De auteur is sinds 1990 European Affairs Officer bij een multinational en was voordien actief in de pers- en de financiële wereld.
...

De auteur is sinds 1990 European Affairs Officer bij een multinational en was voordien actief in de pers- en de financiële wereld.Voor staats- en regeringsleiders zijn het momenteel gloriedagen. Zeg nu zelf: zou ú niet graag de geschiedenis ingaan als de pleitbezorger en ondertekenaar van het verdrag over de uitbreiding van Europa? We worden het grootste handelsblok. We omarmen landen die jarenlang in de schaduw van de vrijheid en de democratie hebben moeten leven. In één klap worden ze deelgenoot aan de voordelen van de grote Europese interne markt, zonder beperkingen op het vrije verkeer van goederen en diensten en met slechts tijdelijke beperkingen op het vrije verkeer van personen. Hoewel er nu nog sceptici zijn, zal over enkele jaren voor iedereen duidelijk worden dat dit de enige juiste stap was. Wie zou er nu niet graag op de foto staan met de andere Europese leiders die zoiets in een handomdraai voor elkaar hebben gekregen? In een boek van 5000 bladzijden staat precies beschreven waartoe de nieuwe leden van de Europese club zich hebben verbonden. Hier en daar zijn er nog een paar overgangsperiodes ingelast, maar in het grote geheel van de Europese wetgeving zijn dat maar een paar randbemerkingen. We kunnen de onderhandelaars gelukwensen met het bereikte resultaat. De vertegenwoordigers van de nieuwe landen mogen vanaf nu zetelen in de Raden van Ministers en het Europees Parlement, weliswaar zonder stemrecht, maar het leidt geen twijfel dat ze vanaf nu meer zullen wegen op de besluitvorming. Als volgend jaar in mei alle verdragen geratificeerd zijn, krijgen ze hun volwaardig lidmaatschap. Superfoto. Nu dat politieke hoofdstuk is afgesloten, kunnen de Europese leiders zich op de volgende doelstelling concentreren: het herschrijven en goedkeuren van een nieuw Europees Verdrag. De Unie mag zich tenslotte niet vast rijden in een onwerkbaar model van samenwerking en besluitvorming. Bevoegdheden worden herzien en aangepast. De voorstellen liggen ter tafel en aangezien iedereen die iets mag zeggen wel een mening heeft over één of ander punt, werden bij de werkgroep honderden amendementen ingediend - veel te veel om er ooit rekening mee te kunnen houden. En dus is de kans groot dat ze grotendeels worden genegeerd en dat in de komende maanden een voorstel wordt gedaan dat in grote lijnen hetzelfde blijft. Want ook hier speelt de tijdsdruk. Nog voor het einde van het jaar moet het nieuwe model van de Unie zijn goedgekeurd. Liefst in Rome, omdat de Italianen dan de voorzittershamer hanteren. Wat zou het toch mooi zijn als we de basisbeginselen van Europa nogmaals zouden vastleggen in een Verdrag van Rome. Als je al die tijd premier kunt blijven - of de regeringsonderhandelingen zo lang kunt laten aanslepen als in Nederland - dan wordt de ondertekening beslist een superfoto voor de geschiedenisboeken. Zodra dit achter de rug is, verruimen we het blikveld. De idee van een verdere uitbreiding leeft, alleen is de vraag waar we uiteindelijk de grenzen van de Europese Unie willen trekken. Hoever gaan we naar het noorden en het oosten? Bulgarije en Roemenië staan niet langer ter discussie en ook Turkije heeft krediet gewonnen. We willen ook de Balkan een kans geven, want anders wordt de politieke rust er misschien opnieuw bedreigd. Rusland en de satellietstaten ten slotte zoeken ook meer contact. En ook dat laten we ons wel gevallen. Je moet hoog mikken, want de pijl zakt tijdens het vliegen. Maar hier lijkt het meer op een vlucht vooruit. De ene klus is op politiek niveau nauwelijks geklaard of de excellenties beginnen alweer aan de volgende. De praktische uitvoering is een zorg voor de administratie, de bedrijven en de burgers. De hele Europese wetgeving is geen hapklare brok die je zomaar snel eventjes verteert. De ondertekening van het uitbreidingsverdrag is de eenvoudigste taak en de enige waaraan roem is verbonden. Apostel. De nieuwe landen zijn nog maar net begonnen met de omzetting van de Europese wetgeving naar de praktijk. Maar nu al merk je dat de toepassing van die wetgeving een stuk moeizamer verloopt. Een administratie die jarenlang volgens bepaalde regels en voorschriften heeft gewerkt, heeft tijd nodig om zich aan te passen. Van een douanier die jarenlang vrachtwagens heeft gecontroleerd en de macht van het paperassenwerk heeft leren gebruiken, maak je niet zomaar een apostel van het vrije verkeer van goederen. Maar ook in onze bedrijven begint pas nu stilaan door te dringen wat de praktische gevolgen van de uitbreiding zijn. Slechts een klein aantal ondernemingen en sectoren heeft de Europese onderhandelingen actief gevolgd. Nu stellen ze vast dat ze de producten of diensten die ze in die markt aanbieden niet langer mogen verkopen omdat ze niet voldoen aan de meest recente Europese wetgeving. Want hoewel de tien nieuwe leden als gelijken worden opgenomen, zijn ze uiteraard niet gelijk. Hun economie draait nu eenmaal niet op het niveau van de vijftien; hun gemiddeld inkomen is niet te vergelijken met dat van de andere Europese lidstaten; de werkloosheid is in sommige landen ondraaglijk hoog. Wel leeft nog altijd de verwachting dat zodra alle formaliteiten zijn vervuld en de officiële foto's van de toetreding zijn genomen, het allemaal snel beter wordt. Dat ziet er niet naar uit, want in het huidige economisch klimaat zit op zowat alles de rem: ook op investeringsbeslissingen. Bedrijven werken meer aan behoud dan aan uitbreiding. En wie toch plannen heeft, kijkt vandaag liever naar het Verre Oosten dan naar Centraal- en Oost-Europa. Dus voor de ondertekening en de foto zetten we allemaal nog eens een lachend en zorgeloos gezicht op. Daarna trekken we ons terug en beginnen we aan het echte werk. Maar of daar nog veel gelachen zal worden, is erg twijfelachtig. Huib CrauwelsDe ene klus is nauwelijks geklaard of de Europese excellenties beginnen alweer aan de volgende.