Met te weinig manschappen en onvoldoende bewapend werden de blauwhelmen in de Bosnische heksenketel gegooid. Deze kritiek is niet nieuw, maar klinkt wel opvallend als ze uit de pen vloeit van Francis Briquemont, de Belgische generaal die van 12 juli 1993 tot 24 januari 1994 het bevel voerde over de VN-troepen in Bosnië-Herzegovina. De generaal, die met zijn kritische verslag wijselijk wachtte tot hij met pensioen ging, spaart niemand: "De blauwhelmen werden bedrogen door hen die de mandaten vastlegden, ze waren...

Met te weinig manschappen en onvoldoende bewapend werden de blauwhelmen in de Bosnische heksenketel gegooid. Deze kritiek is niet nieuw, maar klinkt wel opvallend als ze uit de pen vloeit van Francis Briquemont, de Belgische generaal die van 12 juli 1993 tot 24 januari 1994 het bevel voerde over de VN-troepen in Bosnië-Herzegovina. De generaal, die met zijn kritische verslag wijselijk wachtte tot hij met pensioen ging, spaart niemand: "De blauwhelmen werden bedrogen door hen die de mandaten vastlegden, ze waren de gijzelaars van de oorlogsvoerders, ze stonden bloot aan kritiek, soms aan misprijzen, zij waren de gedoodverfde zondebokken." In die klacht echoot de frustratie van de militair die zich onbegrepen en zelfs gedwarsboomd voelt door de politiek. Hier rijst een eerste heikel thema, dat in Do something general niet uitgespit wordt: doorgaans is het maar goed dat militair handelen beteugeld wordt door politieke macht. Daarnaast moeten we ook de klacht begrijpen. Maakten we niet zelf mee dat het sluimerende conflict in Rwanda afgewenteld werd door de harde, maar correcte acties van Franse soldaten? Het was niet hun schuld dat de politici besloten dat ze hun posities moesten opgeven, waarna de massaslachting kon beginnen. Het is maar goed dat militairen niet op eigen houtje mogen beslissen, maar je mag hen niet met de vinger wijzen als politici, ver van het strijdgewoel vandaan, rampzalige beslissingen nemen. Vanuit dat perspectief kunnen we generaal bijtreden. Misschien had hij dat nog explicieter moeten stellen, omdat zijn boek al van voor het geschreven was, verketterd dreigde te worden door de diverse partijen (de politici die echte kritiek liever missen en een groot deel van het volk dat militairen aankijkt met een gezonde dosis argwaan). De generaal klaagt ook de onmacht van de Europese Unie aan, al liep het niet alleen op dat niveau spaak. "Indien de internationale gemeenschap een vastberaden en eendrachtige houding had aangenomen, had de oorlog eind 1993 kunnen afgelopen zijn. Nu zouden nog twee jaren van lijden, afpersing, misdaasd, vernederingen en haat nodig zijn om tot een staakt-het-vuren en een feitelijke verdeling van het land te komen." Na overleg in Genève op 18 november 1993 besliste Briquemont zijn opdracht niet langer voort te zetten na januari. Wat was de spreekwoordelijke druppel? Briquemont pleitte om de humanitaire konvooien te mogen beschermen, maar kreeg nul op het rekest. De vergadering eindigde "zonder dat iemand, zelfs Claes ( nvdr - toen nog Navo-hoofd) niet, het probleem te berde bracht." Francis Briquemont, Do something general - Kroniek van Bosnië-Herzegovina. Icarus, 286 blz., 995 fr.LDD