Vlaanderen heeft zijn industriële generaals en baron Paul Buysse is lid van dat broederschap. Hij let koket op de details van een ontmoeting. Baron Buysse weet dat zijn ondervrager jarig is in december en gooit dat als een goochelaar in het gesprek. Attenties zijn een sterke kant van Paul Buysse. De conversatie is een paternoster van stichtende woorden en lachsalvo's. Plus enkele zinnen in Oxford-Engels. Twintig jaar activiteit voor het Britse Gemenebest laat een taalkundig bezinksel na. Toch is Antwerpen, voor de man die vandaag in Knokke woont, de stad van zijn hartstocht en de bestelling voor zijn gasten is authentiek: "Drie taskes koffie, kindje".
...

Vlaanderen heeft zijn industriële generaals en baron Paul Buysse is lid van dat broederschap. Hij let koket op de details van een ontmoeting. Baron Buysse weet dat zijn ondervrager jarig is in december en gooit dat als een goochelaar in het gesprek. Attenties zijn een sterke kant van Paul Buysse. De conversatie is een paternoster van stichtende woorden en lachsalvo's. Plus enkele zinnen in Oxford-Engels. Twintig jaar activiteit voor het Britse Gemenebest laat een taalkundig bezinksel na. Toch is Antwerpen, voor de man die vandaag in Knokke woont, de stad van zijn hartstocht en de bestelling voor zijn gasten is authentiek: "Drie taskes koffie, kindje". Paul Buysse: "Ik heb twee geloofspunten. Eén: de sleutel van het ondernemen is de groepspassie die een bedrijf permanent voortstuwt. En twee: die passie moet gekoppeld zijn aan een uitstekende financiële rapportering. De bedrijven verliezen geld op hun werkkapitaal, hun marges verslensen en hun voorraden worden slecht beheerd. En toch letten zij bij voorrang op het samendrukken van de kosten. Financieel beleid gaat over veel meer. Daarbij moet je leren van de internationale omgeving door te netwerken en kansen in te schatten. Bekaert heeft als onderdeel van een strategische oefening de nieuwste patenten geanalyseerd en nagetrokken aan welke universiteiten nieuwe departementen en onderdepartementen worden opgericht, zowel geografisch (dat is makkelijk) als per sector. Een onderneming is een sociologisch geheel waar de clubleden een speciale taal spreken, klemtonen leggen, soms elkaar tegenwerken maar toch proberen van succes naar succes te gaan. Ik kan de bedrijfsculturen van Bekaert en Vickers loepzuiver beschrijven."Als Bekaert een historisch cijferrecord boekte in 2004, hoop ik mee aan de basis te hebben gelegen, lacht Paul Buysse. "In 2002 heb ik in zes maanden een bluebook geschreven. Voor mij is dat de richting die ik verdedigde op de raad van bestuur en die gedelegeerd bestuurder Julien De Wilde en zijn team als kompas dient. Toen ik bij Bekaert arriveerde, vond ik een degelijk bedrijf met een mooie cultuur, een hoge kwaliteit van mensen, prima technologie en wortels in heel Vlaanderen. Wat ontbrak, was een gefocuste strategie. En de rentabiliteit moest omhoog." Geld is geen grote motivatie voor mij, betoogt Paul Buysse. "Bij Bekaert was ik maanden bezig vóór de compensatie geregeld was. Ik heb altijd goed verdiend. In mijn loopbaan was er een periode van Sturm und Drang, een tijd van grote ijver en veel inzet. Dat moet je kunnen benchmarken met je privé-leven en dat is moeilijk. Je denkt soms dat je goede afspraken hebt in je gezin, maar de praktijk bewijst dat die afspraken overspoeld worden door de realiteit van het leven. Je kan zeggen: ik ben door de week in Londen en in de weekends en de vakanties zijn we vrij en genieten we met de kinderen. Als ik rondom mij zie en ik kijk naar mezelf, dan betaal je een prijs voor een carrière. Heb je dan bovendien de kans om maatschappelijk, cultureel, economisch actief te zijn in een kamer van koophandel, Voka, VKW of NCMV, dan