Zo grauw als het logo van Gazet Van Antwerpen automobilisten op de Antwerpse ring verwelkomt of uitwuift, zo helder en modern zijn de gebouwen van moedergroep Concentra die erachter schuilen. Een beetje pijnlijk, die verhuis naar een nieuwbouw gevuld met designermeubelen een jaar geleden. Terwijl sinds midden 2009 meer dan 600 werknemers twee jaar lang minder uren werken en 2,5 procent loon inleveren. Terwijl begin 2010 nog 80 mensen hun baan verloren door de sluiting van de handelsdrukkerij Concentra Grafic ook. "De bouwaanvraag werd voor de crisis ingediend. We hadden onze medewerkers al lang beloofd dat ze naar een creatievere omgeving konden verhuizen. De verhuis leeft dus niet negatief in de groep", verzekert gedelegeerd bestuurder Marc Vangeel. Een deel van de kantoren wordt bovendien verhuurd. En de alomtegenwoordige kunstwerken leent de mediagroep bij een galerie.
...

Zo grauw als het logo van Gazet Van Antwerpen automobilisten op de Antwerpse ring verwelkomt of uitwuift, zo helder en modern zijn de gebouwen van moedergroep Concentra die erachter schuilen. Een beetje pijnlijk, die verhuis naar een nieuwbouw gevuld met designermeubelen een jaar geleden. Terwijl sinds midden 2009 meer dan 600 werknemers twee jaar lang minder uren werken en 2,5 procent loon inleveren. Terwijl begin 2010 nog 80 mensen hun baan verloren door de sluiting van de handelsdrukkerij Concentra Grafic ook. "De bouwaanvraag werd voor de crisis ingediend. We hadden onze medewerkers al lang beloofd dat ze naar een creatievere omgeving konden verhuizen. De verhuis leeft dus niet negatief in de groep", verzekert gedelegeerd bestuurder Marc Vangeel. Een deel van de kantoren wordt bovendien verhuurd. En de alomtegenwoordige kunstwerken leent de mediagroep bij een galerie. Oef, want het was voor Concentra niet het moment om in luxe te investeren. De crisis hakte erg in op de resultaten van de uitgever van onder andere Het Belang van Limburg en Gazet Van Antwerpen. De omzet daalde in 2009 met 5 procent tot 228,9 miljoen euro. 11 miljoen euro aan herstructureringskosten en andere uitzonderlijke uitgaven duwden de nettowinst dat jaar 18 miljoen euro kopje onder. Maar ook de bedrijfswinst liet het afweten en dook 2,2 miljoen euro onder nul in 2009. Toch vond Concentra het wel nodig om te investeren. In de lancering van de digitale televisiezender Acht bijvoorbeeld. Of in de nationale radiozender Nostalgie - een samenwerking met Corelio. "Dat vergde moed", merkt Vangeel op. "Ook van onze aandeelhouders, want de investeringen wogen op de resultaten." Het is nochtans een ontspannen Vangeel die vandaag voor ons zit. "Als we zelfs na de resultaten van 2009 niet vooruit zouden gaan, zou ik hier niet zo rustig zitten", reageert hij. Over de concrete cijfers van 2010 houdt hij de lippen nog stijf op elkaar. Die wil hij eerst delen met de meerderheidsaandeelhouder, de familie Baert, en de minderheidsaandeelhouder, de vzw Katholiek Impuls- en Mediafonds. "Op de Belgische markt hebben we in 2010 een grote stap vooruit gedaan. De lage papierprijs heeft onze resultaten geholpen. Zo simpel is dat. De regionale advertentiemarkt en de markt van de jobadvertenties hebben zich ook goed hersteld. Alleen de nationale advertentiemarkt in het krantensegment stond nog onder druk en bracht minder op dan in 2009." Tot zover Concentra's stand van zaken in het Belgische landschap, maar de mediagroep richt sinds enkele jaren ook haar pijlen op een deel van de Nederlandse markt. Na een fusie geeft ze in Limburg en Noord-Brabant samen met Rheinische Post onder meer de