De belastingbetaler was de taferelen warempel vergeten. Maar de voorbije week stonden ze er weer, met het uitgestoken handje. En met succes, want de kersverse Vlaamse minister van landbouw Yves Leterme ( CD&V) beloofde meteen een forse injectie. Met subsidies, overbruggingskredieten met staatswaarborg, uitstel van afbe-taling van schulden en ander manna.
...

De belastingbetaler was de taferelen warempel vergeten. Maar de voorbije week stonden ze er weer, met het uitgestoken handje. En met succes, want de kersverse Vlaamse minister van landbouw Yves Leterme ( CD&V) beloofde meteen een forse injectie. Met subsidies, overbruggingskredieten met staatswaarborg, uitstel van afbe-taling van schulden en ander manna. Kwam Sinterklaas extra vroeg dit jaar? Nee. U had het al geraden: we hebben het over de boeren - in dit geval de glastuinbouwers - die alweer klagen dat het slecht gaat met de landbouw. Sla en tomaten fungeren deze keer in de rol van boeman. Door een massaal aanbod worden die onder de productieprijs verkast. Fijn zo, denkt u dan. Want als consument kunt u er alleen wel bij varen. Het zou ook de logica zijn van elke zichzelf respecterende vrije markt. Maar die vermaledijde boeren eisen - naast een vaste prijs voor hun producten - ook nog subsidies. De Vlaamse minister-president schudde ze ijverig de hand en zwaaide als een vroege Sinterklaas met beloftes. Daarmee herhaalt zich een patroon uit de weer springlevende CVP-staat. De Europese boer werd de voorbije halve eeuw voortdurend geknuffeld. Met haar planmatige en gecentraliseerde landbouwbeleid trad de Europese Commissie in de voetsporen van de voormalige Sovjet-Unie. Vaste prijzen leidden tot massale overproductie, want de boer werd toch vergoed. George Orwell en zijn dierenboerderij parafraserend, kan men stellen dat landbouwers decennialang "meer gelijk" waren dan andere beroepscategorieën. Dat systeem werd gelukkig mondjesmaat afgebouwd. Maar de mentaliteit zit nog in de geesten verankerd. Een halve eeuw subsidies doodden elk streven naar creativiteit en vernieuwing op de markt. De boer blijft nog steeds productiegericht en niet consumentgericht. Als vliegen storten ze zich op één teelt als monocultuur, want aan de horizon schemert het eldorado. En zolang Europa de productie betaalde, blaakte dat eldorado van gezondheid. Het collectieve gedrag van boeren heeft daarmee veel weg van dat van beleggers. Als lemmingen storten ze zich op teelten - aandelen - waarvan een sterk marktpotentieel wordt verwacht. De massapsychologie van de belegger was een geliefkoosd thema na de beurscrash de voorbije jaren. Misschien moet de landbouwer ook maar eens op de sofa. Maar de belegger speculeert meestal met de eigen centen. De boer vertoont een risicovrij lemmingengedrag, want de overheid speelt toch lender of last resort. Even met de tractor de weg versperren, zwaaien met de riek, grommen naar de Vlaamse staatskas, en zie, daar rollen de gulle centen van de belastingbetaler. Dat spel wordt natuurlijk vuil gespeeld. Want de boeren 'vergaten' een detail in hun geklaag. 2003 was een boerenjaar voor de Vlaamse landbouw. Buffers opbouwen voor mindere jaren behoort dan ook tot elke normale bedrijfsvoering. Maar nogal wat klagers ontdekten half augustus plots dat er geen geld meer was voor hun stookoliefactuur. Noem het een daad van slecht beheer. Of misschien getuigt het van een gebrek aan gezond boerenverstand? Wolfgang Riepl