Het gaat hier wat onopgemerkt voorbij, maar in de Verenigde Staten ondergaat de voorziening van aardgas de jongste jaren een ware metamorfose. The Economist heeft er enkele maanden geleden een apart dossier aan besteed. Daar waar tot voor kort, zoals in Europa, de olie en de gasprijzen aan elkaar gekoppeld waren, is dat in de VS niet langer het geval. De aardgasprijzen zijn er serieus gezakt.
...

Het gaat hier wat onopgemerkt voorbij, maar in de Verenigde Staten ondergaat de voorziening van aardgas de jongste jaren een ware metamorfose. The Economist heeft er enkele maanden geleden een apart dossier aan besteed. Daar waar tot voor kort, zoals in Europa, de olie en de gasprijzen aan elkaar gekoppeld waren, is dat in de VS niet langer het geval. De aardgasprijzen zijn er serieus gezakt. Als direct gevolg daarvan plannen veel petrochemische, maar ook andere bedrijven opnieuw grote investeringen. En dat nadat ze eerder Amerika hadden afgeschreven en resoluut voor het Midden-Oosten en Azië hadden gekozen. Megaproductie-installaties zoals ammoniakbedrijven, methanol- en cracker units die aardgas als grondstof gebruiken, maken opnieuw een kans om in de VS te worden ondergebracht. Dat kan een ware boost betekenen voor de economie in het algemeen en voor de werkgelegenheid en de maakindustrie in het bijzonder. Vanwaar die vrij plotse ommekeer? En waarom alleen in Amerika? Tot tien jaar geleden werd de ontginning van shalegas of schaliegas technisch nog onmogelijk geacht. Vandaag gebeurt het massaal. Schaliegas is methaangas of aardgas dat in microscheurtjes van rotsstenen zit, enkele kilometers diep onder de aardkorst. De latent aanwezige voorraad aardgas zou voldoende zijn voor de volgende 200 jaar. Enige tijd geleden was de schatting nog 60 jaar. Tegenwoordig is het mogelijk het gas te ontsluiten dankzij de combinatie van twee technieken: horizontaal boren en fracking. Eerst wordt uiteraard verticaal geboord, enkele kilometers diep. Vervolgens boort men horizontaal om dan via hydraulisch stukbreken of fracking de sedimentatiegesteenten te vermorzelen en het gas te ontsluiten. In de Verenigde Staten is een en ander al big business. In Europa hoor je er weinig van, hoewel ook hier schaliegas voorhanden is. In Noord-Duitsland, grote delen van Polen, Noord-Frankrijk, maar ook in Vlaanderen zouden grote hoeveelheden aardgas in de bodem zitten. Het is al langer bekend dat Fluxys de streek rond Rijkevorsel in de Kempen gebruikt om gas tijdelijk te stockeren. De poreuze maar zeer stabiele ondergrond daar is er zeer geschikt voor. Wat houdt ons tegen om die gassen ook hier in Europa te ontginnen? Eerst en vooral zijn er enkele verschillen. Het gas zit hier blijkbaar nog heel wat dieper dan in de VS en de ondergrondse gesteenten zouden nog harder zijn. Het gas is dus moeilijker te ontginnen. Daarnaast is er ook, vooral hier bij ons, de vrees voor mogelijke aardbevingen, voor contaminatie van grondwater en voor lekken van het methaangas dat, net als CO2, de klimaatopwarming negatief beïnvloedt. In ons voordeel speelt dan weer dat in Europa de overheid veelal de eigenaar van de bodem en dus ook van zijn rijkdommen is. Dat in tegenstelling tot de VS, waar iedereen die een lapje grond bezit, kan claimen dat het gas kilometers diep onder die grond of woning eigenlijk zijn rijkdom is. Het zouden de Verenigde Staten niet zijn, als er al niet ettelijke rechtszaken daaromtrent waren opgestart. Moeten we nog vermelden dat in de VS in enkele weken een vergunning wordt afgeleverd voor de ontginning en dat we hier wellicht zouden spreken over maanden of jaren? Wie wil er in dit dichtbevolkte gebied een lawaaierige boorinstallatie in zijn omgeving, ook al duurt het slechts enkele weken en stroomt het gas dan voor jaren naar boven zonder dat men daar aan de oppervlakte veel van merkt? Uiteraard is het nodig een en ander grondig te bestuderen en niet roekeloos van start te gaan. De technische problemen vormen zeker een uitdaging en dienen op een grondige en wetenschappelijke manier te worden benaderd. En we moeten ook het economische plaatje bekijken. Maar stel dat het kan of dat het op termijn zou kunnen. Stel dat ook wij hier op een massa te ontginnen aardgas zitten. Dan zijn er reuzenperspectieven. Dan kan iedereen tegen lage prijzen energie krijgen, dan kunnen we steenkool vervangen door proper steengas, dan kunnen we opnieuw petrochemie en andere industrie rond onze havens aantrekken, gesteund door onze maritiem logistieke kennis rond lng. Dan ontstaan tewerkstelling en welvaart. De auteur is expert in bestuur van vennootschappen en gasthoogleraar aan de KU Leuven. JOHN DEJAEGERStel dat schaliegas ontginnen ook hier kan. Dan ontstaan werkgelegenheid en welvaart.