Voor eenvoudige producten als trein- of vliegtuigtickets is het plannen van reizen via het Net waarschijnlijk efficiënter, sneller en goedkoper. Voor een vliegtuigreis naar Boedapest, die aan een budget (10.000 frank) en vooral aan strikte vertrek- en aankomsturen was gebonden, vonden we op Internet een betere deal dan ons fysieke reisbureau had aangeboden. We hoefden ook niet te wachten in de winkel. Goedkope vliegtuigmaatschappijen zullen in de toekomst sowieso liefst rechtstreeks op hun site verkopen.
...

Voor eenvoudige producten als trein- of vliegtuigtickets is het plannen van reizen via het Net waarschijnlijk efficiënter, sneller en goedkoper. Voor een vliegtuigreis naar Boedapest, die aan een budget (10.000 frank) en vooral aan strikte vertrek- en aankomsturen was gebonden, vonden we op Internet een betere deal dan ons fysieke reisbureau had aangeboden. We hoefden ook niet te wachten in de winkel. Goedkope vliegtuigmaatschappijen zullen in de toekomst sowieso liefst rechtstreeks op hun site verkopen. Met de reservatie van hotelkamers hebben we een minder positieve ervaring achter de rug. Er is geen gebrek aan sites van het type Hotels of the World, maar kleine hotels zijn op die sites moeilijk te vinden. De grote ketens zijn er niet minder duur dan wanneer u er rechtstreeks binnenstapt. Reserveren gebeurt doorgaans met e-mail, zodat u geen kijk heeft op wat er aan kamers beschikbaar is. Hetzelfde geldt mutatis mutandis wanneer u van hier tickets wil boeken voor, bijvoorbeeld, een Londense musical. Uw reisagent zal u met veel plezier een betere service en betere voorwaarden leveren. En de reisgidsen? Mits een goed adres, vindt u sneller wat u zoekt via Internet. De keerzijde is dat u een gids mee in de stad kan nemen en lezen in trein of vliegtuig. In afwachting van de WAP-diensten ( Wireless Access Protocol), de broadcasting van informatie naar gsm's en andere persoonlijke communicatiemiddelen, bepleiten we op dit vlak een tweesporenbeleid. Al bij al is het duidelijk dat de weg nog breed open ligt voor wie informatie en reservatie weet te integreren in één groot, geloofwaardig platform, zeker in Europa en graag ook in het Nederlands.De gidsenDe meest geadverteerde reisplekken op het Net zijn Amerikaans. Groten als Expedia.com, Travelocity, Biztravel, Preview Travel en TheTrip.com zijn echte portaalsites. Zij hebben vliegtuig-, hotel- en autoboekingsfaciliteiten, forums, promotionele e-maildiensten en reisgidsen. Voor vliegtuigtickets kan u er gewoonlijk enkel terecht als u vanuit de VS vertrekt. Daarnaast zijn er de uitgevers van reisgidsen of -magazines met een aanwezigheid op het Net. Denk maar aan Lonely Planet, Elmar en Time Out. Ten slotte zijn er indexen als Yahoo! of Miningco en het gespecialiseerde Planetrider, die moeizaam de interessante plekken opsporen, systematiseren en van commentaar voorzien. IndexenPlanetrider (http://www.planetrider.com): organiseert de beste gidsen in 156 categorieën. De sectie Destinations bevat duizenden van de beste reissites op het Net, met bespreking en quotering. Het is het onmisbare adres om snel te antwoorden op vragen als "Waar een hotel in Madrid te vinden?" of "Geef me een goed restaurant in Rome." De traditionele bestemmingen zijn hier te vinden, net als de meer avontuurlijke voor een trekking of diepzeeduiken. Er is ook een vertrekpunt voor zakenlui en een discussieforum. Wie geen plannen heeft, kan ideeën opdoen in de sectie Tien minuten vakantie. Miningco (http://home.miningco.com/travel/): een systematische, geannoteerde rangschikking van sites, georganiseerd per land. Niet altijd even goed en met de occasionele dode link, maar een geheid alternatief voor de gevestigde gidsen Orientation: Azië en de rest (www.orientation.com). Een index voor alles wat buiten Noord-Amerika en West-Europa ligt. Per werelddeel en per land. PortalenExpedia Travel (www.expedia.com): één van de strijdpaarden