België

Groei bbp: 0,8 %
...

Groei bbp: 0,8 % Bbp: 455 miljard (ppp: 386 miljard) Inflatie: 0,0 % Bevolking: 10,6 miljoen Bbp per hoofd: 42.840 (ppp: 36.300) De impasse tussen de Vlaamse en de Franstalige partijen over de overdracht van bevoegdheden van het federale naar het gewestelijke niveau zal de aandacht van de politiek afleiden van de levensbelangrijke taak om de economie door de inzinking te loodsen. Ze kan zelfs de regering nog voor de geplande verkiezingen van 2012 laten vallen. De economie groeit met 0,8 procent, wat maar een haartje minder pijnlijk aanvoelt dan de inkrimping van 2009 omdat de werkloosheid toeneemt en de levensstandaard stagneert. Groei bbp: 1,0 % Bbp: 50 miljard (ppp: 92 miljard) Inflatie: 2,3 % Bevolking: 7,4 miljoen Bbp per hoofd: 6720 (ppp: 12.370) Eerste minister Bojko Borisov en zijn partij, Burgers voor de Europese Ontwikkeling van Bulgarije, zullen gebruik maken van hun overwinning in de verkiezingen van juli 2009 om met harde hand op te treden tegen de georganiseerde misdaad en de corruptie. De minderheidsregering overleeft waarschijnlijk in het parlement. Mocht een poging om haar ten val te brengen toch een nieuwe stembusgang uitlokken, dan kan ze haar zetelaantal wellicht verhogen. De economie groeit traag. IN DE GATEN HOUDEN Bedelen. De loodzware buitenlandse schuld van Bulgarije en het grote tekort op de lopende rekening kunnen de regering ertoe verplichten om in de rij te gaan staan voor het reddingsloket van het IMF. Groei bbp: 0,5 % Bbp: 3196 miljard (ppp: 2807 miljard) Inflatie: 0,7 % Bevolking: 83 miljoen Bbp per hoofd: 38.520 (ppp: 33.840) De christendemocraten van CDU en CSU behielden ook na de verkiezingen van september 2009 hun dominante positie in de regering. Daarmee gingen ze in tegen de trend in andere ontwikkelde landen, die wil dat regerende partijen het gelag moeten betalen. De verkiezingsoverwinning bezorgde kanselier Angela Merkel niet alleen een nieuwe ambtstermijn, ze liet de CDU ook toe om haar coalitiepartner, de sociaaldemocratische SDP, te vervangen door de vrije democraten van de FDP, die kleiner is en beter aansluit bij de liberale visie van de CDU. Duitsland heeft tijdens de wereldwijde inzinking rake klappen gekregen. De economische groei zal weliswaar hernemen in 2010, maar zal zwak uitvallen omdat de geldinjectie in de arbeidsmarkt en de autosector ophoudt. Groei bbp: 0,8 % Bbp: 242 miljard (ppp: 182 miljard) Inflatie: 0,9 % Bevolking: 5,4 miljoen Bbp per hoofd: 45.320 (ppp: 34.070) Tenzij ze afgeleid wordt door interne meningsverschillen, zal de vierpartijencoalitie onder premier Mattu Vanhanen zich erop toeleggen om de economie uit de recessie te leiden. Omdat in afwachting van de heropleving van de wereldhandel de export op een laag pitje staat, moet de begrotingspolitiek het grootste deel van het werk leveren. Het begrotingstekort zal dan ook, na de benijdenswaardige overschotten die zelfs tot in 2008 geboekt werden, nu overduidelijk door het EU-plafond stoten. Hoe dan ook komt het herstel te laat in het jaar op gang om de Finnen een goed gevoel te geven over hun economie. Groei bbp: 0,9 % Bbp: 2721 miljard (ppp: 2159 miljard) Inflatie: 0,9 % Bevolking: 62,9 miljoen Bbp per hoofd: 43.250 (ppp: 34.310) President Nicolas Sarkozy zal kwistig spenderen om de gevolgen van de recessie te keren. Hij zal de werkgelegenheid aanmoedigen en geplande openbare investeringsprojecten vooruit schuiven. Zijn goedgeefsheid drijft evenwel het begrotingstekort op tot bijna 10 procent van het bbp, wat de eerdere bereidheid van het land om het EU-plafond van 3 procent te negeren tot een bagatel degradeert. Structurele hervormingen, die centraal stonden in Sarkozy's verkiezingscampagne, worden uitgesteld. Alles bij elkaar herstelt dat de stabiliteit van de economie, maar zonder enige dynamiek. IN