Een klassieke private banker kan 150 tot 200 klanten met raad en daad bijstaan. Hij of zij kan gemiddeld drie à vier vermogende klanten per dag bezoeken. Het klassieke private bankieren botst op de grenzen van wat een mens vermag. Onlinevermogensbeheer wordt het strijdtoneel waar on-linebanken en klassieke vermogensbeheerders het duel aangaan voor de grote massa.
...

Een klassieke private banker kan 150 tot 200 klanten met raad en daad bijstaan. Hij of zij kan gemiddeld drie à vier vermogende klanten per dag bezoeken. Het klassieke private bankieren botst op de grenzen van wat een mens vermag. Onlinevermogensbeheer wordt het strijdtoneel waar on-linebanken en klassieke vermogensbeheerders het duel aangaan voor de grote massa. Aan de ene kant van het spectrum heb je on-linebanken, die vertrekken vanuit het onlinesparen en -beleggen, en die met hun klanten dat stapje hoger willen. Zij spelen lage kosten en technologische snufjes uit. Aan de andere kant zijn er de klassieke privatebankinghuizen die merken dat de nieuwe generatie klanten totaal andere verwachtingen koestert over technologie en bereikbaarheid. Twee keer per jaar de portefeuille bespreken, pakt bij hen niet. Zij willen 24/7 hun beleggingen kunnen checken. Deze huizen leggen de klemtoon op hun jarenlange financiële en fiscale expertise, en het trackrecord van hun producten. Het internet kan een manier zijn om een hefboom te zetten onder die knowhow. In België is het nog relatief onontgonnen terrein. Nederland staat verder in onlinevermogensbeheer. Er zijn zelfs al vergelijkende websites. Verschillende partijen die ook in ons land actief zijn, bieden in Nederland relatief goedkoop vermogensbeheer via het internet aan. Zo levert de onlinebroker Binck met Alex vermogensbeheer op basis van technische analyse. Alex was tot voor kort een succesverhaal, maar kampt dit jaar met slechte rendementen. Beleggers trokken als gevolg een paar honderd miljoen euro weg bij Alex. Rabobank houdt het in Nederland op trackers (Rendemix), beursgenoteerde fondsen van Blackrock die een index spiegelen. De klassieke private bank Van Lanschot werkt voor haar onlineverhaal (de on-linespaarbank Evi) met actief beheerde beleggingsfondsen. Twee van de drie werken aan een vertaling van hun Nederlandse product naar 'iets' wat interessant is voor Belgische beleggers. Enkel Rabobank.be houdt vast aan zijn niet-adviserende rol. "Een virtualisering van private banking is de toekomst", vindt Stephan Janssens, general manager van Rabobank.be. "Maar ik kan u vertellen dat wij voor de Belgische markt nog niet meteen op plannen zitten te broeden." MeDirect lijkt iedereen te snel af. De Maltese internetbank voert nu al een reclamecampagne in de Belgische media voor haar onlinevermogensbeheer. Internetbanken als MeDirect kunnen via on-linevermogensbeheer een ongelimiteerd aantal mensen 'advies' verstrekken. Dat advies beperkt zich in het geval van MeDirect tot het voorstellen van een 'confectie'-portefeuille met beleggingsfondsen en het beheer en de herbalancering van die fondsenportefeuille. Van maatwerk is geen sprake. Met een lage instapdrempel van 10.000 euro en lage kosten (0,5 % beheerskosten per jaar, of minder naargelang de grootte van het vermogen) kan de bank enorm veel mensen aanspreken. "Een private bankier kan maar een beperkt aantal mensen helpen. Voor ons spelen die fysieke limieten niet", legt CEO Xavier De Pauw uit. BNP Paribas Fortis biedt op de Belgische markt al via James advies op afstand aan. De beleggingsadviseurs kunnen 450 klanten op hun wenken bedienen via de webcam, via e-mail of via telefoon. Ruim dubbel zoveel dus als de traditionele adviseurs in private banking. De 55 adviseurs van James staan enkele tienduizenden vermogende klanten bij. Bij de start vijf jaar geleden benaderde James enkel de klanten van de bank met een vermogen van meer dan 85.000 euro. "We zochten in onze bestanden naar klanten die minstens vijf à zes transacties per jaar uitvoerden. Die actieve beleggers bleken een gemiddeld vermogen van ongeveer 85.000 euro te hebben. Vandaar die drempel", legt James-directeur Edwin Baeyens uit. James wordt nu ook als keuzemogelijkheid aangeboden aan privatebankingklanten met een vermogen van 250.000 euro of meer. Volgens Baeyens wil de bank zo inspelen op de behoeften van drukbezette zakenlui. "We kunnen korter op de bal spelen bij specifieke vragen van de klanten. Het is soms gemakkelijker verschillende fiscaal en juridisch experts in een videoconferentie samen te brengen, dan ze fysiek op één plaats te krijgen. Soms is dat nodig voor complexe vragen over vermogensstructurering, investeringen, kredieten, enzovoort." Het is een of-ofverhaal. De klanten van BNP Paribas Fortis zullen zelf kunnen kiezen welke relatie ze willen met hun adviseur. Ofwel kiezen ze voor een adviseur op afstand, die beschikbaar is van 7 uur 's morgens tot 22 uur 's avonds, en op zaterdag van 9 tot 17 uur, ofwel kiezen ze voor een klassieke adviseur en een handvol gesprekken per jaar. De Nederlandse private bank Van Lanschot werkt aan een internettoepassing om haar expertise