Het is een mythe dat intelligentie aangeboren is en dus onveranderbaar. Ongetwijfeld zit intelligentie voor een deel in de genen. Vanuit dat perspectief is domheid een noodlot. Naar aanleiding van onderzoek bij tweelingen en geadopteerde kinderen gaan de meeste wetenschappers er vandaag evenwel vanuit dat erfelijkheid én externe invloeden de intelligentie in gelijke mate bepalen. Dat impliceert dat intelligentie voor een deel beïnvloedbaar is, bijvoorbeeld door stimulerende prikkels vanuit de omgeving en door doel...

Het is een mythe dat intelligentie aangeboren is en dus onveranderbaar. Ongetwijfeld zit intelligentie voor een deel in de genen. Vanuit dat perspectief is domheid een noodlot. Naar aanleiding van onderzoek bij tweelingen en geadopteerde kinderen gaan de meeste wetenschappers er vandaag evenwel vanuit dat erfelijkheid én externe invloeden de intelligentie in gelijke mate bepalen. Dat impliceert dat intelligentie voor een deel beïnvloedbaar is, bijvoorbeeld door stimulerende prikkels vanuit de omgeving en door doelgerichte oefeningen. Het komt dus deels aan op training en dat is precies wat Harald Havas aanreikt in Verbeter uw IQ (Kosmos/Z&K, 348 blz., 19,90 euro). Na een (te) beknopte inleiding over intelligentie, het IQ en IQ-tests volgen meer dan 1500 oefeningen die de intelligentie moeten aanscherpen. Achtereenvolgens wil Havas het logisch, ruimtelijk, taalgebonden en wiskundig denken trainen. Daardoor lijkt het boek verdacht veel op een lang uitgevallen IQ-test. Hersengymnastiek krijgen we ook voorgeschreven in Memory voor volwassenen (Forum, 357 blz., 19,95 euro). Neuroloog Gary Small pakt uit met een gedetailleerd programma om in amper twee weken het geheugen fitter te maken. Ook hij geeft oefeningen en denkspelletjes, maar zijn methode bevat veel meer. Het gaat om een heuse levensstijl. In de andere hoofdstukken heeft hij het dan ook over voeding, lichaamsbeweging en stressvermindering. Intelligentie, alertheid en creativiteit vormen een noodzakelijke basis voor de succesrijke ondernemer. Boeken om het brein fit te houden, kunnen helpen. Niet zelden gaapt er echter een akelig diepe kloof tussen iets inzien, weten of begrijpen enerzijds en iets concreet aanpakken anderzijds. Wie succes wil hebben, moet heldere, haalbare doelen bepalen én een plan uitstippelen om die te bereiken. Daartoe ontwikkelde Rolph Pagano het concept DoenDenken (Servire, 141 blz., 18,90 euro). In het gelijknamige boek, een herziene editie van het zes jaar oude Wie is hier de baas?, danst de managementcoach vermetel op het slappe koord tussen zweverige sermoenen, goedkope peptalk en Ratelband-achtig positivisme. Het werk doet wat vreemd aan. Het rakelt simpele zelfmanagementkreten op, lijkt een lange les in assertiviteit en zigzagt voortdurend tussen persoonlijke coaching en pure managementzaken. Nogal wat open deuren worden ingebeukt, maar al die evidente fouten ten spijt, kregen we nooit de aandrang het boek dicht te slaan. Uiteindelijk port Pagano vooral het zelfvertrouwen aan en dat is altijd mooi meegenomen. Hij geeft leiderschapsadvies op de koop toe. Luc De Decker