DE GATEN HOUDEN Overwerk. In 2010 wordt begonnen aan een hervorming van het wettelijke pensioenstelsel. De regering heeft de bevolking er al op voorbereid dat ze een verhoging van de pensioenleeftijd mag verwachten. Groei bbp: 0,5 % Bbp: 372 miljard (ppp: 334 miljard) Inflatie: 0,8 % Bevolking: 11,0 miljoen Bbp per hoofd: 33.860 (ppp: 30.390) De belangrijkste uitdaging zal er voor eerste minister Giorgos Papandreou in bestaan om de uitbundige beloften die hij deed tijdens zijn succesvolle verkiezingscampagne van 2009 waar te maken. De socialistische leider kon de regerende conservatieven een pak slaag geven door hun begrotingsplan - dat een bevriezing van de lonen en de aanwervingen in de openbare dienst omvatte - als onnodig streng te brandmerken. Als hij voortbouwt op zijn manifest van hogere ambtenarenwedden, gesubsidieerde tewerkstellingsprogramma's en meer uitgaven voor onderwijs, bereikt het begrotingstekort, dat nu al alarmerend is, spoedig een kritiek punt. Groei bbp: -1,0 % Bbp: 127 miljard (ppp: 182 miljard) Inflatie: 4,2 % Bevolking: 9,9 miljoen Bbp per hoofd: 12.850 (ppp: 18.380) De bezuinigingen die door het IMF en de EU geëist worden in ruil voor financiële steun zullen de begrotingskloof net onder 4 procent van het bbp houden, maar dat gaat wel ten koste van de groei. De economie krimpt voor een tweede achtereenvolgend jaar, zij het in een matiger tempo dan de 7 procent die in 2009 genoteerd werd. De minderheidsregering die geleid wordt door de Hongaarse Socialistische Partij trappelt ter plaatse en de oppositiepartij Fidesz-Hongaarse Burgerunie is goed geplaatst om de parlementsverkiezingen in april te winnen, hoewel misschien niet met een voldoende grote marge om alleen te kunnen regeren. IN DE GATEN HOUDEN Jobbikstijding. Economische en politieke ellende hebben de steun voor het extreme gedachtegoed aangewakkerd. De opgang van de uiterst rechtse, fel nationalistische Jobbikpartij is daarvoor symptomatisch. De groep zou bij de volgende verkiezingen wel eens in het parlement gekatapulteerd kunnen worden. Groei bbp: -2,5 % Bbp: 218 miljard (ppp: 174 miljard) Inflatie: 0,4 % Bevolking: 4,2 miljoen Bbp per hoofd: 52.390 (ppp: 41.780) De Ierse economie werd meer dan de meeste andere getroffen door de wereldomvattende crisis. De recessie houdt gedurende heel 2010 aan en ook nog een groot deel van het jaar daarna. De werkloosheid bereikt een piek van om en bij de 16 procent en het begrotingstekort belandt flink in de dubbele cijfers. De door Fianna Fail geleide coalitieregering strompelt voor, maar haalt wellicht het einde van de legislatuur in 2012 niet. IN DE GATEN HOUDEN De afrekening. Om zijn budgettaire tekort te lenigen, gaat Ierland aankloppen op dezelfde kapitaalmarkten als rijkere en sterkere landen. Er is een kleine kans dat het daarbij tekortschiet en dat kan leiden tot wanbetaling. Groei bbp: 0,4 % Bbp: 2139 miljard (ppp: 1721 miljard) Inflatie: 0,9 % Bevolking: 58,1 miljoen Bbp per hoofd: 36.820 (ppp: 29.630) De regering van eerste minister Silvio Berlusconi beschikt over een stevige meerderheid in beide kamers en hoeft tot 2013 geen verkiezingen uit te schrijven. Maar de wispelturigheid van het Italiaanse politieke landschap - die voor een deel toe te schrijven is aan Berlusconi zelf - zorgt ervoor dat het voortbestaan van de regering nooit verzekerd is. Het strakke begrotingsbeleid laat weinig ruimte voor economische stimuli en de tegenzin om structurele hervormingen door te voeren, leidt ertoe dat de economie maar pover geplaatst is om te profiteren van een wereldwijde hervatting. De economische positie van Italië binnen Europa blijft verzwakken. IN DE GATEN HOUDEN Open doekje. De lijkwade van Turijn, die in verband gebracht wordt met Jezus, zal in de kathedraal van die stad tentoongesteld worden in april en