versmalt het familieleven verder. Ik klaag niet, op mijn zestigste weet ik dat ik in mijn leven door de goden ben gekust en ik hield geen trauma over aan de twee gebroken huwelijken. Mijn kinderen zijn altijd uitzonderlijk belangrijk voor mij geweest en als je het hen vraagt, zullen ze antwoorden dat ze geen slechte vader hebben." Paul Buysse is Ford, zijn eerste werkgever, ongelooflijk dankbaar. "Bij een van de laatste performancereviews bij Ford vroeg men: 'Buysse, wat zijn uw ambities?' Waarop ik antwoordde: 'Op middellange termijn wil ik de baas, Rik Daems, opvolgen en daarna zal ik wel zien. ' Men vond dat eigenaardig en arrogant, maar ik meende het. Ik haalde een diploma middelbaar onderwijs en later in de avonduren een graduaat bedrijfskunde. Het leger heeft mij veel mensenkennis geleerd, ik was infanterist bij het lichte vliegwezen en haalde een attest van copiloot. Dat stelde niks voor. Ik mocht de helikopter aan de grond zetten als de piloot doodgeschoten was. Bij de troep zaten jongens die nooit een handdoek hadden gezien. Ik schreef honderden liefdesbrieven, waarvan de pornografisch-erotische inslag mij veel leerde. Moet dat nu echt, zei ik dan? Na het leger wierf Ford mij aan. De onderneming was berucht om haar ijzeren tucht. Het was een gedreven organisatie: je begon niet om half negen, maar om kwart voor acht, je stopte niet om vijf uur, wel om acht uur. Ik begon op de verkoopadministratie met cijferwerk over de vraag naar auto's. Later werd het communicatie met Kazuno, kleinkunst uit zuid en noord, en de start in een handomdraai van de Grote Prijs van Zolder. Daar heb ik de drang gekregen om resultaten te halen." "Ik reis in China en zie wat de werknemers en de lokale politiek daar doen. Dat is zoals de jaren zestig in Vlaanderen," memoreert Paul Buysse. "Gouverneur Roppe van Limburg schonk een trappist uit voor Henry Ford, terwijl hij zei: 'This is the best beer in the world, as Genk is the best place in the world to invest'. Wij vonden dat normaal, de passie van gouverneurs om hun provincie te ontwikkelen, de inzet van de Vlaamse regering om met schaarse middelen de derde industriële revolutie te promoten. Waar is de dynamiek van Gaston Geens?"België draait niet in functie van zijn toekomst, vindt Buysse. "Bekaert heeft 1,4 miljoen euro meer moeten betalen voor zijn elektriciteit in 2004. Dat geld ging dus niet naar technologie of werkgelegenheid. Er zijn, naast de sluitingen en afdankingen die de televisie halen, veel sluipende delokaliseringen. Bosch dankt 200 mensen af en dat haalt de kranten, maar het wordt meteen weer vergeten. Wat sijpelt er onder de deuren weg? Meer afdankingen dan bij Bosch, en ik zie geen nieuwe buitenlandse investeringen. Bij DHL vergaderden zeven partijen, voor je die allemaal goedendag gezegd had, zat de top van DHL al in Leipzig."Paul Buysse voerde gesprekken met premier Guy Verhofstadt over een politieke loopbaan. "De belangstelling is begonnen met de kamer van koophandel van Antwerpen en haar strategisch plan waarover de stad, de provincie, de vakbonden en de werkgevers (dus de top van Antwerpen) maandelijks vergaderden. De Antwerpse politici misten daadkracht en waren veel te veel met zichzelf bezig in plaats van na te denken over de toekomst van Antwerpen op de middellange termijn. De eerste aanduidingen van de problemen met de diamant, de eerste communiqués van de petrochemie, nog niet over de ecologie, wel over de fiscus, doken op. De knipperlichten flikkerden en zijn blijven branden. Ik zag toen een Antwerps schepencollege dat misbruikt werd door alle partijen als een fin-de-carrière voor ex-parlementsleden. Voor mij doken in 1993 en 1994 de problemen op bij BTR en gelijklopend de problemen van Antwerpen en de Vlaamse politiek. Ik