Onlangs maakte de regering een aantal nieuwe regels inzake consumentenbescherming bekend. Vooral met de consumentenakkoorden leek minister van Consumentenzaken Freya Van den Bossche (SP.A) haar slag thuis te halen. Zo weren we eindelijk de "cowboys die regels aan hun laars lappen" van de markt, stelt ze. De minister kan bovendien haar imago opkrikken na de blamage rond de energiefactuur, en dat op een moment dat concurrent SP.A-minister Bruno Tuybens haar dreigt in te halen in de populariteitsrace. Het voorstel past ten slotte perfect in de socialistische verkiezingsstra...

Onlangs maakte de regering een aantal nieuwe regels inzake consumentenbescherming bekend. Vooral met de consumentenakkoorden leek minister van Consumentenzaken Freya Van den Bossche (SP.A) haar slag thuis te halen. Zo weren we eindelijk de "cowboys die regels aan hun laars lappen" van de markt, stelt ze. De minister kan bovendien haar imago opkrikken na de blamage rond de energiefactuur, en dat op een moment dat concurrent SP.A-minister Bruno Tuybens haar dreigt in te halen in de populariteitsrace. Het voorstel past ten slotte perfect in de socialistische verkiezingsstrategie, die "de mensen" wil aanspreken. Zijn de consumenten-cao's een zegen voor de consument? Neen. Dit is de soloslim van een politica. De belangrijkste partijen werden amper geconsulteerd. Een verbijsterde Ivo Mechels, lobbyist van Test-Aankoop, werd de nacht voor de "ministerraad van de consumenten" uit z'n bed gelicht met de mededeling dat de akkoorden eraan kwamen. Hoewel hij voor de camera's de voorstellen toejuicht, reageren zijn medewerkers sceptisch op Freya's hersenspinsels, wegens onwerkbaar (zie ook blz. 60 en 64). De akkoorden moeten immers unaniem worden goedgekeurd in de door de overheid gepatroneerde Raad voor het Verbruik, waarin behalve de werkgevers en Test-Aankoop ook vakbonden en politiek gekleurde consumentenverenigingen zetelen. Over belangrijke dossiers bereikt deze Raad zelden een akkoord. Karel Van Eetvelt (Unizo) vreest bovendien dat consumenten-cao's de bedrijven en de consumenten tegen elkaar opzet (net zoals nationale cao's dat soms doen met werkgevers en werknemers). Een terechte opmerking. De meest werkbare akkoorden werden in het verleden immers afgesloten door Test-Aankoop en de betrokken bedrijven zelf, na harde maar correcte onderhandelingen en zonder overheidsbemoeienis. Het voorstel van Van den Bossche dreigt om een andere reden de pax consumentica te verstoren. Wat zullen de vakbonden, oververtegenwoordigd in de Raad, doen als ze hun gelijk niet halen? Staken? Dat is alvast geen goed nieuws voor de werkgevers. Maar ook de consument dreigt het gelag te betalen. Zijn belangen en die van de vakbond liggen soms mijlenver uiteen. De consument heeft belang bij lage prijzen, zelfs als die het gevolg zijn van afdankingen of een delokalisatie. De vakbond kan dat moeilijk aan de leden verkopen, en zal zich dus - net zoals bij het verzet tegen de privatisering van overheidsbedrijven - ultiem keren tégen de consumentenrechten. Als ze de consumentenakkoorden kan doordrukken, verstaatst Van den Bossche dus een werkbaar onderhandelingsmodel van de privésector, maakt ze het de ondernemingen knap lastig en geeft ze meer gewicht aan de syndicale lobby. Iets anders hadden we van een socialistische politicus niet verwacht. Het gaat echter niet op dit voorstel te verkopen als gunstig voor "de" consument. Dit is, na de "geslaagde" begroting en de "betaling" van de energiefactuur, Freya's derde leugen. Hoe houdt ze het vol? Hans Brockmans