Tijdens de eerste Internation-al Business Partnerships Conference van The Corporate Council on Africa werd afgesproken dat Europese organisaties van ondernemingen die actief zijn in Afrika - onder meer de Belgisch-Luxemburgse Kamer van Koophandel voor Afrika, de Caraïben en de Stille Zuidzee (CBL-ACP) met haar driehonderd leden - voortaan voor de belangen van Amerikaanse bedrijven kunnen opkomen. Omgekeerd mogen Europese bedrijven op het zwarte continent aankloppen bij leden van de Amerikaanse Corporate Council on Africa (CCA). "Onze bedrijven hopen zo toegang te krijgen tot Amerikaanse financieringsmiddelen voor projecten in Afrika", zegt Michel Van der Voort, voorzitter van CBL-ACP. "Zij zitten ook dichter bij de zon", waarmee hij bedoelt dat The Corporate Council on Africa in feite de uitvoerende arm is van de Amerikaanse president wanneer in Afrika zakelijke belangen op het spel staan.
...

Tijdens de eerste Internation-al Business Partnerships Conference van The Corporate Council on Africa werd afgesproken dat Europese organisaties van ondernemingen die actief zijn in Afrika - onder meer de Belgisch-Luxemburgse Kamer van Koophandel voor Afrika, de Caraïben en de Stille Zuidzee (CBL-ACP) met haar driehonderd leden - voortaan voor de belangen van Amerikaanse bedrijven kunnen opkomen. Omgekeerd mogen Europese bedrijven op het zwarte continent aankloppen bij leden van de Amerikaanse Corporate Council on Africa (CCA). "Onze bedrijven hopen zo toegang te krijgen tot Amerikaanse financieringsmiddelen voor projecten in Afrika", zegt Michel Van der Voort, voorzitter van CBL-ACP. "Zij zitten ook dichter bij de zon", waarmee hij bedoelt dat The Corporate Council on Africa in feite de uitvoerende arm is van de Amerikaanse president wanneer in Afrika zakelijke belangen op het spel staan. Tijdens een vierdaagse conferentie op het Canarische eiland Tenerife stelde de CCA zich voor het eerst open voor niet-Amerikaanse bedrijven. In de jaren zeventig was het eiland een springplank naar Afrika voor Amerikaanse bedrijven. Naarmate betere deals te doen waren in de opkomende economieën, boette Tenerife aan belang in. Nu China, India en Brazilië fors in het offensief gaan in het door Europa en Amerika grotendeels verwaarloosde continent, ziet CCA Tenerife weer als een vooruitgeschoven post in de Atlantische Oceaan. Het eiland werpt zich op als een fiscaal interessant zakenplatform. Want Afrika is niet langer marginaal. Gemiddeld schommelt de economische groei rond 6 procent, sommige landen doen zelfs beter dankzij olie-inkomsten. Nu de groeivooruitzichten in de VS en Europa mager uitvallen, is het uitkijken naar alternatieve afzetmarkten. Bovendien voelt de westerse industrie hoe de nieuwe economieën hun greep versterken op noodzakelijke grondstoffen en metalen uit Afrika. In sub-Saharaans Afrika bedraagt de elektriciteitsproductie 70.000 MW. Dat is ongeveer evenveel als Spanje met zijn 47 miljoen inwoners; Afrika heeft er bijna 1 miljard. Volgens The Infrastructure Consortium for Africa (ICA) van de Wereldbank moet het continent dit decennium 930 miljard dollar investeren om zijn achterstand in allerlei basisinfrastructuur in te halen. Zuid-Afrika, Brazilië, India en China staan klaar om de klus te klaren en zien tal van businesskansen. Simon Freemantle van Standard Bank schat dat de BRIC-landen tegen 2015 in Afrika 150 miljard dollar investeren (zie grafiek BRIC's nestelen zich in Afrika). Westerse bedrijven beseffen dat het tijd wordt om te reageren, willen ze nog een graantje meepikken. CCA ziet zijn leden het onderspit delven tegen Chinese en Aziatische concurrenten. En dat is niet anders voor Europese en Japanse bedrijven. Allianties aftasten om het tij te keren, stond daarom in Tenerife hoog op de agenda. The Corporate Council on Africa werd opgericht in 1993 en groepeert een tweehonderdtal topbedrijven, samen goed voor 85 procent van de Amerikaanse private investeringen in Afrika. "Als Lafarge een cementfabriek bouwt, kost die 100 miljoen euro; de Chinezen doen dat voor 25 miljoen. Het geeft een idee van de uitdagingen als onze bedrijven in Afrika nog iets willen betekenen", beaamt Stephen Decam, secretaris-generaal van le Conseil français des investisseurs en Afrique (CIAN), spreekbuis voor 75 procent van de Franse bedrijven in Afrika. Daarom opende CCA voor het eerst zijn deuren voor Europese en Japanse bedrijven en hun belangenorganisaties, zoals de Belgisch-Afrikaanse handelskamer CBL-ACP, het Franse CIAN, NABC of The Netherlands-African Business Council en BCA, The British Council for Africa. John Small, chief executive van The Eastern Africa Association (een regionale afdeling van BCA met 350 ledenbedrijven), betreurt dat weinig Europese ondernemingen