heb toen nagedacht over een politieke carrière. Maar ik ben er niet aan begonnen en ik zeg dat zonder spijt. Ik heb wel flink gewerkt om Fernand Huts in de politiek te loodsen. Ik blijf ontgoocheld dat Fernand zeer snel de handdoek in de ring heeft gegooid."Paul Buysse is actief geworden in Engeland in 1983 via Tenneco, en had toen het gevoel: we gaan de Britten mores leren. "Ik ben beland in een wereld die totaal anders was, en nog is, dan de onze. Het werd daar jaar na jaar bedrijfsvriendelijker. De winstcijfers en de omzetgroei in het VK blijven opmerkelijk beter dan in de rest van Europa. De Britten aanvaarden een sociaal kader waar de dwangbuizen minder klemmend zijn."Margaret Thatcher heeft in de kantelperiode van de jaren tachtig doortastend het land herschikt, vindt Buysse. "De communicatie tussen werkgevers en werknemers was volledig verloederd. British Leyland onderhandelde met 52 vakbonden. De matrijzenmakers zijn in het productieproces klein in aantal en toch vitaal. Die mensen hebben door een staking de lancering van de Rover SD1, die Auto van het Jaar is geworden en de enige hoop van British Leyland voor overleving was, naar de vaantjes geholpen. Het eerste bankroet van British Leyland is daaraan te wijten. Margaret Thatcher nam ontzettende risico's en heeft gewonnen. Haar land blijft de kampioen van Europa en Tony Blair - daar staat zijn foto - heeft gezegd bij zijn start in 1997: 'De invloed van de vakbonden in het beslissingsproces blijft beperkt, basta'. Thatcher was premier tijdens de internationale discussie over 'Fortress Europe'. De grote angst van de niet-Europese bedrijven was: kan je nog binnen in de Europese Unie? Toyota en Nissan hadden afgezworen om kopieën te maken van de Amerikaanse auto's en wilden Europa ver- overen. Ze besloten binnen de EU te produceren en kozen allebei voor het VK. Vlaanderen was toen nog erg autovriendelijk en Duitsland was dominant met Volkswagen, BMW en Mercedes. Ik heb met Dunlop Automotive van BTR massaal onderdelen geleverd aan Toyota UK en Nissan UK. Labour heeft geen speld in de weg gelegd van die twee reuzen."Het recente en definitieve failliet van British Leyland heeft Buysse geen zier verbaasd. "Als BMW het automerk Rover wegdoet voor één pond, dan weet je het wel. Ik heb gezien met Rolls-Royce hoe emotioneel automerken zijn. Bij de verkoop van Rolls-Royce, in het kader van een herstructurering van Vickers, heb ik een enorme haatgolf over mij gekregen. Ik zie de beelden van die fameuze algemene vergadering nog voor mij. 'Why is the silly Belgian selling the crown jewels of industrial Britain?' De nationalistische gevoelens kookten over. Zulke conflicten moet je je als zakenman uiteraard weinig tot niet aantrekken, of je kracht wordt beschadigd. Dat is zoals de discussie: hij verdient te veel of hij verdient te weinig. Reageer daar stoïcijns op."Tenneco was door een minder oordeelkundig beleid zeer Amerikaans geworden en dan Amerikaans van het slechte slag zonder voeling met Europa, oordeelt Paul Buysse. "Tenneco Europa was voor een groot deel het Franse Poclain. De interne botsingen waren permanent en betekenden tijdverlies. Ik zocht een andere job en BTR, de Britse moeder van het Belgische Hansen Transmissions, contacteerde mij. Dat concern had toen de reputatie een meedogenloze managementschool te zijn. BTR en General Electric van Jack Welch stonden op een gelijk niveau. BTR betaalde zuinigjes en je moest uitstekend zijn of je vloog met je klikken en klakken buiten. Bij zoiets starten, is als intreden bij de jezuïeten."Hansen Transmissions maakte 1,5 miljoen euro verlies, weet Buysse nog. "BTR zei: 'Dat is het derde jaar na elkaar en zoiets pikken wij niet langer. Wij verkopen het bedrijf aan Sumitomo en jij, Buysse, zal