van Bill Gates in zijn poging om Microsoft.com tot een succesvol portaal uit te bouwen. Preview Travel (www.previewtravel.com): de informatie over de bestemmingen komt van Fodor's Travel Publications ( Random House, www.fodors.com) en is een prima heb-je-tien-minuten-introductie voor de grote steden. Het aantal geselecteerde hotels en restaurants is beperkt, maar ze komen niet uitsluitend uit de hogere prijsklassen en krijgen een bespreking. Gedetailleerde kaarten zijn in pdf-formaat. Preview Travel biedt eveneens ticketreservaties (uitsluitend vanuit de VS) en - bij de grote ketens - hotel- en wagenverhuur. Africa Online (www.africaonline.com). Gespecialiseerd portaal over Afrika, oorspronkelijk opgezet door Keniase studenten aan MIT en Harvard en uitgewerkt door de Amerikaanse toegangsleverancier Prodigy. GidsenCIA World Factbook (http://www.odci.gov/cia/publications/factbook/): geen geheimdoenerij in dit beroemde stijve-bovenlipoverzicht van alle landen van de wereld. Bevolking, economie, politiek, geografie, transport en uiteraard das Militär worden behandeld in de stijl van een executive briefing. Elmar Reizen (http://www.elmar.nl/reizen/index.html): keurig gepresenteerde, praktische en tamelijk uitgebreide informatie van de Nederlandse reisgidsenuitgever Elmar voor een groot aantal landen (niet de Amerikaanse oostkust en Canada). Een verademing tussen het Engelstalige geweld. Met geannoteerde links, maar zonder de actuele evenementenkalenders die zo typisch zijn voor Time Out. De reisaanbiedingen komen van het Reisburo 't Gooi uit het Nederlandse Laren. Lonely Planet Online (http://www.lonelyplanet.com/): tegendraadsheid is het handelsmerk van deze Australische reisgidsenuitgever, die hier zijn eigen producten onder de kop Propaganda verkoopt en geld stopt in een curieuze directory onder de hoofding Disinformation (links naar dissidente of soms ronduit bizarre plekken). Toch is dit de modieuze gids bij uitstek. Eerder gericht naar een jong avontuurlijk publiek, is er ruimte voor een persoonlijke invalshoek met reisverhalen (terwijl we dit schrijven onder meer van Lieve Joris in Mali) en een virtuele communauteit vol ervaringen en praktische tips. De subWWWay-afdeling met weblinks, die steevast begint met een verwijzing naar Lonely Planet zelf, bevat geannoteerde verwijzingen naar pagina's over jetlag, net zo goed als over de metroplannen van de grote steden. Weinig straatplannen. Praktische gezondheidssectie. Engelstalig. Time Out (www.timeout.com): de koning van de stadsmagazines. De Britse gidsenuitgever Time Out exploreerde tot nog toe 26 Europese en Amerikaanse metropolen plus Sydney en Tokio in vlotte en praktische stadsgidsen. Levendige presentatie en goede navigatie. Excellent op gebied van cultuur en actuele evenementen als tentoonstellingen, theater en jazz. Voor boekingen wordt u doorgesluisd naar Microsoft Expedia UK. TheTrip.com (www.thetrip.com): mikt op de zakenreiziger en werkt voor zijn reservaties via Internet Travel Network. Tickets worden liefst elektronisch verstrekt en als dat niet mogelijk is, via Federal Express. De kwaliteit van de gidsen buiten de VS is zeer ongelijk. VervoerVliegtuigMediagenieke zoek- en/of reservatiesystemen als Farefinder (http://excite.previewtravel.com/Farefinder) en Travelocity (www.travelocity.com) werken enkel in de VS. Met Expedia.co.uk van Microsoft - de Britse versie van het Amerikaanse Expedia.com - kan niet vanuit België worden gereserveerd. Niet getreurd. Ons land heeft genoeg van eigen bodem. Airlines of the Web (http://flyaow.com): deze dienst van Internet Travel Network laat u niet enkel prijzen en vluchten opzoeken en boeken, hij suggereert zelfs automatisch goedkopere trajecten. Er is een module om - als de luchtvaartmaatschappij dat toelaat - zelf uw zetel te kiezen. Oppassen met de terugtoets nadat u heeft gereserveerd. City Bird (http://www.citybird.com/booking-1.html): direct