op de uitnodiging van de CCA zijn ingegaan. "De deelnemers zijn vooral institutionele organisaties, maar niettemin is hier de basis gelegd voor overleg, uitwisseling van informatie en ervaringen tussen Amerikaanse, Europese, maar ook Japanse bedrijven", zegt John Small. Charles Vrints, managing director van de verzekeringsmakelaar Havrico Insurance, merkt bij Europese bedrijven opnieuw belangstelling voor Afrika: "Men huurt niet langer goederenopslagplaatsen voor in- en uitvoer, er wordt steeds meer geïnvesteerd in lokale productie, zeker in politiek en economisch stabiele landen." In Tenerife was duidelijk dat de tijd dat westerse bedrijven de lakens uitdeelden, voorbij is: " L'Afrique de papa is dood", benadrukt Michel Van der Voort (CBL-ACP). "De Afrikanen bepalen de voorwaarden en de regels." Emmanuel Naiko van het Tanzania Investment Center formuleert het scherp: "Wanneer Zuid-Afrika, Brazilië, India of China spreken, luisteren we. Als we met Europa of de VS praten, vallen we in slaap. Het Westen nestelt zich in een afwachtende houding." Stephen Hayes, voorzitter van The Corporate Council on Africa, vindt dat Afrika baat heeft bij zakenrelaties met de BRIC-landen. "Maar we willen wel ons deel van de koek." Hij sluit zich aan bij de strategie van Stephen Decam (CIAN) en John Small (BCA) dat westerse bedrijven tegenover de Chinese concurrentie het verschil kunnen maken door correct zaken te doen: "We kunnen niet op tegen het Chinese geweld, maar ons wel onderscheiden door de geleverde kwaliteit en het streven naar langetermijnrelaties met onze Afrikaanse partners." Westerse bedrijven moeten landen selecteren met een gezond businessklimaat. Hij noemt Namibië, Zuid-Afrika en Botswana, Mozambique en Zambia. "Nieuwkomers kunnen beter wegblijven uit landen als Angola of de Democratische Republiek Congo. Laat dat over aan bedrijven met een solide ruggengraat, zoals de mijnreus FreeportMcMoran, die aan de druk kunnen weerstaan." Volgens Hayes is het een illusie om in Afrika te streven naar een gelijk speelveld met de Chinezen: "Tenzij de Afrikaanse leiders dat eerlijke speelveld zelf creëren. Je selecteert dus best niet alleen het juiste land, maar ook de juiste privépartners." Hij erkent dat privéondernemers dun gezaaid zijn, maar verwijst naar de genoemde landen waar zulke partners al actief zijn. Ook Rwanda, Ethiopië, Burkina Fasso, Nigeria, Ghana en Tanzania zijn volgens de CCA-voorzitter eveneens op de goede weg. Charles Vrints (Havrico Insurance) merkt op dat mits men de goede Afrikaanse privépartner vindt in landen met een zekere stabiliteit, lokale banken relatief vlot over de brug komen met financiering voor kleinere projecten: "Ze doen dat steeds vaker in samenwerking met internationale banken die hun expertise ter beschikking stellen." HSBC, Standard Bank, maar ook Russische banken zoals Renaissance Capital of Rival Troika Dialog namen minderheidsparticipaties in Afrikaanse banken. De selectie van betrouwbare partners en het gezamenlijk optrekken in partnerships, zowel met private Afrikaanse bedrijven als in alliantie met Amerikaanse, Europese, Japanse en zelfs Braziliaanse en Indiase ondernemingen, was het opzet van de CCA-conferentie. "In zulke combinaties zijn we misschien duurder dan de Chinezen", zegt Stephen Decam. "Maar we waarborgen een goede prijs-kwaliteitverhouding. Lafarge kan in zo'n samenwerkingsverband een cementfabriek bouwen voor 50 miljoen euro (tegen 25 miljoen door de Chinezen), maar geheel conform de Europese standaarden." Stephen Hayes: "Chinese bedrijven werken niet samen met Afrikaanse privébedrijven, maar bij voorkeur met Afrikaanse staatshoofden. Wij opteren voor transparantie. Ik heb dus geen probleem met de strenge anticorruptiewetten in de VS en het Verenigd Koninkrijk. Alleen zou zo'n wetgeving best tot stand komen in samenspraak met de bedrijfswereld." In Oost-Congo moeten westerse leveranciers van grondstoffen voor de elektronica-industrie wegtrekken, terwijl avonturiers met minder scrupules hun plaats innemen. 40 procent van de wereldreserves aan essentiële mineralen en metaalertsen voor de westerse industrie zit in Afrika. In Tenerife werd de aanzet gegeven om de violen te stemmen. The Corporate Council on Africa, zijn Europese en Aziatische partners willen verder onderzoeken hoe ze hun posities in Afrika consolideren. De Belgisch-Afrikaanse handelskamer CBL-ACP heeft al een uitnodiging op zak voor The US-Africa Business Summit in Washington in oktober.ERIK BRUYLAND OP TENERIFE"Als China en India spreken, luisteren we. Als Amerika en Europa dat doen, vallen we in slaap" Emmanuel Naiko (Tanzania Investment Center) "Selecteer je partners. Congo is duidelijk een land waar je beter wegblijft" Stephen Hayes (CCA)