huis-aan-huisbladen De Trompetter en ZondagNieuws uit. In 2008 nam Concentra in Oost-Nederland ook de regionale krantenuitgever Typische Uitgaven over. Ook het Nederlandse TV Limburg kwam dat jaar in handen van de Belgische uitgever. Typische Uitgaven werd ondertussen verkocht aan het management, maar TV Limburg was in 2009 nog een zorgenkindje. Van die status is het nog niet helemaal verlost. "De markt is nog steeds moeilijker in Nederland dan in België", geeft Vangeel toe. "Aan de regionale televisiezenders in Nederland hebben we ook nog werk, maar ik heb er het volste vertrouwen in dat we er daar ook wel zullen geraken." Toch heeft de crisis Concentra en Vangeel opnieuw met de voeten op de grond gezet. De jongste jaren groeide het familiebedrijf onder andere door een resem kleinere overnames. "Na zulke acquisities zie je soms projecten voorbijkomen waarvan je je afvraagt wat je er eigenlijk mee moet aanvangen. Die projecten blijken dan te behoren bij de groep die we overnamen", vertelt Vangeel. Hij en de raad van bestuur zochten sinds de start van de crisis daarom opnieuw naar focus. "We zullen in de toekomst kleine projecten veel kritischer bekijken voor we ze aanpakken. Vaak vragen ze toch relatief veel aandacht en die aandacht is niet altijd evenredig met het potentiële eindresultaat. Die les hebben we uit de crisis getrokken. We proberen nu te focussen op grote dossiers. Of op dossiers met een groot potentieel." Toeval wil nu toch wel dat er zo'n dossier beschikbaar is in de mediasector: de verkoop van de SBS-zenders van het Duitse ProSiebenSat.1. In ons land zijn het VT4 en VIJFtv die daardoor in de etalage staan. "We bekijken het dossier", bevestigt Vangeel de geruchten voor het eerst. "Het zou abnormaal zijn dat je als Vlaamse mediaspeler zo'n dossier niet onder de loep neemt wanneer het voorbijkomt. We hebben bovendien naar mijn mening de succesvolste regionale televisiezenders van België in handen en Acht is een gedurfde digitale zender. Met onze partners hebben we ook al een mooi track-record in radio. We hebben ondertussen dus wel de know-how in huis om in het SBS-dossier de nodige toegevoegde waarde te kunnen creëren." Als het aankomt op de financiële middelen moet Concentra misschien wel andere spelers laten voorgaan. Vangeel en de aandeelhouders verklaarden in hun zogeheten love letter aan ProSiebenSat.1 wel uitsluitend hun liefde aan de Belgische zenders van het pakket. "Je moet realistisch blijven", vindt Vangeel. VT4 en VIJFtv werden eerder toch al op 100 tot 150 miljoen euro geschat. Het zou trouwens niet de eerste keer zijn dat Concentra een overname net aan haar neus ziet voorbijgaan. De Tijd werd ingelijfd bij De Persgroep, Media Groep Limburg in Nederland werd overgenomen door Mecom. "Dat is het spel van de economie", relativeert Vangeel. "Het leek ons niet realiseerbaar om de prijs die Mecom betaalde voor Media Groep Limburg terug te verdienen. Echt succesvolle mediaondernemers zullen nooit geld uitgeven dat ze niet kunnen terugverdienen. Zo dachten onze partners er ook over." Het Zweedse Bonnier was indertijd Concentra's medestander in het dossier rond De Tijd, de Noordelijke Dagblad Combinatie uit Nederland dong als Concentra's partner mee naar Media Groep Limburg. De liefdesbrief aan VT4 en VIJFtv ging voorlopig alleen uit van Concentra, maar het was nu eenmaal gevraagd om in de eerste fase van de verkoop nog geen partnerschappen te sluiten. In een latere fase zou de mediagroep waarschijnlijk met een partner meebieden. Vangeel is trots op de partnerschappen van Concentra. Metro is