Degroof Investments stopt 100 miljoen frank risicokapitaal in Lant. De Leuvense producent van automatische vertaalsystemen tekende zopas een omvangrijk contract met General Motors in de Verenigde Staten. Andere Fortune Top 500 bedrijven kloppen aan de deur. Een tweede Lernout & Hauspie is in de maak.
...

Degroof Investments stopt 100 miljoen frank risicokapitaal in Lant. De Leuvense producent van automatische vertaalsystemen tekende zopas een omvangrijk contract met General Motors in de Verenigde Staten. Andere Fortune Top 500 bedrijven kloppen aan de deur. Een tweede Lernout & Hauspie is in de maak.Het is ruim over zeven uur's avonds. Het formele interview is afgelopen. Herman Caeyers, gedelegeerd bestuurder van Lant, begint te filosoferen over tijd, muziek, fysica. Bij een uiteenzetting over de antimaterie en negatieve tijd moet ondergetekende afhaken. "Hij kan zo de hele nacht doorgaan," zegt Michel Berges, voorzitter van Lant en Thesaurus (aandeelhouder van Lant). "Acht uur in het vliegtuig met deze man is verschrikkelijk," zegt Berges lachend. Herman Caeyers is een theoretisch fysicus (grootste onderscheiding in Leuven), doctor in de mathematica met een verhandeling over mathematische muziektheorie en artificiële intelligentie (nogmaals grootste onderscheiding). Dertien jaar bracht hij door aan de universiteit. Eind '93 richtte hij zijn eigen bedrijf op met 750.000 frank kapitaal. Het wordt vandaag gewaardeerd op 500 miljoen frank. Genialiteit die rendeert.Lant ( Linguïstische Automatisatie en Natuurlijke Taalverwerking) werd pas in juli '94 echt actief, het mikte bescheiden op de markt van de automatische vertalingen. Iets wat zowel informatici als linguïsten al sinds 1946 fascineert, maar tot voor kort weinig resultaten opleverde. Het is nog niet zo lang geleden dat nous avions door de computer werd vertaald als wij vliegtuigen. Herman Caeyers haalde zijn mosterd bij Siemens, waar hij sinds '85 projectleider was van de Metal Development Group. Een groots opgezet programma om een systeem voor automatische vertaling te ontwikkelen. In twintig jaar tijd heeft Siemens ongeveer 4 miljard frank in Metal geïnvesteerd. Vanaf '89 was het "klaar" voor commercialisering, maar Siemens realiseerde zich uiteindelijk dat de verdere ontwikkeling onmogelijk was in een multinationale mastodont. Een klein flexibel en gefocust kennisbedrijf was aangewezen. Eind '93 verliet Herman Caeyers Siemens en richtte Lant op. Aanvankelijk werkte het jonge bedrijfje in onderaanneming voor Siemens. Maar het laatste jaar kwam Lant in een stroomversnelling terecht :Vanaf november '95 begonnen Herman Caeyers en Michel Berges te onderhandelden met Siemens over de overname van het Metal-systeem. "We hebben in april '96 de gebruiks-, verkoop- en ontwikkelingsrechten en de uiteindelijke eigendomsrechten verworven," zegt Herman Caeyers. "We mogen alleen de naam niet gebruiken. We noemen het nu LanTmark. We moeten een percent geven op de omzet die het product zal genereren, maar alleen gedurende een gelimiteerde periode. Het zijn voorwaarden die ons ruimte tot groeien geven." De geïnstalleerde systemen in België werden overgenomen, bijvoorbeeld dat bij het ministerie van Justitie. Alleen Duitsland blijft (voorlopig) verboden terrein. Daar heeft GMS de bestaande Metal-systemen overgenomen. "Na het programma moesten we een referentieklant hebben," zegt Herman Caeyers. "Het werd General Motors in Detroit, VS." Lant kreeg de voorbereidende studie en de ontwikkeling van een prototype voor automatische vertaling toegewezen. Op 31 december '96 was het af. Half januari kwamen achttien topmensen van General Motors naar Haasrode. " It's a home run," wist de financieel directeur te zeggen. En meteen werd het contract voor de implementatie en productie getekend. Implementatie (inpassing van het prototype in de General Motors-organisatie) gebeurt in '97, productie (installatie van terminals in alle afdelingen) in '98. Elke fase is net als de eerste twee samen (studie en prototype) goed voor 1 à 2 miljoen dollar. De derde stap die Lant heeft gezet, is de vergroting van het financieel oppervlak. Mei '96 werd de bvba