boeken voor vluchten tussen Brussel en Los Angeles, San Francisco, Miami, Orlando en Mexico City. Makkelijk te gebruiken en ook gewoon bruikbaar om prijssimulaties te maken. Engels. European Travel Network (http://www.etn.nl): curiosum van de hand van Ad Latjes, "de eerste discountreisagent in Europa" en een soort Freddy Laker van de reisbureaus (http://www.etn.nl/whoisal.htm). Na zijn faillissement in 1981 kwam er in Nederland een garantiefonds voor de reisindustrie. Werkt met Internet Travel Network. Misschien niet om te proberen, maar een fenomeen om te zien. Sabena (www.sabena.be): nog geen on line-boekingen toen we in druk gingen, maar wel aangekondigd. Zie blz. 14. Travelstreet.com (http://www.travelstreet.com):Gateway nv uit Heusden-Zolder runt BookXpress, een on line-reservatiedienst in samenwerking met vier reiskantoren: Airstop, White Sun, Clemens' Reiswinkel en International Services & Travel Center. In tegenstelling tot de directe boeking bij Virgin Express of City Bird, heeft u hier, zoals in een reisagentschap, een keuze tussen maatschappijen. De verkoop verloopt in vijf fasen. U kiest een reisbureau (het aanbod in BookXpress verschilt volgens reisbureau), vult begin- en eindbestemming, gevraagde prijs en dergelijke in en krijgt uw mogelijkheden op het scherm. Op dat moment heeft u enkel gezocht in de Megatop-database van Gateway, waarin een overzicht van de vluchten en hun prijzen zit opgeslagen. U kiest een vlucht en laat het systeem controleren of er nog plaats is. Dat gebeurt via het centrale reservatiesysteem WorldSpan. U voert uw gegevens en kredietkaartnummer in, kiest een leveringsmethode van het ticket en confirmeert de totaalprijs om de koop af te ronden. De kredietkaart wordt on line gecontroleerd. Het reisbureau krijgt via Worldspan een bericht dat u bij hen een ticket heeft gekocht en wordt verondersteld van het binnen de twaalf uur ook werkelijk - manueel - uit te schrijven. U kan het ticket daar afhalen, per post of per taxipost laten toesturen of op de luchthaven laten klaarleggen (de twee laatste tegen meerprijs). Grafisch is de site weinig elegant, maar met praktische inhoud. Virgin Express (www.virgin-express.com): de pionier van de directe boeking in België heeft ook het gemakkelijkste boekingssysteem. Voor vluchten uit Brussel naar Londen, Rome, Milaan, Madrid, Barcelona, Kopenhagen, Nice en Shannon. Er is een mailinglist voor wie de aanbiedingen wil volgen. TreinDe spoorwegen (bahn.hafas.de) zijn het lelijke eendje van het World Wide Web. Wij vonden geen geïntegreerde database met internationale treintabellen, -tarieven en -boekingsmogelijkheden. De Deutsche Bundesbahn gaat in de goede richting met dit Europees routeplanningssysteem voor treinreizigers: vertrekpunt, bestemming en uur intikken en het systeem tekent uw reisweg uit. Geannoteerde koppelingen naar (inter)nationale spoorwegen zijn op http://www.bahn.de/bahnen/bahnen2.htm. Eurostar (www.eurostar.be): on line boeken met de hulp van een kredietkaart. Een ongepolijste interface en geen gelijktijdig overzicht van prijzen en beschikbaarheden. Reserveren ziet er eenvoudig uit. U tript naar tarieven om te weten welke categorie u wil, dan naar het reservatieformulier voor de boeking. Soms lukt dit vlekkeloos, dan weer zijn er bizarre problemen. Op een bepaald moment kregen alle ritten voor de weekendformule de kleur oranje mee, wat moest betekenen dat de weekendformule niet meer beschikbaar was. Na uit- en inloggen bleek dat er nog een hele reeks plaatsen voorradig waren. Een andere keer verschenen kleuren die niet in de legende waren gedefinieerd. De terugtoets veroorzaakte de melding dat het reservatiesysteem niet meer beschikbaar was. U moet vooraf een paswoord aanvragen, maar als u niet netjes uitlogt met log uit en gewoon met annuleer, dan blijft het systeem de sessie nog 20 minuten aanhouden en kan u er al die tijd niet meer in met hetzelfde