onder de Evi-vlag aan te bieden aan een breder publiek. Oorspronkelijk mikte Van Lanschot op eind dit jaar. Nu is er sprake van de zomer van volgend jaar. "We hebben de plannen van de regering afgewacht, en dat is maar goed ook. Als alle aangekondigde belastingverhogingen voor beleggingsfondsen er komen, dan moeten we op zoek naar een nieuw jasje voor ons onlinevermogensbeheer. In en uit fondsen stappen wordt fiscaal zodanig bestraft dat het een te groot deel van de winst zou wegvagen", zegt Paul Timmermans, lid van het managementcomité bij Van Lanschot in België. Hij doelt op de geplande verhoging van de beurstaksen bij de verkoop van beleggingsfondsen en op het verdwijnen van de plafonds voor de aangerekende beurstaksen. Van Lanschot denkt momenteel aan een beleggingsfonds per risicoprofiel, maar het kan ook nog iets helemaal anders worden, afhankelijk van de praktische invulling van het regeerakkoord. "We willen een product lanceren dat fiscaal optimaal is", stelt Timermans. "Bij kleine vermogens wegen al die taksen zwaar." Geoffroy Vermeire, commercieel directeur van Van Lanschot, geeft toe dat de sector zichzelf moet heruitvinden. "Maar weinig financiële instellingen zijn echt innovatief bezig. Als we willen groeien in België, dan moeten we actief het internet op. Als ik mijn kinderen wil spreken, dan moet ik skypen of sms'en. Zo gaat dat." Van Lanschot zoekt met Evi een instroomkanaal voor jongere klanten. Bij de grootbanken komen de jonge mensen via de kantoren. Bij Bank Delen vinden de ondernemers via Bank van Breda hun weg naar de private bank. Vermeire: "De grootste kosten in deze sector zijn personeel en ICT." Het internet biedt mogelijkheden om het personeel efficiënter in te zetten. Er werken slechts vier mensen voltijds voor Evi (zie kader). Van Lanschot wil zijn onlinevermogensbeheer openstellen voor iedereen die 10.000 euro te beleggen heeft. MeDirect, de internetbank, die vandaag reclame maakt voor zijn onlinevermogensbeheer, hanteert dezelfde instapdrempel. "Het grote verschil is dat er bij ons een bank met 277 jaar ervaring achter zal zitten", zegt Timmermans. "Geen technologiejongens." MeDirect is nog maar sinds september vorig jaar actief op de Belgische spaarmarkt. De bank positioneerde zich met niet-gereglementeerde spaarboekjes vooraan in het spaarpeloton. Net zoals Evi wil MeDirect van de Belgische spaarders voorzichtig beleggers maken. "We verwachten eind dit jaar 10.000 spaarders te overtuigen. Vele duizenden klanten hebben het voorbije jaar hun weg naar onze eenvoudige spaarproducten gevonden. Een jaar na de start in België hebben we een vernieuwde website gelanceerd met een onderdeel onlinevermogensbeheer", zegt CEO Xavier De Pauw. De klanten moeten online een vragenlijst invullen. Dat vraagt volgens De Pauw een kwartier tijd. Op basis van de antwoorden stelt de bank automatisch een risicoprofiel op en adviseert ze een modelportefeuille met tien beleggingsfondsen. Voor de initiële fondsenselectie en een regelmatige herbalancering van de portefeuilles werkt MeDirect samen met Morningstar. Wie zijn weg door de verschillende schermen niet vindt, kan bij een callcenter terecht. "Maar die medewerkers geven geen advies per telefoon", legt De Pauw uit. "Ik durf echter te zeggen dat de klassieke beleggingsadviseurs vooral een luisterend oor zijn. Je portefeuille presteert daar niet beter door." Fortuneo heeft er heel wat minder drukte rond gemaakt, maar sinds kort biedt ook de Franse onlinebank vermogensbeheer via fondsen aan Belgen aan, vanaf 25.000 euro. Ook Keytrade Bank wil volgend jaar de stap naar onlinevermogensbeheer wagen. Een proefproject met de Antwerpse vermogensbeheerder Econopolis, met de werktitel financial butler, draaide uiteindelijk op niets uit. De internetbank werkt nu op eigen houtje aan een product, dat wellicht in het eerste kwartaal van 2015 gelanceerd wordt. "Het zal volledig in de filosofie van Keytrade passen", zegt CEO Thierry Ternier. "De klant moet zelf de controle in handen houden. Hij delegeert het portefeuillebeheer, maar zal op een interactieve manier zijn beleggers- en investeringsplan kunnen sturen." Binck Bank laat weten dat ze in de eerste helft van volgend jaar met 'iets' naar België komt. "Iets gelijkend op Alex, maar geen kopie ervan", zegt countrymanager Bob De Geyter. "Voor een lanceringsdatum is het nog te vroeg. We moeten nog checken hoeveel programmeerwerk erbij komt kijken." Aanvankelijk mikte Binck nog op een lancering eind dit jaar, maar het project liep vertraging op. Mogelijk spelen de strubbelingen met Alex in Nederland een rol. De instapdrempel in België zal wellicht ongeveer even hoog als bij Alex in Nederland komen te liggen: op 25.000 euro. PATRICK CLAERHOUT, ILSE DE WITTE"De klassieke beleggingsadviseurs zijn vooral een luisterend oor. Je portefeuille presteert daar niet beter door" Xavier De Pauw, MeDirect "We mikken met Evi in de eerste plaats op kinderen en kleinkinderen van onze klanten en op starters" Geoffroy Vermeire, Van Lanschot "Een virtualisering van private banking is de toekomst" Stephan Janssens, Rabobank.be