die verkoop leiden. Als jij tussendoor vindt dat je Hansen kan verzelfstandigen, moet je dat niet laten. ' BTR gebruikte als richtsnoer de return on sales en de return on net assets. In het eerste jaar dat ik het bedrijf leidde, haalde Hansen Transmissions 7 % return on sales. Van een gigantische put werd het meteen een mooie spits en dat gaf een geweldige kick. Waarom zou iets dat in Edegem naast de grot staat in Japanse handen moeten komen, vroegen wij ons dan af. In het management was intussen de cijfertovenaar Marcel Klepfisch opgenomen. De mensen van toen zijn, met uitzondering van Marcel, gebleven tot vandaag. Marcel en ik vormden bij Vickers een tandem. Begin jaren negentig volgde een nieuwe tandwielkast en tot vandaag concurreert die met Sumitomo. Er is hard gewerkt en wij hebben veel lol gehad. De fanfare van Edegem trok op de bedrijfsfeesten door de gangen, met daarachter de kinderen met ballonnen. Ik ontvang nog altijd een kerstkaart van drie arbeiders uit die periode." Paul Buysse beleefde de laatste gouden tijd van de moederonderneming op het hoofdkantoor in Londen. "Met de top van BTR trokken wij naar de paardenrennen van Ascot met de hoge hoed op ( Buysse toont een foto). Wij dronken te veel en amuseerden ons. Door een speling van het lot - BTR werd gerund door een kwartet, waaronder ik als verkeerd gelopen Vlaming - arriveerde de secretaris-generaal van RTZ als de nieuwe chief executive officer. De consultants en de academici sloegen toe. In enkele maanden betaalde BTR zes miljoen pond aan McKinsey. Hun boys krioelden over het hele bedrijf, herschreven de strategische plannen, slorpten de medewerkers op tijdens meetings, brainstormings en dagenlange werksessies. Er moest een ander BTR komen. Een nieuw hoofdkwartier volgde achter Victoria Station, met bodes met witte handschoenen, een fitnesszaal en persoonlijke trainers." Voor Buysse was de laatste druppel de strijd om de aandelen van BTR Nilex in Australië en Nieuw-Zeeland. "Wij runden Nilex voor 75 % en het was een van mijn succesvolste dochters. De nieuwe topman stelde voor: wij kopen de resterende 25 % voor 1,2 miljard pond. Dat was pure geldverspilling. Ik stemde tegen die beslissing in de raad van bestuur en de Financial Times had het gezien. De onafhankelijke bestuurders zijn mij, om de socialclub die de raad was te sparen, niet gevolgd, hoewel die besteding vloekte met de belangen van de aandeelhouders. Ik ben kort nadien op een nette manier vertrokken bij BTR, kreeg een mooie speech, een gouden handdruk en kon de dag erna aan de slag bij Vickers. BTR overleefde de nieuwe CEO niet, want niemand verteert de vernietiging van een beurskoers." Paul Buysse werkte als CEO voor Vickers in de toren waar de Labour Party zijn hoofdkantoor heeft: de presti- gieuze Millbank Tower naast de Theems. "Vickers had een hoge industriële en politieke status, met een heuse chef-etage en butlers. Ik verkocht om de acquisitie van het beursgenoteerde Ullstein te betalen Rolls-Royce, Bentley, Riva en Vickers Properties. De drie resterende divisies - turbine components, marine systems, defense - hebben Vickers gered. De cultuur van traditie en symbool van koningin en vaderland is veranderd in een passion for excellence. Vickers was een kasteelheer in een groot paleis, die woonde in een klein kamertje omdat de overige vertrekken lekten." Frans Crols"Bij DHL vergaderden zeven partijen. Voor je die allemaal goedendag gezegd had, zat de top van DHL al in Leipzig.""Ik zag een Antwerps schepencollege dat misbruikt werd door alle partijen als een fin-de-carrière voor ex-parlementsleden.""Ik heb flink gewerkt om Fernand Huts in de politiek te loodsen. Ik blijf ontgoocheld dat Fernand zeer snel de handdoek in de ring heeft gegooid."