paswoord. U moet ten minste vijf dagen op voorhand reserveren: dat blijkt op het einde, als het systeem uw reservatie niet wil uitvoeren, wegens te laat. Thalys (www.thalys.be): dezelfde reservatiemodule als voor Eurostar. AutoRouteplanningLe bon iTinéraire (www.iti.fr): welke route kiezen tussen Brussel en Reims of tussen Roeselare en Périgueux? En hoe groot mag uw onkostenrekening dan zijn? De site iTi geeft u gratis het antwoord aan de hand van een gedetailleerde reiswegbeschrijving, die u kan maken volgens verschillende criteria: express, zonder tolwegen of via alternatieve wegen (dat laatste alleen in Frankrijk). Tegelijk geeft hij aan waar een aantal hotelketens (zoals Novotel en Ibis) onderweg een vestiging hebben. Met wat geluk kan u bij die ketens zelfs on line reserveren. De dienst werkt in West-Europa en Tsjechië. Hij bevat ook plannen van een aantal steden: Parijs en zijn voorsteden en enkele steden uit de provincie, waaronder Lyon, Bordeaux en Marseille. De kaarten zijn vrij exact. Drietalig. Enig nadeel: het wil niet altijd lukken en het is raden waarom. Michelin (www.michelin-travel.com): kost 109 frank per reisweg, maar dat is de tol om de kostbare gegevens van de Europese Michelin-gidsen te consulteren. Aanzienlijk gestoffeerder dan de dienst van iTi, geeft hij niet enkel het traject, maar ook een selectie van restaurants en hotels op dat traject. De informatie komt uit de Rode Gids van Michelin, die gekend is om zijn kwaliteit, en de raadgevingen garanderen prettige verrassingen. Natuurlijk moet u zich neerleggen bij de stijl van Michelin: in een Spartaans proza levert hij de basisinformatie over de etablissementen (zoals categorie en telefoonnummer) zonder een spoor van verfraaiing. Geciteerd worden volstaat. Touring Wegenhulp (http://www.touring.be/tourisme/default-nl.htm): een toetje. In één oogopslag geeft Touring Wegenhulp de kerninformatie voor de automobilist over 21 Europese landen: noodnummers, documenten, douane, huisdieren, maximumsnelheden en alcoholverbod. U kan er zelfs on line een reisbijstandsverzekering boeken. AccommodatieHostels.com (www.hostels.com): onconventioneel en goedkoop rondreizen - ook met een gezin - kan van oudsher via jeugdherbergen. U vindt hier de organisaties en hostels met hun adres en telefoonnummers wereldwijd en discussiefora georganiseerd volgens werelddeel. Al de rest is advertentie. Sofitel (http://www.sofitel.com): de Accor-keten Sofitel houdt er een elegante site op na, met rondfladderende vlinders voor wie de Flash plug-in in zijn browser heeft. Reserveren is mogelijk na een inschrijvingsproces. In het promotiehoekje vonden we (in april) een weekend in Nice van 2450 Franse frank voor twee nachten, een spektakeldiner in het casino, een middag- of avondmaal in het hotel en uiteraard ontbijt. Het lijkt erop dat de on line reservatieprocedure niet toelaat om de beschikbaarheden te kennen. Dolce vita in Italië (http://www.emmeti.it/): laat ons maar bekennen dat we een zwak hebben voor deze site met zijn hotels en agriturismi (boerderijen die tot hotel zijn omgevormd) op het schiereiland. Zoals bepaalde Italiaanse herbergen, ziet de openingspagina er niet schitterend uit in zijn grauwe decor. Maar hier vindt u ook rustige plattelandsherbergen, zelfs plaatsen waar u het risico loopt om ook Italiaanse vakantiegangers te ontmoeten. De informatie is volledig, goed gestructureerd en met foto's geïllustreerd. Wie meer keuze wil, moet naar het meer gesofisticeerde Italy Hotel Reservation, dat meer dan 8000 etablissementen voorstelt, waarvan er een honderdtal on line laten reserveren. Engelstalig (http://www.venere.it/). Mijn optrekje in Schotland (http://members.aol.com/SASq944634/frenchcoast.html): de site van een particulier die in Schotland een Coast Guard Cottage uit de vorige eeuw verhuurt, goed voor zes personen. De Franstalige versie bevat moedige passages, die we hier niet zullen herhalen, maar