De Amerikaanse en de Europese aandelenmarkten hebben in november uiteenlopend gepresteerd. De Amerikaanse flirtten met recordniveaus, terwijl de Europese indexen -- zoals de EuroStoxx50 en de Bel-20 -- ter plaatse trappelden. Volgens Piet Lammens, hoofd marktonderzoek bij KBC, was dat vooral te wijten aan de Europese bankaandelen, die na enkele sterke maanden gas terugnamen. Dat verklaart ook waarom de Duitse DAX-index, die vooral bestaat uit industriële waarden, net zoals de Amerikaanse indexen een nieuw recordniveau bereikte.
...

De Amerikaanse en de Europese aandelenmarkten hebben in november uiteenlopend gepresteerd. De Amerikaanse flirtten met recordniveaus, terwijl de Europese indexen -- zoals de EuroStoxx50 en de Bel-20 -- ter plaatse trappelden. Volgens Piet Lammens, hoofd marktonderzoek bij KBC, was dat vooral te wijten aan de Europese bankaandelen, die na enkele sterke maanden gas terugnamen. Dat verklaart ook waarom de Duitse DAX-index, die vooral bestaat uit industriële waarden, net zoals de Amerikaanse indexen een nieuw recordniveau bereikte. Dat de Amerikaanse en de Duitse aandelenmarkt het zo goed doen, is ook te danken aan de economische prestaties van die landen. "De economische cijfers uit de Verenigde Staten hebben ons positief verrast", geeft Lammens toe. "Het goede arbeidsmarktrapport en de ISM-indicator voor de industrie tonen aan dat de government shutdown minder economische repercussies heeft gehad dan verwacht." Dat staat in contrast met de Europese economische statistieken, die negatief verrasten, met een tegenvallend groeicijfer van het bruto binnenlands product voor het derde kwartaal en indicaties dat Frankrijk mogelijk opnieuw in een recessie belandt. De uitzondering is Duitsland, dat uitpakte met sterke cijfers. "We verwachten niet dat de eurozone weer in een recessie belandt, maar het groeitempo valt wel tegen. Ook de groei in het vierde kwartaal zal dus teleurstellen", aldus Lammens. Ondanks de relatief hoge waardering van de aandelenmarkten ziet Lammens geen trendbreuk. Een beperkte correctie van 6 à 7 procent is de komende maanden wel mogelijk. "De Euro Stoxx stijgt al sinds juni, en de index is een eind verwijderd van zijn 200-daagse gemiddelde. Daardoor wordt de kans op een correctie groter" (zie grafiek De kans op een correctie neemt toe). Nieuws over de afbouw van het inkoopprogramma van obligaties van de Amerikaanse centrale bank (de zogenoemde tapering) kan de aanleiding voor zo'n correctie zijn, of gewoon het naderen van de eindejaarsperiode. "Markten vinden altijd wel een reden om te corrigeren." Lammens raadt beleggers daarom aan voorzichtig te zijn en die correctie af te wachten voordat ze in aandelen stappen. Eind deze maand krijgen de beleggers weer te maken met een oude bekende: de discussie over het schuldenplafond in de Verenigde Staten. Deze keer zal de impact op de aandelenmarkten niet zo groot zijn, verwacht Lammens. "De Republikeinen hebben de vorige keer fors hun broek gescheurd aan die discussie en de government shutdown. In het verkiezingsjaar 2014 kunnen ze zich dat niet opnieuw permitteren. Er zal dus sneller een oplossing uit de bus komen." Ook positief voor de aandelenmarkten is dat het Amerikaanse monetaire beleid zeer soepel zal blijven. Bovendien zou de economische groei in de Verenigde Staten versnellen richting 3 procent. "Die hogere groei betekent dat de Amerikaanse aandelenmarkten een hogere rente kunnen verdragen." Een bijkomende steunfactor voor de aandelenmarkten is het nieuwe beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Uit vrees voor deflatie heeft ze haar beleid van onbeperkte liquiditeiten onlangs met een jaar verlengd. Daardoor daalden de kortetermijnrente en de euro weer. Volgens Lammens is met die beslissing het DNA van de ECB gewijzigd. Voor het eerst wordt in die instelling gepraat over de mogelijke obligatieaankopen, en zelfs over een negatieve depositorente. Dat toont aan dat de conservatieve Duitsers in de ECB in de minderheid zijn, en dat de bank zich profileert zoals de agressievere Amerikaanse centrale bank. Mario Draghi is daarmee de evenknie van zijn collega's Alan Greenspan en Ben Bernanke geworden, die altijd één oog houden op de situatie op de financiële markten. De groeimarkten zitten voorlopig nog altijd in het verdomhoekje. "We merken dat er geld blijft wegvloeien uit die landen. Hun aandelen- en hun obligatiemarkten blijven het minder goed doen dan de westerse." Lammens zet vraagtekens bij het structurele potentieel van die landen -- bijvoorbeeld China, waar de groei vooral met kredieten werd gefinancierd. "De hervormingen in China die onlangs werden aangekondigd, blijven vaag en zijn op de lange baan geschoven. De markten houden nu wel rekening met een Chinese groei van 6,5 à 7 procent, maar die kan nog verder vertragen naar 5 procent. Daarom wachten we liever af totdat de Amerikaanse centrale bank haar inkoopprogramma echt begint af te bouwen. Alleen al de hint dat de tapering zou kunnen beginnen, heeft de groeilanden enkele maanden geleden een klap gegeven. Dat zal opnieuw gebeuren zodra die afbouw start." In tegenstelling tot de aandelenmarkten heeft de goudprijs het dit jaar niet goed gedaan, met een daling van 25 procent sinds 1 januari (zie grafiek Goud blijft dalen). Toch is de lucht nog altijd niet volledig uit die zeepbel verdwenen, denkt Lammens. "Goud kan nog 20 tot 25 procent in waarde zakken. Ook het economische herstel, de stijgende langetermijnrente en de lage inflatie zijn slecht nieuws voor het goud." Ook de industriële grondstoffen zullen zich voorlopig niet herstellen, nu het aanbod fors is uitgebreid en de vraag stagneert. MATHIAS NUTTIN"De Europese Centrale Bank profileert zich zoals de agressievere Amerikaanse centrale bank"