een nv ; het kapitaal werd opgetrokken tot 3 miljoen. Toen trad Thesaurus toe tot het kapitaal. Het kreeg meteen 66 %, Herman Caeyers hield 17 % over, de rest zat bij privé-aandeelhouders.Maar de grote stap werd eind vorige maand gezet. Op 24 januari tekende Degroof Investments een akkoord met Lant om het kapitaal van 3 miljoen naar 103 miljoen frank op te trekken. In ruil krijgt het 20 % van de aandelen. Wat meteen een evaluatie betekent van 500 miljoen. Het kleine Lantje is een heus Lant geworden. Na de kapitaalverhoging die eind februari officieel wordt geacteerd zal Thesaurus 52 % hebben, Degroof 20 %, Herman Caeyers 12 % en een reeks privé-aandeelhouders 16 %. "We geloven sterk in Lant," zegt Erik Vangrieken, secretaris-generaal van Degroof Investments. "Voor ons is dit een eerste participatie met risicokapitaal." Tot hiertoe was het participatiefonds, waarin de Bank Degroof met 35 % hoofdaandeelhouder is, alleen actief in de traditionele sectoren (onder andere Eternit, Remi Claeys Aluminium). Vanaf nu is 360 miljoen (20 % van de eigen middelen) bestemd voor risicokapitaal. Nieuwe dossiers zijn in voorbereiding. HET SYSTEEM.LanTmark is gebaseerd op een zogenaamde taalkernel, het hart van een automatisch vertaalsysteem. Daarnaast wordt voor elke brontaal een analysemodule ontwikkeld, voor een doeltaal een generatiemodule. Lant heeft nu tien taalparen : combinaties van Engels, Duits, Frans, Nederlands en Spaans. Japans is in voorbereiding."Er zijn in de wereld maar zes taalkernels," zegt Herman Caeyers (zie kader : Concurrentie). "Taaltechniek is de moeilijkste vorm van artificiële intelligentie. Het opbouwen van een taalkernel is een monnikenwerk. Het vraagt tien jaar om er een te ontwikkelen. En het is onmogelijk dat te versnellen. Je kan er geen honderd mensen tegelijk aan laten werken. Plotse nieuwkomers op de markt zijn dus uitgesloten." Maar het kan nu wel iets sneller. De grootste rem op de ontwikkeling was de kracht van de computers. In 1985 startte Herman Caeyers met een machine van 4MB Ram die 12 miljoen frank kostte en 200 kilogram woog. Uw pc vandaag heeft makkelijk 16MB Ram en kost nauwelijks 50.000 frank. Lant werkt nu met een tiental werkstations van elk 128MB Ram en een vast geheugen van 2 gigabyte. Een investering van "slechts" 7 à 8 miljoen frank."We garanderen met ons systeem 90 tot 95 % correctheid," zegt Herman Caeyers. "Tenminste als we vertrekken van zogenaamde gecontroleerde taal." Dat is een taal die beantwoordt aan bepaalde criteria op het vlak van stijl, grammatica en terminologie. Enkele voorbeelden : een zin mag niet langer zijn dan 25 woorden, er mag slechts één handeling per zin in voorkomen (behalve als ze tegelijk gebeuren), passiefconstructies zijn verboden, voor elk begrip mag slechts één woord worden gebruikt. Gecontroleerde taal garandeert betere leesbaarheid, is eenduidig en is beter vertaalbaar. Om een tekst in gecontroleerde taal om te zetten, heeft Lant een eigen product, LanTmaster. GROEIMARKT.LanTmark en LanTmaster richten zich op de vertaling van documentatie. Het gaat steeds om grote volumes. Bij General Motors zal het Lant-systeem instaan voor de vertaling van alle handleidingen bedoeld voor de garages. Per model General Motors heeft er vijftig per jaar drie telefoonboeken dik, plus tien jaar lang een jaarlijkse update. Miljoenen pagina's.De documentatiemarkt groeit snel. Vooral omdat men sneller en wereldwijd op de markt gaat met een product, is het van belang snel, accuraat en goedkoop over documentatie te beschikken. Een studie van Ovum (een Brits ratingbedrijf op het vlak van technologie) schatte in '95 de markt voor computerlinguïstiek op 7 miljard frank (56 % machinevertaling, 30 % vertaalgeheugen en elektronische woordenboeken en 14 % opleiding en de zogenaamde customisation). Tegen 2000 wordt een groei naar 53 miljard verwacht, waarvan automatische vertaling 20 miljard voor zijn rekening zal nemen. TWEEDE MARKT.Tegen eind dit jaar wil Lant klaar zijn voor een tweede markt : die van de automatische vertaling op het Internet en Intranet. In oktober moet een product ( LanTscape) af zijn dat voor vertaling zorgt van