De vader van Patrick Vermeiren was 18 toen hij het niet meer kon aanzien dat zijn tante sukkelde met een dertig jaar oude, versleten rolstoel. Daarom knutselde hij voor haar in 1957, samen met zijn vader - die had een bandagewinkel in hartje Antwerpen - in hun tuinhuisje de allereerste Vermeiren-rolstoel in elkaar. Ruim een halve eeuw later leidt de 38-jarige Patrick Vermeiren een familiale groep met 650 werknemers en productievestigingen in Polen en China voor rolstoelen, bedden en thuishulpmiddelen zoals looprekjes en toiletstoelen.
...

De vader van Patrick Vermeiren was 18 toen hij het niet meer kon aanzien dat zijn tante sukkelde met een dertig jaar oude, versleten rolstoel. Daarom knutselde hij voor haar in 1957, samen met zijn vader - die had een bandagewinkel in hartje Antwerpen - in hun tuinhuisje de allereerste Vermeiren-rolstoel in elkaar. Ruim een halve eeuw later leidt de 38-jarige Patrick Vermeiren een familiale groep met 650 werknemers en productievestigingen in Polen en China voor rolstoelen, bedden en thuishulpmiddelen zoals looprekjes en toiletstoelen. En de business loopt op wieltjes. De aanzwellende vergrijzingsgolf maakt dat de omzet zelfs zonder enige extra activiteiten jaarlijks met minstens 5 procent groeit. Vermeiren slijt dan ook ruim 90 procent van zijn producten - ruim duizend variaties van rolstoelen en 500 hulpmiddelen - aan 65-plussers. "We zullen nooit stijgingen van 30 à 40 procent zien, maar ook niet plots 40 procent dalen. We weten waar we naartoe gaan, altijd maar hoger. Er zijn niet veel sectoren die dat kunnen zeggen", legt Patrick Vermeiren uit aan de vooravond van een lange zakentrip naar Dubai. Vermeiren verhuisde in 1973 onder zachte dwang van de overheid, die geen uitbreiding meer toestond in het stadscentrum, naar een industriezone in het noordelijk gelegen Kalmthout. Daar telde de groep in de jaren tachtig nog 200 werknemers. "Ooit stond de hal hier vol met lassers", herinnert Vermeiren zich. Het familiebedrijf schakelde als eerste in zijn sector robotten in voor productie, waardoor het werknemersbestand zienderogen daalde. Aan het begin van de jaren negentig zakte Vermeiren in de rode cijfers, omdat de Amerikaanse concurrenten veel goedkoper produceerden in Mexico. Om de kosten te drukken, besliste Vermeiren in 1994 om te bouwen in Polen. Die fabriek met 300 werknemers is nu de grootste vestiging. De volgende grote stap kwam tien jaar later, toen Vermeiren via een Franse consultant de vraag kreeg van de China Disabled Persons' Federation om in China te produceren. De overheid vond de kwaliteit van de lokale producten ondermaats. De fabriek werd gebouwd in Suzhou op een reusachtig industrieel park waar ook Vyncke, Bekaert en Picanol actief zijn. De vestiging, nu goed voor 10 procent van de omzet, heeft 170 personeelsleden. België verlaten ziet Vermeiren nooit gebeuren. Op de hoofdzetel, waar de verkoop wordt gecoördineerd maar de productie werd ingeperkt tot montage en aanpassingen aan de lokale markt, zijn er nog 85 personeelsleden. Ook de ontwikkeling zit in Kalmthout. "We hebben software die ook wordt gebruikt door de ruimtevaartorganisatie NASA en waarmee ook de Airbus A380 werd ontwikkeld", zegt Vermeiren, die erop wijst dat ook rolstoelen trendgevoelig zijn geworden. "Vroeger werd een rolstoel ontwikkeld voor twintig tot dertig jaar. Nu vraagt men al na enkele jaren een nieuw model of een nieuwe kleur." Dat vooral lichtere modellen worden gevraagd, ligt voor de hand. "Vroeger gebruikten we stalen buizen, nu eerder aluminium of plastiek." Vermeiren overweegt ook te investeren in het duurdere koolstofvezel. Voor innovatie kijkt de sector regelmatig naar de fietsindustrie, die vaak vergelijkbare technologie en materialen gebruikt. Ook daarvoor zit Vermeiren goed in Suzhou, dat bekend is om zijn fietsindustrie. Vermeiren