De Belgische markt van beleggingsfondsen kromp in de eerste drie maanden van het jaar: het vermogen in beheer daalde met 2,7 procent tot 168,1 miljard euro. Het is de eerste krimp, na vier kwartalen van expansie. De Belgische beleggers kochten wel nog altijd deelbewijzen bij van aandelenfondsen en gemengde fondsen, die in aandelen en obligaties investeren. Maar de deelbewijzen werden minder waard, omdat de aandelen in de portefeuilles minder waard werden. De malaise op de aandelenmarkten hield lelijk huis in de fondsenportefeuilles.
...

De Belgische markt van beleggingsfondsen kromp in de eerste drie maanden van het jaar: het vermogen in beheer daalde met 2,7 procent tot 168,1 miljard euro. Het is de eerste krimp, na vier kwartalen van expansie. De Belgische beleggers kochten wel nog altijd deelbewijzen bij van aandelenfondsen en gemengde fondsen, die in aandelen en obligaties investeren. Maar de deelbewijzen werden minder waard, omdat de aandelen in de portefeuilles minder waard werden. De malaise op de aandelenmarkten hield lelijk huis in de fondsenportefeuilles. De actieve fondsbeheerders staan nog voor andere grote uitdagingen. Ten eerste zijn obligatiefondsen al een tijdje uit de gratie van beleggers gevallen door de historisch lage rente. Vermogensbeheerders doen hun best om met relatief veilige alternatieven op de proppen te komen, die meer zouden moeten opbrengen. Ten tweede moeten ze bewijzen wat ze waard zijn, om de concurrentie met de veel goedkopere passieve fondsen aan te gaan. Er kwam nog een te duchten concurrent in passief fondsenbeheer bij. Vanguard maakte onlangs zijn opwachting in België. In mei werden 21 trackers of ETF's van Vanguard in ons land geregistreerd. Dat zijn beursgenoteerde fondsen die de prestaties van indexen of een andere korf met activa spiegelen. De grote Amerikaanse beheerder met 3000 miljard dollar aan activa in beheer lanceerde zestien trackers op aandelen (grote markten en indexen) en vijf op obligaties. De groep is een prijsbreker die producten aanbiedt met extreem lage kosten, gaande van 0,07 procent (voor eenvoudige indexproducten) tot 0,22 procent (voor de meer gesofisticeerde producten). We zetten voor u enkele nieuwigheden op een rij, waarmee grote fondsbeheerders het verschil willen maken. De voorbije maanden werden heel wat producten gelanceerd onder de vlag van duurzaam en verantwoord beleggen, meer bepaald in het kielzog van de klimaatconferentie die vorig jaar in Parijs werd gehouden. Candriam Investors Group, een van de historische leiders op dat gebied in België, vierde onlangs het twintigjarige bestaan van zijn SRI-gamma met de lancering van nieuwe fondsen gespecialiseerd in schuldpapier van opkomende landen en hoogrentende bedrijfsobligaties. SRI staat voor socially responsible investing. Candriam heeft ook een Instituut voor Verantwoordelijk Beleggen in het leven geroepen om het brede publiek meer te sensibiliseren voor de voordelen van duurzaam financieel beheer. BNP Paribas Investment Partners, een andere historische leider van de SRI-markt in België, kwam op de markt met een fonds dat op zoek gaat naar ondernemingen die een hoog (dividend)rendement bieden aan beleggers en tegelijk een aantal strikte niet-financiële criteria naleven inzake milieu en governance. De sterke prestatie van goudmijnfondsen in de eerste jaarhelft, na enkele magere jaren, inspireerde andere fondsenhuizen. Schroders beschikte nog niet over goudmijnfondsen. Die leemte in het aanbod vulde het onlangs met de lancering van Schroders ISF Global Gold eind juni. Fondsen die gespecialiseerd zijn in kleine en middelmatige kapitalisaties blijven aan belangstelling winnen. Fred Alger Management heeft onlangs de internationale lancering aangekondigd van een strategie die gericht is op Amerikaanse smallcaps (Alger Small Cap Focus Fund). Dat product zal in Europa verspreid worden door La Française AM, waarvan de fondsen onder meer beschikbaar zijn bij Beobank. Het eerste halfjaar van 2016 werd gekenmerkt door de terugkeer van een Belgische speler, met de lancering van Nagelmackers Small & Mid Cap Equity, een fonds rond Europese kleine kapitalisaties met een stevige Belgische verankering (ongeveer 45 procent van de activa in beheer) onder het management van Rik Dhoest en Pascale Nachtergaele. De selectie van effecten was al verschillende jaren beschikbaar voor de privatebankingklanten, wat wel enig vertrouwen wekt in het vermogen van de twee beheerders om prestaties neer te zetten in een strategie die gebundeld zit rond een veertigtal posities. Ook in de markt van de obligatiefondsen vielen heel wat nieuwigheden te noteren. AXA startte met WF Global Inflation Short Duration Bonds, een fonds voor geïndexeerde obligaties met een korte looptijd, die het eerder moeten hebben van de prijsstijging dan van de toename van de intresten. Schroder ISF Global Multi Credit biedt een wereldwijd gediversifieerde blootstelling aan bedrijfsobligaties met een aanpak die volledig losstaat van de beperkingen van een referentie-index. Legg Mason richtte Western Asset Multi-Asset Credit Fund op, gericht op de combinatie van een aantrekkelijk rendement met een bescherming tegen het risico van extreme dalingen. Een van de opmerkelijke fenomenen tijdens het eerste halfjaar van 2016 was de schuchtere terugkeer van de fondsen met een vaste looptijd. Die producten kenden heel wat succes in de nasleep van de crisis van 2008, maar hun constructie was moeilijk geworden door de sterke inkrimping van de rendementen op obligaties. Ter herinnering: bij dat type van product stelt de beheerder een portefeuille van doorgaans hoogrenderende bedrijfsobligaties samen, waarvan de vervaldag voor de vervaldag van het fonds valt. Het is daarbij de bedoeling dat de obligaties in portefeuille gehouden worden tot aan het einde om niet kwetsbaar te zijn voor prijsschommelingen tijdens de looptijd. Dat laat ook toe elk jaar een hoog rendement uit te keren. Na de terugval van de hoogrenderende markt in de Verenigde Staten aan het eind van 2015 hebben drie Franse beheerders (La Française AM, AXA IM en Edmond de Rothschild AM) nieuwe fondsencategorieën met een vaste looptijd geopend. Frederic DineurEen van de opmerkelijke fenomenen tijdens het eerste halfjaar van 2016 was de schuchtere terugkeer van de fondsen met een vaste looptijd.