het geheel is opgesmukt met een beschrijving van de streek, geeft info over de praktische aspecten en een reserveringsformulier. Onthou het adres. Ardèche (http://members.aol.com/randonner/yahoo.htm): logeren in een fabriek? Waarom niet, als ze dateert uit de 18de eeuw, in de natuur van de Ardèche ligt, 500 meter hoog, langs een rivier en met een terras omzoomd met kastanjebomen? Deze oude zijdespinnerij in natuursteen wordt via een wat ingewikkelde, maar volledige site verhuurd: plannen, mogelijke trektochten, tarieven en overvloedige uitleg over de Ardèche en zijn chambres d'hôte. Zelfs met een samenvatting in het Nederlands. Supermarkt (www.rent-a-holiday.com): vakantieverblijven over het Net. Help en hulpDocumenten en ambassadesDiplobel Atlas (http://www.diplobel.org/Atlas/atlas.asp?lng=NL): goed gepresenteerde informatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken met de vereiste documenten en inentingen voor elk land, Belgische vertegenwoordigingen in het buitenland, buitenlandse vertegenwoordigingen in België. Een Reis Wijs-adviesbrochure met checklist staat op http://diplobel.fgov.be/Abroad/Tourist/tourist-NL.htm GezondheidTropisch (http://www.travelstreet.com/PracticalGuide/TravelInfo/Health/index.cfm): uitstekende Nederlandstalige informatie van het Instituut voor Tropische Geneeskunde voor ongeveer 200 landen, bij Travelstreet.com. Reisdokter (http://www.traveling-doctor.com/): de reisdokter geeft praktisch advies, van "afrekenen met jetlag" over "voethygiëne" tot "voorkom buikloop". Korte teksten, maar een wijd spectrum. Bevat ook een database met verplichte en aanbevolen vaccins per land. Frans en Engels. KaartenMapblast! (http://www.mapblast.com/mapblast/start.hm): een dienst van Vicinity Corporation die onder meer door CNN Travel wordt gebruikt. Geeft straatplannen en routebeschrijvingen, vooral in de VS en Canada. Schaarse kaarten uit 17 andere landen. MapQuest (http://www.mapquest.com): straatplannen voor de VS en 24 internationale steden. Maps.com (http://www.maps.com): verkoopsite van Magellan Geographix. Laat heel wat kaarten en stadsplannen bekijken. Microsoft Expedia Maps (http://www.expediamaps.com/PlaceFinder.asp): legt het Atomium wel in de Walloon Region, maar is een indrukwekkend zoeksysteem voor kaarten en informatie over plaatsen in heel de wereld. GeldOanda (http://www.oanda.com/converter/classic): wisselkoersen voor 164 munten. De Cheat Sheet for Travelers laat u een spiekbriefje met omrekeningen afdrukken voor onderweg. Travelstreet.com (http://www.travelstreet.com/Practicalguide/TravelInfo/Banking/Banknotes/index-f.cfm): foto's van biljetten uit zowat 120 landen. Groeit nog. TalenForeign Languages For Travelers (http://www.travlang.com/languages/): "Hoe maakt u het?" en andere basisuitdrukkingen in meer dan 70 talen, samen met het alfabet en de getallen. Geluidsbestanden in wav-formaat (vereisen een geluidskaart) laten u horen hoe een en ander wordt uitgesproken. Onesthetische vormgeving, veel reclame. TelefoonInfobel (www.infobel.com). Alle officiële telefoongidsen van de wereld, opzoekbaar per land. Zie ook http://www.teldir.com/. Toeristische dienstenTourism Offices Worldwide Directory (http://www.towd.com/): adressen en telefoonnummers van officiële toeristische diensten, per land. WeerberichtCNN Weather (http://www.cnn.com/WEATHER/cities/europe.html): visuele voorspellingen voor zowat overal ter wereld, vier dagen ver. Lycos (http://weather.lycos.de/weather/nl/city/world.asp): minder goed gepresenteerd dan CNN, maar wel in het Nederlands. MuseaVirtual Library museums pages (http://nic.icom.org/vlmp/): een index en zoekmachine voor musea met een aanwezigheid op het Net, bijgehouden door docent Jonathan Bowen van de universiteit van Reading en gesponsord door de International Council for Museums, een organisatie die nauw met Unesco samenwerkt. Bevat ook collecties die enkel op het Net te bezoeken