Niemand van buiten de Europese Unie kan zich zomaar vestigen in België. "De bevoegde minister van de federale regering beslist wie hier mag blijven. Dat schrijft de wet voor", zegt Dirk Vanheule, decaan van de Antwerpse rechtenfaculteit en specialist vreemdelingenrecht. "In de praktijk komt de minister zelden tussenbeide. Veel inwijkelingen vallen onder regelingen die automatisch recht geven op een verblijf, zoals gezinshereniging of studies. Daar zijn wel strikte voorwaarden aan verbonden; zo moeten ze over vold...

Niemand van buiten de Europese Unie kan zich zomaar vestigen in België. "De bevoegde minister van de federale regering beslist wie hier mag blijven. Dat schrijft de wet voor", zegt Dirk Vanheule, decaan van de Antwerpse rechtenfaculteit en specialist vreemdelingenrecht. "In de praktijk komt de minister zelden tussenbeide. Veel inwijkelingen vallen onder regelingen die automatisch recht geven op een verblijf, zoals gezinshereniging of studies. Daar zijn wel strikte voorwaarden aan verbonden; zo moeten ze over voldoende financiële middelen beschikken. Daarnaast zijn er de asielzoekers, van wie slechts een kwart definitief wordt aanvaard." Komen werken mag ook, op voorwaarde dat er op de Belgische markt vraag is naar je diploma of je vaardigheden. "Het zijn wel de gewesten die de arbeidsvergunning afleveren", zegt Vanheule. "In principe maakt de Afghaanse loodgieter Navid Sharifi een kans op terugkeer via zo'n arbeidskaart, maar tussen België en Afghanistan bestaat geen verdrag over arbeidsmigratie. Bovendien heeft Sharifi een inreisverbod van drie jaar gekregen. Dat verbod geldt voor de hele Europese Unie." Wat gebeurt er met mensen die een procedure helemaal hebben doorlopen, met een negatief resultaat, en die toch willen blijven? "De Dienst Vreemdelingenzaken bekijkt geval per geval", zegt Vanheule. "Maar er is heel wat discussie. Een aantal zaken werd geregeld in een omzendbrief, zoals een verblijfsvergunning voor wie hier al vier jaar in de asielprocedure zit. Maar de Raad van State heeft die omzendbrief vernietigd." Is er genoeg samenwerking tussen de Europese lidstaten? "Heel wat Belgische wetgeving komt voort uit Europese richtlijnen en verordeningen. De Europese eenmaking is het verst gevorderd in het domein van het grens- en het visumbeleid, zeg maar het buitenhouden van mensen, en dat van het terugkeerbeleid. Voor het asielbeleid bestaan er dan weer Europese minimumnormen. Vaak kunnen lidstaten afwijken van bepaalde Europese regels. Een buitenbeentje zijn de Britten. Soms doen ze mee, soms niet. Zo heeft de Europese Unie een reglementering voor grenscontrole, maar de Britten controleren hun grenzen liever zelf." Is Europa strenger voor immigranten dan andere landen? "De Verenigde Staten en Australië hebben maniakale grenscontroles, maar staan veel meer open voor arbeidsmigratie. Ze aanvaarden nog elk jaar migranten om te werken, afhankelijk van hun inzetbaarheid, net zoals Canada. De Europese Unie schermt haar arbeidsmarkt sterker af, al heeft de Europese Commissie stappen gedaan om de afgifte van een arbeidskaart te vergemakkelijken."