Een rist heruitgaven en festiviteiten brengt talloze titels opnieuw op de markt. Nu nog ligt de boekhandel vol met heruitgaven van de onlangs tachtig geworden Gerard Reve. We vonden zelfs een schaarse dvd, De jongste voordracht, met zijn laatste openbare optreden. Twee sleutels tot het plechtstatige, van arglistige ironie doordrenkte oeuvre: Oud en eenzaam (1978) en Moeder en zoon (1980). Decadent, romantisch en hypergestileerd - dat...

Een rist heruitgaven en festiviteiten brengt talloze titels opnieuw op de markt. Nu nog ligt de boekhandel vol met heruitgaven van de onlangs tachtig geworden Gerard Reve. We vonden zelfs een schaarse dvd, De jongste voordracht, met zijn laatste openbare optreden. Twee sleutels tot het plechtstatige, van arglistige ironie doordrenkte oeuvre: Oud en eenzaam (1978) en Moeder en zoon (1980). Decadent, romantisch en hypergestileerd - dat Reveaanse palet vinden we in overtreffende trap in Tegen de keer (Athenaeum/ P&VG, 256 blz., 12,50 euro): Joris-Karl Huysmans (1848-1907) portretteert een hertog die zich concentreert op stijl en kunst, terwijl hij maatschappij en mensen verafschuwt. Stijlvirtuositeit? Dan mogen we de verzamelde verhalen van Vladimir Nabokov (1899-1977) niet vergeten, onder de titel Een Russische schoonheid, in twee delen, samen in een cassette (Bezige Bij, 49,90 euro). Nabokov, die zowel Stalin als Hitler ontvluchtte, dartelt geniaal met taal en betekenis. Voor literaire connaisseurs is groter genoegen moeilijk te vinden. Nabokov bewonderde Nikolaj Gogol (1809-1852), van wie de schelmenroman Dode zielen in pocket (Pandora, 436 blz., 10 euro) verscheen. Een verarmde edelman wil zijn aanzien opkrikken door dode zielen te kopen. Zielen zijn hier lijfeigenen. Zo wil hij een solvabele indruk maken om van de bank een lening los te peuteren. In De geschiedenis (Meulenhoff, 655 blz., 28,50 euro) volgt Elsa Morante (1912-1985) een vroegrijp kind, geboren uit de verkrachting van een Italiaanse weduwe door een Duitse soldaat in 1941. Van Morante verschijnt nu ook voor het eerst in het Nederlands De verzamelde verhalen (Meulenhoff, 476 blz., 39,50 euro), een overrompelende revelatie. In alledaagse taferelen smokkelt Morante een unheimliche vervreemding. Haar landgenoot Umberto Eco, onsterfelijk sinds De naam van de roos, weidt in de essaybundel Over literatuur (Bert Bakker, 351 blz., 29,90 euro) uit over andere literaire monumenten, zoals Joyce, Borges en Dante. Eco leert anders lezen. Morante krijgt - onterecht - slechts een voetnoot in Lezen etcetera (Prome- theus, 450 blz., 24,95 euro), waarin de Nederlander Pieter Steinz 416 schrijvers en 104 meesterwerken beknopt bespreekt. Over poëzie heeft hij het niet, maar voor Gedichtendag volgende donderdag, 29 januari, prijzen we graag De hoeder van kudden (AP, 352 blz., 32,95 euro) van de Portugees Fernando Pessoa (1888-1935) aan, met origineel én vertaling. Gedichten van een ontwapenende eenvoud, maar daarom nog lang niet zonder betekenis. Luc De Decker