijken de crisis betalen. Hoe minder er moet worden betaald, hoe liever. Maar we hebben nu eenmaal 20 jaar verknoeid. En zonder fundamentele oplossingen, geen gezonde structuur. We hebben de keuze : ofwel de zaak rechttrekken op 25 jaar tijd op kosten van arbeid en milieu, ofwel serieuze maatregelen nemen waaraan de vermogens meehelpen. Maar ik twijfel aan de praktische haalbaarheid van die laatste keuze, ik ben niet naïef. Een ingreep echter op de rente-aflossingen door de overheid kan wél, dat heb je in handen. JOZEF VANGELDERJEF TAVERNIER (AGALEV) De particuliere sector heeft voor een deel zijn vermogen te danken aan de opbouw van de staatsschuld.