mei. Wonderbaarlijke relikwie of middeleeuwse vervalsing, het stuk lijnwaad zal zowel gelovigen als nieuwsgierigen aantrekken. Groei bbp: -4,5 % Bbp: 39 miljard (ppp: 53 miljard) Inflatie: 2,1 % Bevolking: 3,3 miljoen Bbp per hoofd: 11.690 (ppp: 15.830) Weer een Baltisch boom-to-bust-verhaal. De economie blijft verwelken. Ze zal in 2010 met 4,5 procent samentrekken, na de inkrimping met 15 procent in 2009. Het begrotingstekort zwelt aan tot 6,5 procent van het bbp, twee keer zo hoog als de Maastrichtnorm. De hoop om tegen 2012 toe te treden tot de eurozone, zal wegdeemsteren. De regeringscoalitie, die geleid wordt door de centrumrechtse Unie van Litouwse christendemocraten, heeft de steun van populistische partijen nodig en kan waarschijnlijk haar termijn, die in 2012 afloopt, niet uitzitten. Het sociale ongenoegen te midden van de lange recessie verhoogt de politieke instabiliteit nog. Groei bbp: 0,4 % Bbp: 814 miljard (ppp: 663 miljard) Inflatie: 0,2 % Bevolking: 16,5 miljoen Bbp per hoofd: 49.250 (ppp: 40.080) Periodieke bijna-crisissen zullen de spanningen tussen de belangrijkste coalitiepartners, het Christen Democratisch Appel en de Partij van de Arbeid, opvoeren. De regering houdt evenwel stand tot de verkiezingen van 2010. De openbare bestedingen, vooral gericht op de ondersteuning van de werklozen, verbreden de begrotingskloof terwijl de economie in 2010 nauwelijks groeit. De staat, die al twee belangrijke banken controleert, zou nogmaals kunnen verplicht worden om het financiële systeem ter hulp te schieten als de wereldwijde economische recessie blijft inwerken. IN DE GATEN HOUDEN Desert storm. Een dreigend parlementair onderzoek naar de steun die de Nederlandse regering gaf aan de door de VS geleide invasie van Irak, kan premier Jan Peter Balkenende schade toebrengen en de verkiezingen vervroegen die voor mei 2011 gepland waren. Groei bbp: 1,4 % Bbp: 441 miljard (ppp: 276 miljard) Inflatie: 1,7 % Bevolking: 4,9 miljoen Bbp per hoofd: 90.630 (ppp: 56.680) De door de Arbeiderspartij geleide coalitie behaalde een nipte overwinning in de verkiezingen van september 2009, maar de meningsverschillen tussen de partners over de Noorse olie- en gasreserves blijven. De recessie is alleszins minder uitgesproken dan in een groot deel van de rest van Europa dankzij het zachte kussen van de olierijkdom. De terugval slaat om in een bescheiden herstel. Noorwegen kan waarschijnlijk de scherpe toename van de werkloosheid vermijden die elders gebeurt. Groei bbp: 1,0 % Bbp: 122 miljard (ppp: 291 miljard) Inflatie: 12,2 % Bevolking: 45,5 miljoen Bbp per hoofd: 2670 (ppp: 6390) Het jaar vangt aan met presidentsverkiezingen die een nieuwe ronde zullen inluiden in de machtsstrijd tussen de verschillende post-sovjetfacties. Viktor Janoekovitsj van de Partij van de Regio's, die in de oppositie zit en gekant was tegen de revolutie, zal waarschijnlijk eindigen vóór Joelija Tymosjenko - de voorvechtster van diezelfde revolutie - en een hele reeks mededingers. De gunstige economische omstandigheden zorgden ervoor dat een disfunctionele politiek niet werd afgestraft. Maar in het licht van een inkrimping, die in 2009 waarschijnlijk in de buurt van 17 procent ligt, worden de mensen minder vergevingsgezind en zullen ze hun ongenoegen op straat uiten. Groei bbp: 1,9 % Bbp: 476 miljard (ppp: 707 miljard) Inflatie: 2,8 % Bevolking: 38,1 miljoen Bbp per hoofd: 12.490 (ppp: 18.550) De spanning tussen de centrumrechtse premier Donald Tusk en de centrumlinkse president Lech Kaczynski overschaduwt de Poolse politiek minstens tot oktober, als presidentsverkiezingen Tusk misschien in staat stellen om de topfunctie te grijpen. Het alternatief is dat de regering kan vallen als de coalitiepartner van het regerende Burgerplatform, de Poolse Boerenpartij, haar belangenagenda te zwaar wil