Vuurspuwende draken, baardige duivels, gespierde krijgers, schaars geklede nimfen... Het Europees hoofdkwartier van het Amerikaanse Wizards of the Coast in Antwerpen is volgestouwd met displays en posters van het kaartenspel Magic: The Gathering. Duizend verschillende kaarten bieden ontelbare spelsituaties in een surrealistische, Tolkien-achtige wereld. Wat begon als een speeltje van de Amerikaanse wiskundige Richard Garfield in 1990, is inmiddels uitgegroeid tot een bedrijf met een miljardenomzet. Bijna 4 miljard kaarten van Magic: The Gathering vlogen over de toonbank; op 30 september nam de Amerikaanse speelgoedgigant Hasbro Wizards over voor 13 miljard frank.
...

Vuurspuwende draken, baardige duivels, gespierde krijgers, schaars geklede nimfen... Het Europees hoofdkwartier van het Amerikaanse Wizards of the Coast in Antwerpen is volgestouwd met displays en posters van het kaartenspel Magic: The Gathering. Duizend verschillende kaarten bieden ontelbare spelsituaties in een surrealistische, Tolkien-achtige wereld. Wat begon als een speeltje van de Amerikaanse wiskundige Richard Garfield in 1990, is inmiddels uitgegroeid tot een bedrijf met een miljardenomzet. Bijna 4 miljard kaarten van Magic: The Gathering vlogen over de toonbank; op 30 september nam de Amerikaanse speelgoedgigant Hasbro Wizards over voor 13 miljard frank. "We zijn in augustus 1994 begonnen met vijf man en een paardenkop," herinnert zich Bruno Van Speybroeck, sales & marketing manager van Wizards of the Coast Belgium. "Van een spellendingetje zijn we geëvolueerd naar een bedrijf. De eerste twee jaar hadden we zelfs geen marketingafdeling; nu heeft de helft van onze 28 werknemers een verkoopfunctie. Ook financiën en logistiek zijn geprofessionaliseerd, door de aanwerving van mensen met de geschikte ervaring. Sinds vier jaar werken we ook met KPMG." De basis van Wizards of the Coast blijft het Amerikaanse Seattle. Peter Adkison, een ex van Boeing, staat er aan het hoofd van een bedrijf dat inmiddels 1200 werknemers telt in vijf kantoren wereldwijd. De geconsolideerde omzet van het vandaag nog familiale bedrijf blijft geheim. Door de overname van Hasbro zullen de boeken evenwel snel opengaan. Het Europese hoofdkwartier, de nv Wizards of the Coast Belgium, was in 1998 alvast goed voor een omzet van 479 miljoen frank (zie cijfertabel). Vanuit Antwerpen worden 27 landen bewerkt, goed voor 15% van de verkoop van Magic: The Gathering. "In ons bestand steken 3500 verkooppunten in Europa, met de hobbywinkels als belangrijkste verkoopkanaal," duidt Bruno Van Speybroeck. "Het is belangrijk dat je onze spellen demonstreert in de winkel, ze hebben bij voorkeur een woordje uitleg nodig."De eerste reekskaarten van Magic: The Gathering werd gedrukt op 10 miljoen exemplaren. Vandaag wordt een nieuw pakketje gelanceerd op een half miljard stuks: de hype houdt aan, zij het in mindere mate. De millenniumgekte en het fin de siècle-gevoel stimuleren de belangstelling. "Alle gezelschapsspellen gaan erop vooruit de jongste jaren. Je kan Magic makkelijk meenemen, een spel duurt gemiddeld vijftien minuten. En het blijft een intellectuele uitdaging," vindt Bruno Van Speybroeck. Zes miljoen trouwe spelers uit 52 landen moeten die stelling staven. Maar Wizards of the Coast verruimde inmiddels zijn aanbod. Sinds 1997 voert het bedrijf een intensieve overnamepolitiek. Eerst kwam TSR aan bod, wereldwijd het nummer één voor rollenspellen en schepper van het bekende Dungeons & Dragons. Eind vorig jaar volgde de acquisitie van Gamekeeper, een Amerikaanse keten van zeventig speelgoedwinkels. "Gamekeeper sluit perfect aan bij het gamma van Wizards of the Coast. Zij zitten vooral in het segment van de denksportspellen. Die richten zich vooral naar de volwassenen. Ook onze spelers zijn vooral hooggeschoolden tussen 18 en 23 jaar." Op 30 september was Wizards of the Coast zelf aan de beurt: voor 13 miljard koopt Hasbro het bedrijf. De Amerikaanse speelgoedgigant, in 1998 goed voor een omzet van 122 miljard frank, probeert al langer zijn markt te verruimen, weg van het vroegere doelpubliek van drie- tot vijfjarigen. Action Man blijft weliswaar het bekendste succesproduct (wereldwijd het nummer twee als mannelijke pop, in België nummer één), maar Hasbro vist ook in andere waters: vooral speelgoed dat is afgeleid van films, tekenfilms en televisiereeksen. Hasbro betaalde in 1997 18,5 miljard frank aan Lucas Licensing voor de licentie van de eerste drie films van Star Wars (zie blz. 28). Hasbro verwierf eveneens de licentie voor de commercialisering van de Pokémon-figuurtjes. Pokémon staat voor 'zakmonster' en is een absoluut succesproduct van het Japanse Nintendo, fabrikant van computerspelletjes. Na de lancering in het land van de Rijzende Zon in 1997, kwam Pokémon begin 1999 in de Verenigde Staten op de markt. Naast de videospelletjes, werden 1500 afgeleide producten gecommercialiseerd. Het gamma omvat onder meer een televisiereeks, koekjes, een lunchpakket, strips, poppetjes, petjes... Het Amerikaanse onderzoeksbureau NPD Group schat de omzet van de zakmonsters al op 200 miljard frank. Vanaf vrijdag 8 oktoberis Europa aan de beurt. Eerst komt het videospel van Nintendo aan de beurt, later volgen de afgeleide producten. Ook Wizards of the Coast doet mee, met de verkoop van kaartenpakketjes Pokémon. In Japan en de Verenigde Staten werden al 2,5 miljard kaarten verkocht, acht nieuwe medewerkers verkennen vanuit Antwerpen de Europese markt. "De verwachtingen zijn zeer hoog gespannen. We denken dat we nog meer kaarten gaan verkopen dan met Magic: The Gathering," lacht Bruno Van Speybroeck alvast veelbetekenend. WOLFGANG RIEPL