Matteo Renzi, de nieuwe premier van Italië, was nog maar net aan de macht, of hij kondigde al een verregaande belastingverlaging aan om de groei en de consumptie te stimuleren. Voor 10 miljoen Italianen die minder dan 1500 euro per maand verdienen, gaan de inkomensbelastingen omlaag. Voor bedrijven wordt de regionale productiebelasting verlaagd en kmo's moeten ook minder betalen voor energie. Aan die maatregelen zit een prijskaartje van 10 miljard euro. Renzi gaat die financieren door de overheidsuitgaven te beperken, de intresten op de overheidsschuld te verminderen en de belasting op financiële winsten op te trekken.
...

Matteo Renzi, de nieuwe premier van Italië, was nog maar net aan de macht, of hij kondigde al een verregaande belastingverlaging aan om de groei en de consumptie te stimuleren. Voor 10 miljoen Italianen die minder dan 1500 euro per maand verdienen, gaan de inkomensbelastingen omlaag. Voor bedrijven wordt de regionale productiebelasting verlaagd en kmo's moeten ook minder betalen voor energie. Aan die maatregelen zit een prijskaartje van 10 miljard euro. Renzi gaat die financieren door de overheidsuitgaven te beperken, de intresten op de overheidsschuld te verminderen en de belasting op financiële winsten op te trekken. Met de verkiezingen van 25 mei voor de boeg beloven ook alle Vlaamse partijen belastingverlagingen. Een positief effect daarvan is dat er meer geld achterblijft in de zakken van de burgers en de bedrijven. Daardoor kunnen ze in theorie meer consumeren en investeren, wat ten goede komt aan de groei. Maar of de groei dan echt stijgt, is niet zeker. Aan de basis van bestedingen ligt vertrouwen. Werkloosheid, economische onzekerheid, een onzeker politiek klimaat en moeilijke persoonlijke omstandigheden kunnen het bestedingsgedrag negatief beïnvloeden. Belastingverlagingen alleen zijn niet voldoende om de groei aan te wakkeren, ze moeten samenvallen met een allesomvattend sociaaleconomisch plan dat vertrouwen inboezemt en de uitgaven stimuleert. Een ander positief effect van belastingverlagingen is dat ze de burgers en de bedrijven er op lange termijn toe aanzetten harder te werken of meer te produceren. De burgers en de bedrijven weten dat ze meer overhouden op elke euro die ze verdienen. Zo worden ze gemotiveerd om een tandje bij te steken. Maar ook die medaille heeft een keerzijde, want het gevaar bestaat evenzeer -- vooral bij de consumenten -- dat ze afhaken. Veel burgers hebben een bepaald inkomensniveau voor ogen en remmen hun inspanningen af zodra ze dat niveau hebben bereikt. Door belastingverlagingen halen ze dat comfortniveau sneller, waardoor de groei toch sputtert. Verlagingen gaan daarom vaak samen met gerichte belastingverhogingen, zoals zwaardere milieubelastingen of hogere heffingen op producten die de gezondheid belasten. Die gerichte verhogingen zullen de verlaging deels compenseren en ervoor zorgen dat de burgers minder snel hun comfortniveau bereiken. Belastingverlagingen houden nog andere gevaren in. Een ervan is economische ongelijkheid. Als fiscale voordelen zonder onderscheid worden verleend, komt dat vooral ten goede aan de meer vermogende particulieren en aan grotere bedrijven. Die potentiële ongelijkheid wordt het beste voorkomen door het voordeel van een lagere aanslag voor te behouden aan bepaalde inkomens of bedrijfssegmenten, zoals in Italië is gebeurd. En belastingverlagingen hebben vanzelfsprekend ook een impact op het begrotingstekort. Verlaagt een regering de belastingen, dan verlaagt ze de inkomsten van het land en verhoogt ze mogelijk de overheidsschuld. Een hogere schuld kan leiden tot hogere intresten, minder investeringen, een zwakkere munt en minder export. Zo sorteert de maatregel een omgekeerd effect. Ook vanuit een begrotingsperspectief zijn belastingverlagingen alleen nuttig als ze worden gecompenseerd. Belastingverlagingen kunnen de groei dus alleen stimuleren als ze allesomvattend worden aangepakt. Yannick De Smet is associate director coverage van NIBC Bank nv.YANNICK DE SMETBelastingverlagingen kunnen de groei alleen stimuleren als ze allesomvattend worden aangepakt.