e-mailberichten en webpagina's. "Dit is geen gecontroleerde taal, de vertaling zal dus veel ruwer zijn," waarschuwt Herman Caeyers. "Maar voldoende om een idee te hebben van de tekst. Het zal ook veel goedkoper zijn, 1 dollar per pagina bijvoorbeeld. We hebben al een voorakkoord over verspreiding met een heel grote Internetdienstenleverancier. Meer kunnen we hierover niet zeggen, want op deze markt is er in tegenstelling tot de documentatiemarkt wel bikkelharde concurrentie. Een omzetvoorspelling wil ik dan ook niet maken, maar we hebben wel zeer aangename vooruitzichten." Herman Caeyers en Michel Berges beperken zich in hun omzetprognoses tot de documentatiemarkt. 1996 leverde een omzet op van 30 miljoen frank en een verlies van 6 miljoen, het gevolg van de verwerving van het Metal-systeem. "Dit jaar rekenen we op 100 à 180 miljoen," zegt Michel Berges. "Vanaf oktober zal ons Internet-product daarbovenop komen. In '98 gaan we naar 250 à 300 miljoen."De omzet van '97 moet van vijf projecten komen. General Motors goed voor ongeveer 20 % is getekend, twee andere zouden zeer ver gevorderd zijn. Bij Alcatel France loopt al twee jaar een testapplicatie en die is er als beste in vergelijking met de concurrentie uitgekomen. Vanaf '98 moet dit inkomsten genereren. "Een aantal Fortune Top 500 bedrijven hebben belangstelling getoond voor Lant," zegt Michel Berges. "Ook een Japanse constructeur is over de vloer geweest." Berges en Caeyers gaan straks samen naar Japan. De voornaamste markt van Lant ligt in de VS. Daarom werd Lant Inc. opgericht, een vertegenwoordigingskantoor dat onder de hoede zit van Peter Paelinck, een man die in de VS verschillende Belgische bedrijven vertegenwoordigt. Er is ook een alliantie met een bedrijf in Barcelona, waar een tiental mensen werken, hoofdzakelijk voor de Spaanse overheid. GEVAREN.Lant lijkt aan de vooravond te staan van de grote doorbraak en heeft daarvoor zeer goede papieren. Maar er zijn ook risico's. Vorig jaar met vijf werknemers ( Lantgenoten) gestart, zijn dat er nu dertien geworden en tegen eind dit jaar moeten het er twintig zijn. Dit is de grootste rem op de ontwikkeling. "De werknemers van Lant moeten linguïsten én computerwetenschappers zijn," zegt Lantlord Herman Caeyers. "En liefst in beide gedoctoreerd. Bovendien moeten ze minstens vier talen kennen. Moeilijk te vinden." Tweede gevaar is een te snelle groei. Herman Caeyers speelt in dit bedrijf een belangrijke rol. Het is niet denkbeeldig dat hij nu te veel moet doen en te weinig echt goed zal doen. "Thesaurus neemt de hele infrastructuurzorg weg bij Lant," antwoordt Michel Berges. "We doen het office management." Herman Caeyers is daardoor vrij om zich bezig te houden met de technologie en de strategie. Hij moet zijn ogen en oren openhouden. We moeten technologieën combineren. Vandaar de filosofie van Thesaurus om bedrijven te groeperen die voor elkaar een kruisbestuiving kunnen inhouden ( nvdr. zie kader : Thesaurus)." Deze werkwijze veronderstelt wel een engagement op lange termijn van Thesaurus. "Een snelle exit is niet onze bedoeling," zegt Michel Berges. "Een beursgang is wel voorzien, maar daar zijn we vandaag nog niet rijp voor." Herman Caeyers : "We hebben een mooi stel kaarten, maar we zijn nog aan't spelen."General Motors van zijn kant wil dat Lant een alliantie aangaat met een groot bedrijf, nu al partner van de Amerikaanse autobouwer. "Het is een huwelijk van de olifant en de muis," zegt Michel Berges. "Ik weet nog niet hoe we dit moeten aanpakken. Binnen twee weken beginnen hierover de gesprekken. Het is echter geen verplichting. General Motors beschouwt ons als strategische partner, niet als een klein garnaaltje. Documentatiebeheer is voor hen cruciaal. En dat is zo voor veel bedrijven. Vlaanderen kan daar met zijn meertaligheid perfect op inspelen. Op basis van softwaretechnologie moeten we Vlaanderen op de linguïstische computerwereldkaart krijgen."Lant is daar aardig mee bezig. Een tweede Lernout & Hauspie is in de maak. GUIDO MUELENAER HERMAN CAEYERS (LANT) Er is weinig concurrentie op het vlak van automatische vertaling van grote hoeveelheden documenten.