doordrukken. Al kan de broosheid van de steun die ze bij de kiezers geniet haar er evengoed van weerhouden de kat de bel aan te binden. De economie, die een recessie kon vermijden, wordt geholpen door toenemende investeringen. IN DE GATEN HOUDEN Poolse aftocht. De emigratie, het einde van de babyboom en de stijging van de gemiddelde leeftijd waarop een gezin gesticht wordt, betekenen dat de werkende bevolking er geleidelijk op achteruitgaat vanaf 2010, wat een rem zet op het economische groeipotentieel. Groei bbp: 0,1 % Bbp: 224 miljard (ppp: 234 miljard) Inflatie: 0,3 % Bevolking: 10,7 miljoen Bbp per hoofd: 21.000 (ppp: 21.930) De regerende Socialistische Partij (PS) bleef de grootste fractie in het parlement na de verkiezingen van september 2009, maar ze beschikt niet langer over de absolute meerderheid die ze in 2005 wel had. De PS zal een minderheidsregering leiden. 2010 gaat wellicht aarzelend van start terwijl de regering vaste voet probeert te krijgen. Er wordt verwacht dat de PS parlementaire coalities ad hoc sluit om wetgeving door te sluizen. Ze zal daarbij naar rechts of links kijken naargelang de kwestie. Die strategie leidt waarschijnlijk tot toenemende politieke instabiliteit, vooral in vergelijking met de vorige machtsperiode van de PS. IN DE GATEN HOUDEN Talentenlokker. Op 1 januari wordt een lagere belastingvoet voor hooggekwalificeerde werknemers ingevoerd. Groei bbp: 2,5 % Bbp: 1414 miljard (ppp: 2161 miljard) Inflatie: 9,4 % Bevolking: 141,0 miljoen Bbp per hoofd: 10.030 (ppp: 15.330) De gecombineerde schokgolven van de scherp gedaalde olieprijzen en de afnemende internationale vraag maakten dat Rusland het meer dan andere landen te verduren kreeg tijdens de wereldwijde inzinking. Een opflakkering van de olieprijs en een sterkere wereldvraag kunnen in 2010 een respectabele opleving veroorzaken. De uitgestelde weerslag van het aanzienlijke stimuleringspakket van de overheid en lagere intresten kunnen de terugkeer naar de groei ook ondersteunen. De Russen zijn misnoegd omdat ze de broeksriem moeten aanhalen, maar hebben zich vooralsnog niet tegen hun leiders gekeerd. De tandem Medvedev-Poetin blijft dan ook stevig aan de macht. IN DE GATEN HOUDEN De comeback van het Kremlin. De alom verwachte spanning tussen Medvedev en Poetin is er niet gekomen, maar Poetins plannen om opnieuw president te worden in 2012 worden het komende jaar wel intenser. Groei bbp: -0,8 % Bbp: 1435 miljard (ppp: 1394 miljard) Inflatie: 0,7 % Bevolking: 45,9 miljoen Bbp per hoofd: 31.250 (ppp: 30.360) De centrumlinkse regering van premier José Luis Rodriguez Zapatero komt zeven zetels te kort voor een meerderheid. Ze kan in de problemen komen als de regionale partijen hun informele steun intrekken. De verwarring in de belangrijkste oppositiepartij, de Partido Popular, maakt die kans evenwel kleiner. Door een vastgoedbubbel van eigen maaksel werd Spanje vroegtijdig en zwaar getroffen door de kredietschaarste. Het consumentenvertrouwen blijft broos en de woningmarkt zal weliswaar stabiliseren, maar blijft toch zwak. De groei keert ten vroegste laat in het jaar terug en de werkloosheid en het begrotingstekort stijgen pijlsnel. IN DE GATEN HOUDEN AVE Maria. Oververhitte Madrilenen zullen in een recordtijd het strand van Alicante kunnen bereiken als de AVE-hogesnelheidsverbinding in gebruik genomen wordt. Groei bbp: 0,9 % Bbp: 194 miljard (ppp: 260 miljard) Inflatie: 1,4 % Bevolking: 10,2 miljoen Bbp per hoofd: 19.050 (ppp: 25.480) De Burgerlijk Democratische Partij (ODS) is iets beter geplaatst om de regering te leiden na de verkiezingen die in juni 2010 georganiseerd worden, dan haar belangrijkste rivale, de Tsjechische Sociaaldemocratische Partij. Die laatste werd zwartgemaakt na een vertrouwensstemming die het land in beroering bracht toen het net het roterende