positioneert zich in het middensegment van de rolstoelen. "We willen de Volkswagen Golf van de rolstoelen zijn", zegt Patrick Vermeiren "Wij hebben geen Ferrari's", aldus de CEO, die mikt op een marktaandeel van minstens 20 procent in elk land waar het bedrijf actief is. "Dat lukt niet altijd, maar er zijn toch ook landen, waar we rond de 60 procent hebben." Een volgende grote stap kondigt zich niet meteen aan. "Eerst het verkoopnetwerk in Europa uitbreiden. Er zijn nog genoeg landen waar we ofwel via distributeurs werken, ofwel niet actief zijn. Dat geeft heel wat groeipotentieel." 80 procent van de omzet wordt in Europa gerealiseerd. Naast zowat 100.000 rolstoelen produceert Vermeiren jaarlijks ook 100.000 hulpmiddelen voor revalidatie of mobiliteit, plus 30.000 à 40.000 bedden. Daarmee is Vermeiren het nummer vier in Europa in de sector, die wordt geleid door het Amerikaanse Invacare. Die beursgenoteerde groep is ruwweg tien keer groter. Nummer twee is het vroeger nog beursgenoteerde Amerikaanse Sunrise Medical, gevolgd door het Duitse fusiebedrijf Meyra Ortopedia, dat bijna dubbel zo groot is als Vermeiren. "We komen in elk land telkens dezelfde vier à vijf fabrikanten tegen, wat aantoont dat we in de top vijf serieus meespelen." Het kapitaal is in handen van Patrick Vermeiren en zijn zus Monique, die bestuurder is. Zij hebben ieder de helft van de aandelen. En beiden hebben kinderen. "Er is dus al een volgende generatie", zegt Vermeiren, wiens drie kinderen tussen vijf en tien jaar zijn. "Hoewel ik er niet echt mee bezig ben, speelt de opvolging wel door mijn hoofd, omdat ik zelf met dat vraagstuk geconfronteerd werd door het vrij vroege overlijden van mijn vader." Die stierf tien jaar geleden op 59-jarige leeftijd. Zoon Patrick was toen pas twee jaar afgestudeerd, maar kon terugvallen op een ervaren algemeen directeur. Toen die in augustus vorig jaar met pensioen ging, nam hij het commando over. Vermeiren blijft volgens zijn CEO nog jaren een familiebedrijf, vooral ook omdat geen dure overnames worden overwogen. Vermeiren gaat voor interne groei in zoveel mogelijk markten, intussen al ruim veertig. "Zolang we die groei financieel aankunnen, gaan we zo door. Ik weet dat het de mode is om een beursnotering te overwegen. Ik ben daar niet tegen, maar een familiebedrijf kan zich veel flexibeler opstellen en veel gemakkelijker een langetermijnvisie uitbouwen. Wij worden niet afgerekend op kwartaalcijfers. Gecombineerd met mijn vrij jonge leeftijd biedt dat op middellange termijn heel wat potentieel en voordelen." Toen zijn broer drie jaar geleden uit de firma stapte, werden alle opties trouwens overwogen, ook die van een beursgang of externe partner. "Maar nu kan ik duidelijk stellen dat ik de juiste keuze heb gemaakt", klinkt het. De grootste bedreiging voor Vermeiren schuilt bij de overheid, die de terugbetaling van sommige thuishulpmiddelen zou kunnen schrappen. "Ik zie dat niet meteen gebeuren, maar het zou serieuze gevolgen hebben. Daarom proberen wij in zoveel mogelijk landen aanwezig te zijn, om het relatieve aandeel van elk land zo klein mogelijk te krijgen", aldus Vermeiren, die twee derde van de tijd in het buitenland vertoeft. Jaarlijks zit hij tien weken in China, en elke maand is er wel een bezoek aan Polen. "Dat is zwaar voor jonge kinderen. Er wordt altijd gezegd dat achter elke ambitieuze man een zeer sterke vrouw staat. Ik heb het dan echt wel getroffen", zegt Vermeiren, die nauwelijks vrije tijd overhoudt. "Mijn werk is mijn hobby. Maar één ding laat ik nooit vallen, en dat is de skivakantie. Alles loslaten, boven in de bergen, is mentaal het meest ontspannende dat je je kan inbeelden." Door Bert Lauwers/foto: Michel Wiegandt"Een familiebedrijf kan zich veel flexibeler opstellen en veel gemakkelijker een langetermijnvisie uitbouwen"