De overname van Fortis Bank moet onze kapitaalratio met 60 basispunten versterken", zo eiste BNP Paribas vorige week in de onderhandelingen over de nieuwe Fortis-deal. De Fransen waren als de dood dat de overname van 75 procent van Fortis Bank hun kapitaalratio zou aantasten. Want als CEO Baudouin Prot aan zijn aandeelhouders en de financiële markten moest vertellen dat hij een bank wou overnemen die de kapitaalratio van BNP zou verzwakken, dan kon hij net zo goed meteen ontslag nemen.
...

De overname van Fortis Bank moet onze kapitaalratio met 60 basispunten versterken", zo eiste BNP Paribas vorige week in de onderhandelingen over de nieuwe Fortis-deal. De Fransen waren als de dood dat de overname van 75 procent van Fortis Bank hun kapitaalratio zou aantasten. Want als CEO Baudouin Prot aan zijn aandeelhouders en de financiële markten moest vertellen dat hij een bank wou overnemen die de kapitaalratio van BNP zou verzwakken, dan kon hij net zo goed meteen ontslag nemen. "De wereldwijde verslechtering van de positie van de banken tijdens de voorbije weken heeft een grote impact gehad op de sfeer van de onderhandelingen. HSBC, BNP Paribas en Santander golden als de laatste sterkhouders, tot ook HSBC begin deze maand aankondigde 12,5 miljard pond vers kapitaal op te halen", zegt een onderhandelaar. De initiële eis van BNP was echter onaanvaardbaar voor de Belgische regering, want dat zou impliceren dat de Belgische staat voor miljarden euro bijkomende garanties moest geven. Zodra dat duidelijk was gemaakt, schroefden de Fransen hun eis terug tot 30 basispunten. Finaal werd de deal beklonken op 20 basispunten. De regering waarborgt bijvoorbeeld voor maximaal 1,5 miljard euro kredietverliezen bij Fortis Bank, en onderschrijft indien nodig een kapitaalverhoging bij Fortis Bank voor maximaal 2 miljard euro. Er was ook veel onduidelijkheid of de verliezen van Fortis Bank naar Frans recht fiscaal recupereerbaar zijn voor BNP Paribas. Eens dat uitgeklaard was, lag de weg naar een deal open. De nieuwe deal draaide dus uit op een pingpongspel met de kapitaalratio van BNP Paribas als balletje. "Het leek wel een tapijtenhandel. Echt surrealistisch, maar vandaag hebben we geen andere keuze dan de grillen van de markt te volgen", zegt een onderhandelaar. BNP Paribas zit niet dik in het kapitaal, terwijl een bank vandaag staat of valt dankzij een voldoende kapitaalbuffer. BNP Paribas zou niet de eerste bank zijn die zich verslikt in de overname van een noodlijdende concurrent. Eind 2008 had BNP Paribas een kapitaalratio (of Tier 1-ratio) van 7,8 procent, terwijl de markt vandaag graag 8 procent ziet, en liefst zelfs meer. In januari kwam de Franse overheid daarom een tweede keer tussenbeide om de kapitaalratio van BNP Paribas te versterken. President Sarkozy pompte 5,1 miljard euro in BNP Paribas, waardoor de kapitaalratio steeg naar een comfortabelere 8,4 procent. Baudouin Prot kan dus nu moeilijk komen aandraven met een Fortis-deal die de buffer weer zou aanvreten. Zonder bijkomende garanties van de Belgische staat zat dat risico er dik in. In oktober klonk er in Parijs nog klaroengeschal, want de overname van Fortis Bank tegen de voorwaarden van toen verbeterde de kapitaalratio van BNP Paribas met 35 basispunten. De volgende maanden smolt het enthousiasme weg. De kredietcrisis raasde voort en deed de verliezen bij Fortis Bank oplopen. Eind januari was er al geen sprake meer van dat de overname de kapitaalratio zou verbeteren. Nog meer potentiële kredietverliezen, en de fiscale onzekerheid over eerdere verliezen deden Parijs vorige week panikeren. De Belgische regering kwam dus BNP Paribas toch voor een deel tegemoet, hoewel de regering na het "neen, neen, neen" van de aandeelhouders had gezegd geen bijkomende inspanningen te willen doen. De verdere achteruitgang op de financiële markten, bij Dexia en KBC in het bijzonder, hebben er anders over beslist. Fortis Bank moest naar een veilige haven, zodat toch alvast deze zware last grotendeels van de schouders van de Belgische belastingbetaler valt. Zonder overname door BNP Paribas had Fortis Bank wellicht meteen bij de regering moeten aankloppen om voor 150 miljard euro nieuwe interbancaire kredieten te waarborgen. Intussen halen ze bij de Fortis Holding opgelucht adem dat de regering en BNP Paribas hen niet in de kou heeft laten staan. Dankzij de garanties van de overheid, heeft de holding een verbeterde deal in de hand, die ook nodig is om de toestemming te krijgen van de aandeelhouders. "Heel wat aandeelhouders beseffen ook dat Fortis Bank vandaag veel minder waard is dan wat BNP Paribas er in oktober van vorig jaar voor betaald heeft". Jozef De Mey, voorzitter van de raad van bestuur bij Fortis Holding, is tevreden over het nieuwe akkoord. "De nettokaspositie van de Holding komt 1 miljard euro hoger te liggen, en stijgt tot 3,4 miljard euro. Ook de boekwaarde van de Holding stijgt met 510 miljoen euro. Ons risico in de afgesplitste rommelkredieten is gedaald, en de waarde van Fortis Insurance Belgium (FIB) is verzekerd omdat Fortis Bank 25 procent van FIB overneemt." Bart De Smet, CEO van Fortis Insurance Belgium, ziet twee belangrijke positieve punten aan de nieuwe Fortis-deal: "Wij blijven voor 75 procent een deel van de Fortis Holding, die zich wil profileren als verzekeringsgroep. Het laat ons toe om onze strategie, onze groeiperspectieven en onze tewerkstelling te handhaven. Een tweede positief punt is dat de samenwerking met onze distributiepartners - de Fintro-agenten, de Fortis-bankkantoren en de professionele makelaars - gegarandeerd blijft." En of de Fortis-Holding nog steeds van plan is om de Nederlandse verzekeringsactiviteiten van Fortis opnieuw binnen te halen? "Dat is nog geen zekerheid", aldus De Mey. "Eerst afwachten wat de aandeelhouders beslissen op 8 en 9 april." Fortis-Holding heeft alvast een intentie-akkoord gesloten met BNP Paribas om in de nabije toekomst samen te werken op nieuwe markten, waarbij de nadruk vooral zal liggen op schadeverzekeringen. Op die manier wordt ten volle gebruikgemaakt van de knowhow van Fortis Insurance in die markten waar de groep BNP Paribas beschikt over een retailnetwerk - met uitzondering van Frankrijk, België en Turkije. Meer concreet? Jozef De Mey ontwijkt die vraag: "De wereld is groot. We moeten dat markt per markt bekijken, maar daar hebben nog geen tijd voor gehad." (T) Door Daan Killemaes en Celine De Coster