EU-voorzitterschap waarnam. De al lang gekoesterde doelstelling om over te stappen op de euro zou ge-fnuikt worden onder een regering die geleid wordt door de eurosceptische ODS. IN DE GATEN HOUDEN Inwendige verbranding. Tsjechië zal een eigen schrootplan voor auto's invoeren omdat de programma's van zijn belangrijkste handelspartners in de koelkast zitten. Tegen het einde van het jaar zullen ze allemaal uitgedoofd zijn en zal de autoverkoop stationair draaien. Groei bbp: 3,0 % Bbp: 687 miljard (ppp: 913 miljard) Inflatie: 7,0 % Bevolking: 73,3 miljoen Bbp per hoofd: 9370 (ppp: 12.450) De tweestrijd tussen de regering, geleid door de gematigd islamitische Partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling, en het strikt seculier politiek en militair establishment blijft de instellingen van het land op de proef stellen. Ook de economie wordt in 2010 een moeilijke zaak en een nieuwe crisis, inbegrepen het spook van een staking van betaling, dreigt als de regering er niet in slaagt om het vertrouwen bij de buitenlandse investeerders op te krikken door een nieuw akkoord met het IMF. Vredesgesprekken over Cyprus, een belangrijke factor voor de toetreding van Turkije tot de EU, boeken vooruitgang, maar leveren geen akkoord op. IN DE GATEN HOUDEN Culturele verdiensten. De inkomsten uit toerisme zullen een ruggensteun krijgen dankzij de aanduiding van Istanboel tot Culturele Hoofdstad van Europa, samen met Essen in Duitsland en Pécs in Hongarije. Groei bbp: 0,6 % Bbp: 2255 miljard (ppp: 2160 miljard) Inflatie: 2,3 % Bevolking: 62,2 miljoen Bbp per hoofd: 36.250 (ppp: 34.730) De economische groei zal aantrekken, maar de schade die door de wereldwijde economische crisis werd aangericht - aan de begroting van het land, aan de reputatie van Londen als financieel centrum en aan de reputatie van de regerende Labour Party - vergt een generatie om te herstellen. De politieke prijs wordt duidelijk in een mogelijke verkiezing in mei, als de kiezers hun woede uiten ten opzichte van de politieke klasse in het algemeen en Labour in het bijzonder. Hoewel er nauwelijks kan gesproken worden van een opwelling van enthousiasme voor de Conservatieve Partij, wint ze toch de verkiezingen en sleept ze een volstrekte parlementaire meerderheid in de wacht. Groei bbp: 1,3 % Bbp: 435 miljard (ppp: 337 miljard) Inflatie: 1,5 % Bevolking: 9,3 miljoen Bbp per hoofd: 46.730 (ppp: 36.160) De centrumrechtse coalitieregering heeft de steun van de bevolking behouden ondanks de economische crisis, maar het oppositieblok zoekt nog altijd naar een manier om samen te blijven en een samenhangend front te vormen. Het is nog te vroeg om een prognose te maken over de verkiezingen in september, maar als een programma van belastingverlaging en budgettaire bestedingen het herstel uit de recessie van 2009 in zicht brengt, gaat de coalitie als favoriet de stemronde in. IN DE GATEN HOUDEN Baltische terugslag. Twee van Zwedens vier belangrijkste banken zijn zwaar blootgesteld aan de kommervolle Baltische economieën en ze hebben misschien een reddingsplan nodig als die landen ooit verplicht worden om te devalueren. Groei bbp: 0,7 % Bbp: 473 miljard (ppp: 318 miljard) Inflatie: 0,4 % Bevolking: 7,8 miljoen Bbp per hoofd: 60.690 (ppp: 40.780) De Zwitserse Volkspartij (SVP), de grootste van het land, zit weer in de regeringstent na een jaar doorgebracht te hebben in de oppositie in 2008. Dat betekent dat de regering, die op consensus is gebaseerd, beter uitgerust is om de economische baisse te overwinnen en veranderingen in het financiële systeem op touw te zetten. Het gaat onder meer om de invoering van regels die de wetgeving op het bankgeheim, dat synoniem is met de Zwitserse bankwereld, afzwakken. De SVP blijft intussen wel de toenaderingspogingen tot de EU van haar coalitiepartners dwarsbomen.