zijn. De presentatie dateert uit de oertijd. Een snoepje voor surfers met ADSL of kabel. BestemmingenAmsterdamAmsterdam Hotspots (http://www.amsterdamhotspots.nl/): zoals de naam al laat vermoeden, vindt u hier alles wat een tikje in de marge is - van grass tot gay. Een beetje pikant dus (de eethuizen French, Asian, Hispanic, met prijsquotering), maar net zo gretig voor de traditionele trekpleisters en de musea. Volledig, snel en zeer professioneel. Engelstalig. Midden-Oosten en Noord-AfrikaArabNet (http://www.arab.net): informatie over 22 landen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika, uitgegeven door het Saoedische mediaconcern Saudi Research and Marketing Group. Overweldigend, veel meer dan een reisgids. Behalve een overzicht van geschiedenis, cultuur en politiek per land, inclusief keuken en muziek, is er ook input voor ondernemers. Er is onder andere de Middle East Internet Directory, een systematische index van ondernemingen uit de regio. ArabNet wordt nog voortdurend uitgebreid. BarcelonaBarcelona (http://www.bcn.es/english/ihome.htm): de stad van Gaudi en de vroege Picasso (die hier academie volgde en uithing in de artiestenkroeg Els Quatre Gats) heeft een waardige voorstelling gekregen van het stadsbestuur. Weliswaar moeilijk te vinden in de zoekmachines, maar verder wel relatief modern en behoorlijk volledig. Begin voor een keer met het plan van de webstek (http://www.bcn.es/english/mapaweb/ilmapa.htm). Bestaat ook in het Spaans en Catalaans. Time Out (http://www.timeout.com/barcelona/esinf/index.html): onze favoriete introductie voor de dagjesreiziger. BerlijnNet4Berlin (http://www.net4berlin.com/home.e.html): niet de meest hapklare introductie - neem daarvoor Time Out op http://www.timeout.com/berlin/ - maar met een gevarieerd accommodatiedepartement en dat is cruciaal in deze overbevraagde stad. De info is geordend per district. Wie een ruimer budget heeft, kan advies krijgen van Fodor's database Miniguide (http://www.fodors.com/ptpbegin.cgi, selecteer Berlin en uw interessepunt). Berlin.de (www.berlin.de): het officiële virtuele Land Berlin, te overweldigend voor beginners. Zitty Online (www.zitty.de): flitsende uitgaanstips en filmprogramma's. Een grafisch onmogelijke, maar grondige verkeerspagina van Berlijn vindt u op http://verkehr.epilog.de/traffic.htm. FrankfurtFrankfurt (http://www.frankfurt.de): de officiële stadsgids en u zal moeten wennen aan de gebruikersinterface. De opbouw is Kant en Hegel waardig. Rubriek 41.01 is het overzicht van alle pensions en hotels in de regio, met hun prijzen en faciliteiten, maar alfabetisch gerangschikt (reservatie per e-mail). Veel gegevens, geserveerd als rauwkost. Deels ook in het Engels. LondenA2B Travel (http://www.a2btravel.com): een reisportaal voor heel Groot-Brittannië, van Cotswolds in Engeland tot het Noord-Ierse County Tyrone. Kroonjuweel is een database met meer dan 33.000 hotels, pensions en herbergen, die geografisch zijn geordend en selecteerbaar op een resem categorieën. Sommige kan u direct boeken, voor andere is er een 24 uur e-maildienst. Alle attracties - en de lijst van musea en cultuurtempels is al even lang - zijn aangeduid op stratenplannen, die voor een aantal steden, waaronder Londen, tot een schaal van 1:5000 gaan. Wil u alleen de kaarten, surf dan naar (http://www.a2btravel.com/map-front.html). LondonTown.com (http://www.londontown.com): er zijn niet zoveel sites die beginnen met een database te laden. Dit is dan ook de Officiële Internet Site van The Millennium City: volgestouwd tot de nok, met aandacht voor elke grasspriet, straatplannen, restaurants, musea, hotels, musicals, tot de verhuring van fietsen toe. Esthetisch en technisch is het allemaal net iets te hoog gegrepen voor de modale Internet-connectie, dus de queuing krijgt u erbij. What's On Stage (http://www.whatsonstage.com): voor de spektakels. Directe boeking is er niet bij, maar u