De Verenigde Staten zijn verlamd, Eu-ropa scheurt zich- zelf aan stukken en China probeert verwoed de inflatie onder de duim te houden. Voor de wereldeconomie die op de rand van de recessie staat, lijkt er geen veiligheidsnet te bestaan. Maar wat dacht u van de OPEC?
...

De Verenigde Staten zijn verlamd, Eu-ropa scheurt zich- zelf aan stukken en China probeert verwoed de inflatie onder de duim te houden. Voor de wereldeconomie die op de rand van de recessie staat, lijkt er geen veiligheidsnet te bestaan. Maar wat dacht u van de OPEC? Elke wereldomvattende crisis sinds de jaren zeventig werd voorafgegaan door een scherpe stijging van de olieprijzen. De OPEC lijkt een mogelijke redder. In 2012 kan een diepe duik van de olieprijzen de Amerikaanse consumptie weer tot leven te wekken en het Griekse, Portugese, Spaanse en Italiaanse handelstekort een heel ander uitzicht te geven. Het is de deus ex machina die een double dip afwendt. Een daling van de olieprijs tot 40 procent onder de piek van mei 2011 zou de Brent van 127 naar 77 dollar per vat brengen. Voor de Amerikaanse economie zou een daling van de olieprijs met 50 dollar een stimulans betekenen die ruwweg overeenkomt met een belastingverlaging van 350 miljard dollar. Als het gros van de prijsdalingen er begin komt, kan dat voldoende zijn om een recessie in de VS af te wenden en het vertrouwen in de eurozone op te krikken. Kan zo'n afloop wel verwacht worden? Het antwoord is ja en nee. Ja, in de zin dat een daling met 50 dollar gewoon de vertraging van de wereldeconomie weerspiegelt en de Brent terugvoert naar waar hij in de herfst van 2010 stond. De meeste grondstoffenanalisten denken dat zo'n abrupte ommekeer erg onwaarschijnlijk is. Ze houden vol dat de stijging van de olieprijzen niet alleen een tijdelijke reactie was op de bevoorradingsonderbrekingen in Noord-Afrika en de plotse stijging van de vraag naar stookolie ten gevolge van de Japanse kernramp. Integendeel, de petroleuminflatie in 2011 weerspiegelde een structurele stijging op lange termijn, veroorzaakt door de vraag van China en andere opkomende economieën. Er zijn redenen om die theorie te negeren. De opvallendste is de prijs van de Amerikaanse petroleumbenchmark, de West Texas Intermediate (WTI). Begin oktober 2011 was de WTI al grofweg 30 dollar beneden zijn piek van 113 dollar in mei gezakt en stond hij weer op zijn niveau van oktober 2010. De referentiekorf van de OPEC bleef veel dichter in de buurt van de Europese dan de Amerikaanse benchmark. Toch wijst de economische en politieke logica erop dat de kloof van 30 dollar tussen de Brent en de WTI waarschijnlijk eerder weggewerkt wordt door een daling in Europa dan door een stijging in de VS. De economische logica is dat de vraag afzwakt als gevolg van de bijna-recessie van de wereldeconomie. Het is moeilijk voor te stellen dat de Amerikaanse olieprijzen plots opveren. Veel waarschijnlijker is dat het tekort aan light sweet crude in Europa wordt opgelost naarmate 2012 vordert, eerst door te putten uit het Amerikaans voorraadoverschot en vervolgens door de Libische productie weer in te pikken. De politieke logica is al even overtuigend. Als de OPEC besluit om de productie in te krimpen, dan kunnen de wereldwijde olieprijzen in theorie convergeren naar het Europees niveau van meer dan 100 dollar of terugvallen op de Amerikaanse benchmark van 80 dollar of daaronder. Maar gaat de OPEC echt een prijs van meer dan 100 dollar verdedigen en ondertussen toekijken hoe de wereldeconomie verzinkt in een nieuwe recessie? Waarschijnlijk niet. Een wereldwijde recessie kan ertoe leiden dat de olieprijzen met veel meer dan 30 dollar dalen. In 2008 zakte zowel de Brent als de WTI van 150 naar 30 dollar. Na de Arabische Lente voelen de regeringen in het Midden-Oosten zich meer dan ooit kwetsbaar. Dat geldt vooral voor Saudi-Arabië, de enige olieproducent die bekwaam is om de prijzen te beïnvloeden. Het laatste wat de Saudi's willen, is een terugval zoals in 2008. Door meer olie naar boven te pompen en dus de olieprijzen terug te brengen tot een comfortzone van 60 tot 80 dollar, kunnen de Saoedi's en de OPEC meer doen om een wereldwijde recessie te bezweren dan de Fed, het Witte Huis of de Europese Centrale Bank. Dit kan het jaar worden waarin de OPEC eindelijk inziet dat ze haar eigen belangen dient door de wereldwijde groei te bevorderen in plaats van hem te saboteren. De auteur schrijft voor The Times.ANATOLE KALETSKY