De toelatingsproef geneeskunde is de belangrijkste oorzaak van een groeiende schaarste aan tandartsen. Ook wie tandheelkunde wil studeren, moet slagen voor die toelatingsproef. Zoals bekend ligt het slaagpercentage relatief laag. Bovendien kiest wie wel slaagt meestal voor geneeskunde. Het resultaat is dat er jaarlijks slechts tachtig tandartsen afstuderen. Dat staat in contrast met een toenemende vraag en een flinke uitstroom als gevolg van de vergrijzing. Zo'n 64 procent van de Vlaamse tandartsen is ouder dan vijftig.
...

De toelatingsproef geneeskunde is de belangrijkste oorzaak van een groeiende schaarste aan tandartsen. Ook wie tandheelkunde wil studeren, moet slagen voor die toelatingsproef. Zoals bekend ligt het slaagpercentage relatief laag. Bovendien kiest wie wel slaagt meestal voor geneeskunde. Het resultaat is dat er jaarlijks slechts tachtig tandartsen afstuderen. Dat staat in contrast met een toenemende vraag en een flinke uitstroom als gevolg van de vergrijzing. Zo'n 64 procent van de Vlaamse tandartsen is ouder dan vijftig. Toen Rik Claes en zijn vrouw Griet Luyten halverwege de jaren tachtig afstudeerden, was dat anders. In die tijd was er een overschot aan tandartsen. Maar in de oververzadigde markt lag wel de kiem van wat de komende jaren moet uitgroeien tot een tandartsenimperium. "Omdat er gewoon niet genoeg werk was om met twee in dezelfde praktijk te wachten op patiënten, besloten we op twee plaatsen te starten", vertelt Claes. "In het begin kwamen hooguit twee patiënten per week. Daarom heb ik in die moeilijke beginperiode veel opleidingen gevolgd in Nederland." De Nederlandse tandzorg had dertig jaar geleden een voorsprong. Preventie en het inschakelen van assistenten en mondhygiënisten waren daar al de gangbare praktijk. De Nederlanders beschouwden een tandartsenpraktijk toen al als een onderneming. Claes deed veel inspiratie op bij onze noorderburen. Toen de praktijken in Heultje en Herentals eind jaren tachtig beter begonnen te draaien, besloot het koppel dan ook te verhuizen naar één nieuwe praktijk in Herentals. "In die periode kwam de implantologie op", vertelt Claes. "Ik verwees mijn patiënten door, maar dat vlotte niet zoals ik wou. Begin jaren negentig besloten we daarom dat het nuttiger zou zijn alle disciplines onder één dak aan te bieden. Dus hebben we een implantoloog gezocht en meteen ook iemand voor orthodontie en iemand die kanaalbehandelingen deed. Zo is onze eerste groepspraktijk ontstaan." Nu telt de Benedenti Groep vijf groepspraktijken die samen een omzet van een kleine 8 miljoen euro draaien. Er werken dertig tandartsen aan evenveel stoelen. Bovendien zijn er nog 45 werknemers in ondersteunende functies. Dat gaat van de receptioniste en de tandartsassistentes tot het management. "In 1995 waren we met twaalf", blikt Claes terug. Het idee om de praktijkgrenzen te overstijgen via een samenwerkingsverband dateert uit die tijd. Dat heette toen United Dentist. Het groepeerde negen tandartspraktijken met meerdere stoelen. De voorzitter van de samenwerking was Rik Claes. "We hebben die samenwerking drie jaar volgehouden, maar het bleek te moeilijk ze in een los samenwerkingsverband eensgezind uit te bouwen", zegt hij. Vandaag beschouwen de aandeelhouders van Benedenti die samenwerking als een leerschool. Bovendien kwam er ook uit voort dat de praktijk van Annemie Tolleneer - de vrouw van ondernemer Wouter Torfs, die in de raad van bestuur zit - toetrad tot de Benedenti-groep. "Zij had een bloeiende praktijk met drie stoelen en vier werknemers, maar de administratieve beslommeringen was ze beu. Wij hebben ons ingekocht en de praktijk in de Benedenti-organisatie opgenomen." In de zoektocht om zijn tandartsenpraktijk te profileren en te professionaliseren vond Claes rond de millenniumwissel ook een partner in wijlen Niels Janssen. De voormalige VRT-producer, echtgenoot van de toenmalige vennoot Ann Van