Heeft Jean-Louis Duplat meer achting voor macht en machtigen dan goed is voor een toezichthouder ? Voor de Kerst trok hij voor de buitenwacht de kaart van ING in de gelukte overnamepoging van BBL. Is deze overname echter slecht voor Albert Frère en streek de voorzitter van de Commissie voor het Bank- en Financiewezen hem dus toch in de richting van de haren ? Vorige week publiceerde de CBF, die Jean-Louis Duplat sedert een decennium voorzit, haar aanbevelingen voor corporate governance, behoorlijk bestuur. Kort voordien verscheen een braaf rapport over de Commissie van McKinsey (met daarop een discussie in het parlement). Jean-Louis Duplat, de interessante en goedformulerende jurist en oud-magistraat van de Brusselse handelsrechtbank, rijdt vandaag in de Wetstraat over de tongen. Voorzitter Duplat bekampte onder meer de huidige wetgeving op het openbaar bod, maar haalde bakzeil toen het werd goedgekeurd. Zijn positie werd gelaakt bij het uithollen van de bankautonomie en rond de betwisting tussen hoofd- en minderheidsaandeelhouders bij Wagons-Lits. Er was een zware aanvaring rond de controle op de beurzen, waarbij kabinetsadvizeur ...

Heeft Jean-Louis Duplat meer achting voor macht en machtigen dan goed is voor een toezichthouder ? Voor de Kerst trok hij voor de buitenwacht de kaart van ING in de gelukte overnamepoging van BBL. Is deze overname echter slecht voor Albert Frère en streek de voorzitter van de Commissie voor het Bank- en Financiewezen hem dus toch in de richting van de haren ? Vorige week publiceerde de CBF, die Jean-Louis Duplat sedert een decennium voorzit, haar aanbevelingen voor corporate governance, behoorlijk bestuur. Kort voordien verscheen een braaf rapport over de Commissie van McKinsey (met daarop een discussie in het parlement). Jean-Louis Duplat, de interessante en goedformulerende jurist en oud-magistraat van de Brusselse handelsrechtbank, rijdt vandaag in de Wetstraat over de tongen. Voorzitter Duplat bekampte onder meer de huidige wetgeving op het openbaar bod, maar haalde bakzeil toen het werd goedgekeurd. Zijn positie werd gelaakt bij het uithollen van de bankautonomie en rond de betwisting tussen hoofd- en minderheidsaandeelhouders bij Wagons-Lits. Er was een zware aanvaring rond de controle op de beurzen, waarbij kabinetsadvizeur Scalais van oud-justitieminister Wathelet de hoofdrol speelde. Scalais had een Angelsaksische juridische vorming en wilde de controle weghalen bij de CBF. De debacles van Bank Max Fischer en Crédit Lyonnais België worden de stok om eventueel de hond te slaan. Nuancerend kan men aanmerken dat de incoherentie van Jean-Louis Duplat te maken heeft met het juridische drijfzand waarop hij danst. Jean-Louis Duplat verhuisde van de rechtbank naar de CBF, na de overname van Generale Maatschappij door Suez (1988). Tijdens de traumatiserende raid dwong hij respect af bij de politici door zich te verzetten tegen een kapitaalverhoging in nacht en nevel door Generale Maatschappij. Een vriend van de holdingfinanciers was hij toen niet. De vijandigheid is nadien weggeëbd. Hij reageerde meegaander op de strijkages van Etienne Davignon en Albert Frère. Jean-Louis Duplat blijft in hart en nieren een rechter. Een rechter vormt tijdens en na de debatten zijn opinie en beslist daarop alleen. Jean-Louis Duplat is geen teamwerker, ontvangt zijn medewerkers meestal alleen, waarbij hij weinig informatie lost. Hij leest veel vakwerken en oefent zijn taak met fanatisme uit. Jean-Louis Duplat is niet opgeleid in de tijd waarin juristen moesten aanvaarden samen te werken met fiscalisten, accountants, managementadviseurs. Voor hem staan er muren tussen deze activiteiten wat de opbouw van een moderne ploeg bij de CBF remt. De voorzitter van de CBF is een eenzaat. Hij luistert meelevend en is evenwichtig en onbevooroordeeld. Wie de fijngevoelige