PAUL VERDIN
...

PAUL VERDINWie de actualiteit van dichtbij volgt, moet haast besluiten dat de wereld op zijn kop staat. Vooral de aanhoudende debatten over de gewenste 'politieke economie' of 'economische politiek', met name met het oog op onze zoektocht naar verniew(en)de groei, zorgen voor wenkbrauwengefrons. Een greep uit recente uitspraken of citaten, die hopelijk voldoende voor zichzelf spreken. "Er is nood aan maatregelen om de totale vraag op te krikken." "Een kleine belastingverlaging zal de gemiddelde vraag wellicht nauwelijks verhogen." "Er zijn veel sectoren waarin hoogopgeleide arbeiders goed hun brood zouden kunnen verdienen, mocht de economie gezond zijn." Wat is dat eigenlijk, de 'gemiddelde vraag'? Hebt u die al eens gezien? Of een bedrijfsleider die daar wakker van ligt, eerder dan van de vraag naar zijn product of dienst? Moeten we dan eerst 'de vraag' opkrikken, 'de economie' weer gezond maken opdat zal alles weer goed zou draaien? Hoeveel gezinnen bekijken elke dag of maand hun 'gemiddelde vraag' voor ze hun boodschappenlijstje afwerken? Even de toestand van 'de economie' checken vooraleer we een nieuwe job aanvaarden of het loon overeenkomen? De volgende quote lijkt mij dan ook relevant: "Economisten negeren de kritiek op hun beroep, want ze gaan ervan uit dat de critici niet begrijpen wat ze écht doen. Helaas, mochten de critici dat wél begrijpen, hun kritiek zou nog harder zijn." (John Kay) "In de opkomende economieën zijn de fundamentals goed." "In continentaal Europa zijn onze resultaten behoorlijk, ondanks de begrotingsproblemen in die regio." "Ons orderboekje zit vol, maar aan de horizon doemen donkere wolken op door de europroblemen." "Voor de investeringsbanken, de luchtvaart en de papierindustrie kunnen we niet in de toekomst kijken." (Warren Buffett, die met enig succes in zulke bedrijven investeerde) "Een mijlpaal in de geschiedenis van Amerika." (Larry Summers, over de beursgang van Facebook) Een mens kan zich bij deze uitspraken afvragen in hoeverre economische analyses of prognoses belangrijk zijn om een succesvolle bedrijfsstrategie uit te bouwen. Hoeveel economen hadden Sam Walton, Steve Jobs of Mark Zuckerberg eigenlijk in dienst? "Economisten laten zich, bijna per definitie, leiden door het verleden." (Lazlo Birinyi) "Bedrijven zijn succesvol door wat zij zelf doen. Bij uitbreiding is het succes van een sector of van een markt het gevolg van wat bedrijven doen, en niet omgekeerd." (ikzelf) Omgekeerd "gaan ondernemingen gaan niet ten onder door wat anderen hen aandoen, maar door wat ze zichzelf aandoen." (Jim Collins) Dit alles doet vermoeden dat het precies andersom is: de bedrijven bepalen de economische analyses en prognoses. "We hebben nood aan meer mensen die op microniveau werken, en minder theoretici van de efficiënte markt." (Brad DeLong, voormalig Assistant Secretary of the Treasury, UC Berkeley) "Grafieken suggereren dat een bedrijf groeit dankzij één indicator, terwijl in werkelijkheid tal van factoren het succes van een onderneming bepalen." "Bedrijven hebben nood aan sterke leiders met genoeg moed om tegen de verwachtingen van hun aandeelhouders in te gaan. Om hun toekomst veilig te stellen, moeten ze zich boven de korte termijn kunnen stellen, en uitkijken naar nieuwe groeimotoren." (Roger Martin, decaan Rotman Business School, Toronto) Deze uitspraken gaan over de vraag hoe we opnieuw een solide groei kunnen vinden. Is het niet hoog tijd om terug te keren naar ' The granularity of growth' (McKinsey) of om te ' de-averagen' (Bain) tot het relevante bedrijfsniveau, precies het omgekeerde dus van wat economen en politici plegen te doen? Groei is geen strategie. Groei is het resultaat van een goede strategie, gedreven door innovatie en waardecreatie. En dat gebeurt bij mijn weten nog altijd in de eerste plaats door gedreven en creatieve ondernemers, medewerkers en bedrijfsleiders, in kleine en grote organisaties. Het beleid dient in de eerste plaats een gunstig en voorspelbaar kader te scheppen en te bewaken, en vooral de obstructies en inefficiënties van eigen makelij zo snel mogelijk de wereld uit te helpen. En laten we op onze hoede blijven voor aangeschoten economen of analisten, die altijd wel wat nieuws weten te vertellen, zoals deze op CNBC nog onlangs: "De bedrijfswereld doet het zo goed, dat het bijna slecht is voor de economie"! De auteur is professor strategie en internationaal management aan Solvay (ULB), TIAS (Tilburg) en KU Leuven.