De flexibele gemengde fondsen waren de voorbije jaren populair. De beheerders kunnen het geld beleggen in verschillende activa zoals aandelen en obligaties. Omdat ze het gewicht van aandelen sterk kunnen laten variëren - soms zelfs van 0 tot 100 procent - slaagden ze er veelal in de verliezen te beperken. Bij een beurscrash kunnen ze zelfs volledig aan de zijlijn gaan staan. Maar de jongste tijd baart vooral het deel dat is belegd in obligaties zorgen. "Beleggers hebben soms weinig vertrouwen in aandelen, omdat ze in waarde schommelen", zegt Juan Nevado, de beheerder van M&G Dynamic Allocation. "Maar de voorbije zes maanden waren de prijzen van obligaties even volatiel." Na de verkiezingsoverwinning van Donald Trump stegen de rentevoeten in de Verenigde Staten en Europa sterk.

Ook Olivier de Berranger, de beheerder van Echiquier ARTY, zag de volatiliteit op de obligatiemarkten toenemen. "Ik verwacht een verdere stijging van de rente. Als Trump maar een derde van zijn programma uitvoert, moet dat de rente hoger sturen. Beleggers krijgen onvoldoende vergoeding voor het risico dat ze nemen met overheidsobligaties. Wij hebben al sinds 2011 geen overheidspapier meer in onze portefeuille. Nu zien we welke van onze concurrenten vermomde overheidsobligatiefondsen waren en welke fondsen echt in staat zijn door moeilijke wateren op de obligatiemarkten te varen."

Aandelen zullen beter presteren

Russ Koesterich, de cobeheerder van BlackRock Global Allocation, denkt dat 2017 het jaar van de "stimulering van de economie" en de "economische spanningen" wordt. Koesterich: "De Amerikaanse centrale bank zal de rente wellicht nog een paar keren optrekken. Dat zal de dollar versterken en pieken van volatiliteit veroorzaken. Het kan bijna niet anders dan dat aandelen beter presteren dan obligaties, want de markt van de overheidsobligaties biedt maar weinig perspectieven."

De beheerders hebben twijfels over het succes van het soepele monetaire beleid van de centrale banken wereldwijd. Die zogenoemde kwantitatieve versoepeling heeft de rentevoeten doen zakken naar niveaus die nooit eerder zijn vertoond. "Dat monetaire beleid bemoeilijkt de economische groei. Het verhindert de banken winst te maken en hun rol van economische motor te spelen", merkt Nevado op. "Het is een goede zaak dat de focus nu verschuift naar de budgettaire politiek van de overheden. Meer overheidsuitgaven moeten in het voordeel van aandelen spelen en in het nadeel van obligaties."

Geen obligatiecrash

Het zal wel nog een tijd duren eer we in Europa richting normale rentevoeten gaan. "Het proces zal traag verlopen en langer duren dan in de VS", schat De Berranger in. "De Europese Centrale Bank vertraagt volgende maand het tempo van de aankopen van obligaties van 80 naar 60 miljard euro per maand. Ze bouwt dat inkoopprogramma wellicht verder af in 2018, maar op een verhoging van de basisrente moeten we nog een tijd wachten. We hoeven zeker geen obligatiecrash in Europa te verwachten in 2017."

De meeste beheerders van de grote flexibele fondsen zijn optimistisch over de groei in 2017. "We merken al enkele maanden dat de economische omgeving verbetert en dat we niet meer in een seculaire stagnatie zitten (een lange tijd van nulgroei of verwaarloosbare groei, nvdr)", vindt Nevado. "Daarom hebben we sinds het tweede kwartaal van 2016 onze aandelenpositie uitgebouwd. We zien ons gesterkt in onze overtuiging om voor aandelen te kiezen, omdat de risicopremies voor aandelen ongewoon hoog blijven."

Amerikaanse aandelen zijn duur

Naast de evolutie op de obligatiemarkten houden vooral de Amerikaanse beurzen de fondsbeheerders bezig. Zowel bij BlackRock als bij M&G krijgen Amerikaanse aandelen een kleiner gewicht dan normaal door de politieke en economische onzekerheden. Maar de beide beheerders voegen er wel aan toe dat sectoren zoals de financiële en de energiesector wel mooie vooruitzichten bieden.

"We gokken op een daling van de Amerikaanse beurs in zijn geheel, maar we vinden enkele sectoren wel aantrekkelijk gewaardeerd en in een goede positie om te profiteren van bepaalde markttrends, zoals de olie-, de technologie-, de biotech- en de financiële sector", stelt Nevado. "We denken dat de waardeaandelen de komende maanden de groeiaandelen blijven verslaan."

"We verkiezen cyclische aandelen boven kleine en middelgrote ondernemingen, omdat zij meer moeten kunnen profiteren van een versnelling van de economische groei in de VS", zegt ook Koesterich. "De rally die de kleine en middelgrote Amerikaanse waarden hebben gehad, was wat overdreven. We denken niet dat die kleine bedrijven de belangrijkste begunstigden van de politiek van Donald Trump zijn. We moeten wel uitkijken dat de stijging van de rente de economische groei niet onderuithaalt. Aangezien de rente nog altijd op een historisch laag niveau zit, zijn we daar vrij gerust in."

De flexibele gemengde fondsen kennen doorgaans een groter gewicht toe aan Japanse aandelen, en vooral aan Japanse industriële bedrijven. Ze overwegen ook Europese aandelen. De waarderingen van de aandelen in die regio's ogen beter. "In Europese aandelen zitten we meer gespreid over verschillende sectoren dan in Amerikaanse aandelen", legt Nevado uit.

Echiquier ARTY investeert enkel op de Europese markten. Beheerder De Berranger ziet evengoed potentieel in de banksector. "De laatste weken hebben we onze beleggingen in obligaties afgebouwd om meer aandelen in de financiële sector te kopen. Door de terugkeer naar een normalere rentecurve, met hogere rentes op de lange termijn dan op de korte termijn, zullen ze het gemakkelijker hebben deposito's op korte termijn om te zetten in leningen op lange termijn. We hebben vooral een boon voor grote banken met een netwerk zoals BBVA, Société Générale, Santander en Unicredit."

De beheerders relativeren het belang van de politieke agenda in Europa in de komende maanden. "We hechten niet te veel belang aan de politieke vraagstukken die op ons afkomen", stelt Nevado. "Een van de belangrijkste lessen die we kunnen trekken uit 2016, is dat de markten makkelijk voorbijgaan aan politieke problemen, zolang de economische context er maar beter uit- ziet." De Berranger voegt eraan toe: "In 2016 hebben de markten zich bevrijd van de invloed van de politiek."

Frédéric Dineur