Kerkhoven, was belangrijk voor de klantvriendelijke profilering van Benedenti. "Niels bracht het inzicht dat we onze praktijk door de ogen van de patiënt moesten bekijken", zegt Claes. "Wij denken als tandarts vanuit het medische perspectief, maar een patiënt ervaart ook de sfeer van de wachtkamer, de stoel waar hij in zit, ... Een patiënt oordeelt over de service die hij krijgt. Dat is net zo goed een kwaliteitsparameter." De tandzorg kampt net zoals alle zorgondernemingen met een moeilijk evenwicht tussen de zorginkomsten en de investeringskosten om de onderneming uit te bouwen. "In 2010 kwamen we tot de vaststelling dat we ons brood wel verdienden als tandarts, maar we zagen ook dat de managementuren onvoldoende konden worden vergoed", zegt Claes. "We hebben ons toen financieel laten doorlichten en alle kosten bekeken. Daaruit kwam als ideaal model een groepspraktijk waarin iedere tandarts op één stoel tegelijk werkt, maar wel met de nodige ondersteuning." En dat is nu het model bij Benedenti. Voor de omkadering staan de tandartsen een deel van hun honorarium af. Het exacte percentage noemt Claes liever niet, maar het ligt lager dan wat in Nederland gebruikelijk is. De tandartsen krijgen in ruil maximale ondersteuning, zodat ze kunnen focussen op wat ze graag doen: tandarts zijn. Bovendien maakt een grotere efficiëntie dat ze aan het einde van de rit een hoger honorarium overhouden. Vijf jaar geleden trok het bedrijf ook een financieel manager aan. Die moest helpen bij de professionalisering en maakte - typisch voor een familiebedrijf - de instap van de volgende generatie makkelijker. Dries en Marjan Claes, de kinderen van Rik Claes en Griet Luyten, studeerden in 2010 af als tandarts. De eerste manager is intussen vertrokken en nu neemt Nick Aerts de operationele managementtaken voor zijn rekening. "Er was niet echt een functieomschrijving in het begin", zegt hij. "Aanvankelijk deed ik zowat alle managementtaken, nu beperk ik me tot personeelszaken en de communicatie. Naast mezelf als praktijkmanager, is er intussen ook iemand verantwoordelijk voor financiën en is ook een projectmanager aangetrokken." In 2015 stapte Gimv in het kapitaal. Nu heeft Benedenti tandartspraktijken in Herentals, Berlaar, Rotselaar, Vlimmeren en Mechelen. Het is de bedoeling dat het aantal praktijken tegen 2020 aangroeit tot vijftien. Een verzameling tandartsen wordt zo een kmo die een expansiekoers vaart. De expansie kan via een overname van een praktijk of via de opening van een nieuwe praktijk, zoals deze maand in Rotselaar. "Niet elke solopraktijk komt in aanmerking voor een overname", benadrukt Claes. "Ze moet passen in onze cultuur en visie. Er moet ook al een zekere organisatie zijn die past in onze filosofie van een tandartskliniek met alle disciplines onder één dak. De recente overname van Artedenti in Mechelen is daar een goed voorbeeld van." Waarom gelooft Gimv in het concept van de groepspraktijk? "De jongere generatie heeft meer oog voor de balans werk-leven", zegt Peter Byloos van Gimv. "Dat is makkelijker in een groepspraktijk, omdat ze worden ondersteund. Je kunt als tandarts nog altijd alleen de markt betreden, maar of het de beste keuze is, betwijfel ik. De technologische evolutie gaat zo snel, dat je een bepaald volume nodig hebt om zulke investeringen aan te kunnen. Een toestel van 100.000 euro alleen aankopen of met zeven delen; dat is een groot verschil. Bovendien willen patiënten vandaag een onestopshop. Ze willen met al hun mondproblemen op één plaats terechtkunnen. Vandaar het belang van de multidisciplinaire praktijk, waar tandartsen met verschillende specialisaties samenwerken. Bovendien kan een tandarts per uur meer verdienen in een groepspraktijk dan in een solopraktijk." Roeland Byl, fotografie Dieter Telemans"Wij denken als tandarts vanuit het medische perspectief, maar een patiënt oordeelt over de service die hij krijgt" - Rik Claes