diplomaat na een gesprek verlaat, denkt, ik heb hem overtuigd. Nadien ontdekt de gesprekspartner dat hij nog niet de helft of een vierde inlost van het gevraagde en deels stilzwijgend beloofde.Bank Max Fischer en Crédit Lyonnais België zijn druppels eerder dan hét aangrijpingspunt. Voor deze incidenten bestond er al geruime tijd kritiek op Jean-Louis Duplat. Onder zijn bevoegdheid is de Bankcommissie snel uitgebreid, wegens zijn doordrijvende temperament en de tijdsomstandigheden. Het aantal medewerkers explodeerde, de kantoren verdubbelden en hij verscheen op alle podia. Jean-Louis Duplat ging in op de uitnodiging van iedereen en sprak over alles, wat niet geliefd is bij topbankiers en in de hogere regeringskringen. De CBF-voorziter wordt geacht zijn job discreet uit te oefenen. Toezicht houden is een moeilijke en ondankbare opdracht. Controleurs zijn nooit populair en fraude gebeurt per definitie in het verborgene. Nadien wordt rekenschap gevraagd, door de apparatsjiks en de ministers. Om zich in te dekken en hun eigen verantwoordelijkheid te verminderen.Het onderzoek van McKinsey naar de CBF is een signaal van de spanningen. Die studie is opgedrongen aan Jean-Louis Duplat. De analyse van de diensten is niet onaardig, maar de kern van het probleem, het functioneren van de vijf commissieleden zij hebben geen vaste opdracht bij de Commissie blijft veronachtzaamd. De commissieleden van de CBF hebben een zekere wereldvreemdheid. Zij bezitten twee à drie diploma's maar hebben weinig voeling met het bedrijfsleven en de realiteit. Intelligentie blijkt voldoende te zijn, werkelijkheidszin en emotionele inleving geen vereiste. De bankiers houden niet van de bankcommissie, maar respecteren ze. Dat is een andere situatie dan bij de Controledienst der Verzekeringen (CDV). Die dienst was meer gepolitiseerd en minder bekwaam. De verzekeraars kunnen hem sterker naar hun hand zetten. Is de CBF wel een bankcommissie ? Een fundamentele kritiek is dat de commissieleden een economische magistratuur zijn gaan vormen. In België is de rol van het ministerie van Economische Zaken in hoge mate uitgehold. Daardoor haalde de CBF een deel van de beleidsvoorbereiding naar zich toe. De CBF praat en redekavelt over fusies, beurskapitaal, deugdelijk bestuur enzovoort. Financiële markten wekken haar belangstelling, het banktoezicht wordt stiefmoederlijk behandeld. Zit zij hiermee ongewild op een toekomstbeweging ? Groot-Brittannië en Denemarken hebben vandaag één toezichthouder voor de onderscheiden facetten van de financiële diensten. In het verleden was het gescheiden toezicht op banken, verzekeraars, beurs en beleggingsfondsen verantwoord. Dat toezicht zal in de toekomst naar mekaar moeten groeien want de producten en diensten worden steeds meer verweven.België is het land van de opdeling, elke politieke partij heeft haar eigen kapel : de Nationale Bank, de CBF, het Herdisconterings- en Waarborginstituut enzovoort. In de meeste landen gaan het prudentiële en het monetaire toezicht samen. In België zijn die twee toezichtstaken gesplitst, omdat de traditie nooit te veel macht wil geven aan één instituut en om een bredere waaier van partijkleuren in de beleidsorganen te parachuteren. Verdeel en heers is Belgisch. Over de CBF heersen trouwens twee ministeries : Financiën en Economische Zaken. Er bestaat een EU-richtlijn over de financiële conglomeraten die een basis zou kunnen vormen voor een gecentraliseerder toezicht. In België wordt over dit thema geen gestructureerd gesprek gevoerd. Jean-Louis Duplat is een perfect tweetalige Brusselaar van Vlaams-Waalse afkomst. De Duplats waren uitgevers, onder meer van het Nieuws van de Dag, de voorloper van het Nieuwsblad. De CBF-voorzitter is PSC'er en maatschappelijk open en progressief. Een limousine liberal, zou men hem noemen in de States. FRANS CROLS