bijvoorbeeld een samenwerking met Rossel, De Zondag met Roularta Media Group, Vacature met De Persgroep. Daar ziet hij allesbehalve graten in. "België is een kleine markt. Zodra de mededingingsautoriteiten de projecten die je nog alleen kunt doen beperken, moeten onze mediagroepen hun economische schaal hier dus wel realiseren via partnerschappen." Nochtans kan de verwevenheid tussen de Belgische uitgevers de markt verstarren. Het is niet ondenkbaar dat het voortbestaan van partnerschappen wordt gebruikt als pasmunt om nieuwe, concurrentiële initiatieven af te blokken. "Een lichte schizofrenie is noodzakelijk", antwoordt Vangeel. "Als je de afspraak maakt dat je samen huis-aan-huisbladen uitgeeft, kun je als mediahuis niet ook alleen op die markt stappen. Je moet wel een nieuw idee kunnen uitwerken, al is dat soms in een ander segment concurrentie voor je partner. Wanneer de mediagroepen elkaar in evenwicht zouden houden en elk initiatief zouden fnuiken, zou de markt snel worden overspoeld door buitenlandse initiatieven." Als we Vangeel op zijn woord mogen geloven, ligt er nog een spectrum aan mogelijkheden open voor Concentra. De gedelegeerd bestuurder benadrukt wel dat zelfs in het Facebooktijdperk Concentra zich maximaal wil organiseren rond wat er lokaal gebeurt. Met de lancering van Acht is verbreding naar een nieuw doelpubliek toch ingezet. "We hebben Acht op een hoger gepositioneerd publiek gericht omdat we daar in de televisiemarkt een commerciële opening zagen. Die keuze is niet ingegeven door een nood om een bepaalde doelgroep te bereiken. We willen dus geen nieuwe versies van De Standaard of De Morgen maken. Ik zie wel parallellen tussen het publiek dat Metro bereikt en het publiek dat Acht aanspreekt." Ook buiten de landsgrenzen blijven de ambities van Concentra realistisch. Door de samenwerking met Rheinische Post kent het bedrijf nochtans zowel de Nederlandse als de Duitse markt rond België behoorlijk goed. "In Duitsland hebben we absoluut geen plannen. In Nederland blijven we onder de rivieren." Hij beseft wel dat Concentra moet blijven werken aan nieuwe initiatieven. De grootste les die de onderneming uit het verleden trok, was dat ze in de tweede helft van de jaren negentig verwachtte dat de digitale media sneller zouden evolueren. De businessmodellen en technologieën die de groep toen al ontwierp, bleken daardoor uiteindelijk onbruikbaar. Het risico is reëel dat Concentra daardoor nu net te lang afwacht voor het volledig op de trein van de nieuwe media springt. Vangeel, die zelf regelmatig de iPad gebruikt die hij zijn vrouw cadeau deed, beseft het gevaar. "We werken momenteel wel een aantal zaken uit. Ik voorspel een grote toekomst voor bestaande sterke merken." De aandeelhoudersfamilie Baert blijkt het daarmee eens. Alsof hij stiekem werd geseind, loopt bestuurder Jan Baert het kantoor binnen met een iPad onder de arm. "Vanzelfsprekend", kaatst hij meteen terug op de vraag of de familie dan ook plant aandeelhouder van Concentra te blijven. "Ik weet dat er vaak wordt gezegd dat we een overnameprooi zijn, maar dat kan ik sterk ontkennen. We kennen onze beperkingen en daar doen we het mee", vult Vangeel aan. "We blijven een jager. We zoeken niet naar een grote broer om ons te komen helpen." SJOUKJE SMEDTS, FOTOGRAFIE JELLE VERMEERSCH"Vaak vragen kleine projecten aandacht die niet evenredig is met het eind-resultaat. Die les hebben we uit de crisis getrokken" Marc Vangeel"Vanzelfsprekend" Het antwoord van Jan Baert op de vraag of de familie Baert plant aandeelhouder van Concentra te blijven.