kan wel de zalenplannen consulteren - van de Apollo tot Wembley Stadium - en een aanvraag e-mailen met uw gewenste prijs. Let wel, graag 48 uur op voorhand, in werkdagen welteverstaan. Het antwoord komt via dezelfde weg of per telefoon. What's On Stage werkt voor heel Groot-Brittannië en geeft een lading informatie en besprekingen van de shows (theater, opera, muzikale komedies, balletten) bovenop. Snel en prettig om door te struinen. MadridSoftguide Madrid (http://www.softguides.com/index-madrid.html): opgesteld in samenwerking met het lokale Engelstalige maandblad In Madrid en geslepen uit ervaring: van de metro tot de cercanias, van het Prado tot het Museo Thyssen-Bornemisza. Grote aandacht voor het praktische detail ("Breng een pull mee, het kan koud zijn in Avila"), maar zonder foto's. MoskouMoscow Guide (http://www.moscow-guide.ru/mghome.htm): te veel tekst op de Official Tourist Site of the Moscow Government, maar u vindt nergens anders een dergelijk overzicht van on line-informatie over de stad. Er bestaat een on line booking dienst voor hotels op http://www.tourintel.ru/. De prijzen zijn in dollars, uiteraard. Parijs@ Paris (http://www.smartweb.fr): veel eleganter dan de officiële webstek van Parijs en zeer populair. Erg efficiënt voor wie op zoek is naar praktische informatie (over onder meer luchthaven, metro en geld) of een overzicht van de voornaamste attracties wil. Bienvenue à Paris (http://www.paris-touristoffice.com/index.html): of u nu naar de Lido wil of naar Les Invalides, deze netplek is voor u. L'Office de Tourisme et des Congrès de Paris concentreert zich wijselijk op de praktische informatie over de vele geneugten van deze grootstad en al is het wennen aan de vormgeving van de talrijke databases, u vindt hier uw gading - van plannen van de ondergrondse tot lijsten van speelgoedwinkels, vlooienmarkten of nachtrestaurants. Als u wil kijken wat u moet aantrekken, het Franse weer vindt u onder meer op http://www.nomade.fr/contenu/infoendirect/meteo/. Paris.com (http://www.paris.com) en Paris Tourisme (http://www.visit-paris.com): deze twee sites stellen een selectie van hotels en restaurants voor. De eerste, Paris.com, is de meest geslaagde op grafisch vlak, maar de tweede, Paris Tourisme, biedt aanzienlijk méér voor de algemene praktische en toeristische inlichtingen (musea, monumenten). De kaarten die u helpen bij het opzoeken van hotels en restaurants, zijn preciezer. Zij zijn zo goed als papieren kaarten. Metrogebruikers worden, net als bij Bienvenue à Paris, doorgestuurd naar de site van de RATP. Engels en Frans. RomeTime Out (http://www.timeout.com/rome/sight/index.html): de gids zoals u hem graag heeft. Bondig, snel, toegankelijk. Traveling with Ed and Julie (http://www.twenj.com/romeref.htm): deze liefhebberij van een zakenvrouw en een manager-op-rust is niet picturaal en gespeend van Java, frames en andere moderniteiten. Maar het is er wel allemaal, van Necropolis tot de Palatijn, van de antipasto tot de Canelloni Abruzzi, in een persoonlijke, eenvoudige stijl. Engels. Verenigde StatenCitysearch (http://www.citysearch.com): lachen mag in deze rist stadsmagazines, die hoofdzakelijk informatie bieden over 23 Noord-Amerikaanse steden. Niet alle zijn van dezelfde kwaliteit, maar New York, Los Angeles en San Francisco zijn juweeltjes met een enorme Uit-sectie en onderhoudende stukjes over een breed spectrum van tijdsbestedingen. De secties voor visitors & travel, met straatplannen, transportmogelijkheden en logiesoverzichten, zijn navenant. Elke stad heeft een eigen redactie - zelfs de opmaak verschilt. Sommige buurten hebben duidelijk een hoger publicitair gehalte dan andere. Maps on Us (http://www2.mapsonus.com): de favoriete kaartenboer en routeplanner van USA Today, gekoppeld aan een gele gids. Zie ook Delorme Cyberatlas op http://atlas2.delorme.com/atlas.asp of CNN Travel (http://www.cnn.com/TRAVEL/). BRUNO LEIJNSE