De vakbondsman begreep het niet: "Laat ons de crisis uitzweten, gebruikmaken van alle mogelijke overheidsmaatregelen en elke herstructurering vermijden. Zo deden we dat vroeger toch ook." Het citaat is niet verzonnen en is evenmin uniek. De crisis 'uitzweten' wordt nog in veel bedrijven gezien als oplossing voor de problemen. In de hoop dat de goede oude tijd weer snel daar is. Maar die zal er nooit meer komen. Hoe onvoorspelbaar deze economische crisis ook is, wat we zeker weten, is dat de economie een grondige facelift krijgt.
...

De vakbondsman begreep het niet: "Laat ons de crisis uitzweten, gebruikmaken van alle mogelijke overheidsmaatregelen en elke herstructurering vermijden. Zo deden we dat vroeger toch ook." Het citaat is niet verzonnen en is evenmin uniek. De crisis 'uitzweten' wordt nog in veel bedrijven gezien als oplossing voor de problemen. In de hoop dat de goede oude tijd weer snel daar is. Maar die zal er nooit meer komen. Hoe onvoorspelbaar deze economische crisis ook is, wat we zeker weten, is dat de economie een grondige facelift krijgt. Of er licht is aan het einde van de economische tunnel is voor vele analisten en opiniemakers nog een vraagstuk. Zij die al ergens kleine stralen waarnemen, beginnen alvast rustig het alfabet te overlopen en te debatteren over de toekomst. Zal het herstel een V zijn, of toch maar een U of godbetert een W. Hoe snel zal het herstel zich voltrekken? Een U predikt de gematigheid, de V een steile klim en de W spreekt voor zichzelf, even naar boven om terug te vallen en weer naar boven te klimmen. Toch is de kans groot dat de oplossing voor België en Europa niet ligt in het land van de letteren, maar dat een mathematisch symbool het pleit wint. Want de vierkantswortel neemt in verschillende analyses een voorsprong. Wie de vierkantswortel volgt, ziet de economie aantrekken, maar om nooit meer het niveau van vroeger te behalen. Het glas is daarbij dus halfvol: er is wel degelijk een heropleving maar het groeiniveau van vroeger halen we niet meer. Waarom niet? Omdat de schade die we vandaag lijden, zo groot is dat het gat moeilijk dicht te rijden valt . Biljoenen dollars en euro's zijn in rook opgegaan. De collectieve verarming van gezinnen, bedrijven en overheden is enorm. We moeten jaren saneren, want de overheden hebben enorme schulden aangegaan om de crisis te bestrijden. Volgens het IMF zien de tien rijkste westerse landen hun schulden groeien van 75 procent van het bbp in 2007 naar 114 procent in 2014. Om de schuldenbergen weg te werken, zullen de overheden moeten besparen of de inkomsten optrekken door hogere belastingen te innen. In eigen land is enkel het eerste een optie. Het oude groeipad is ook simpelweg te steil om weer te evenaren. Toch in België en de rest van Europa. De crisis heeft de geopolitieke verhoudingen definitief veranderd. Het economische herstel zal niet door Europa getrokken worden, maar zal van landen als China en de VS moeten komen. Het is zelfs oppassen geblazen dat Europa niet in een economische hoek wordt geduwd door landen die hun problemen met protectionistische maatregelen naar ons exporteren. Europa is niet sterk of eendrachtig genoeg om daarop een antwoord te bieden. Het heeft een achterstand opgelopen en weet niet dadelijk hoe te antwoorden. Een steile groei is trouwens niet nodig want heeft niet geleid tot meer welvaart, beargumenteert Bert Heemskerk, de aftredende topman van Rabobank (blz. 72). "De groei van het bnp zoals we dat de voorbije jaren gekend hebben, ieder jaar plus 3, plus 4 procent, dat was eigenlijk niet realistisch. En het heeft ons niets substantieels opgeleverd. Want die groei heeft niet geleid tot meer welvaart. In 2000 hadden we dezelfde auto's, stoelen en kantoren als nu. Er zijn vooral veel meer luxegoederen gecreëerd en meer variëteiten van steeds hetzelfde. Als we terugvallen op de levensstandaard van pakweg 2004, moeten we daar om malen? Toen hadden we het toch ook prima?" Het wortelteken neemt dus een voorsprong en dat is slecht nieuws voor onze politici. Groeicijfers die afklokken op 1 tot 2 procent voor het volgende decennia nopen niet alleen bedrijven tot het herschrijven van hun businessplannen, maar zeker en vast ook de overheden. Tijdens de coalitieonderhandelingen verdient het wortelteken daarom ook een prominente plek. Want als regeringen begrotingen en relancemaatregelen koppelen aan al te gunstige economische voorspellingen, kan België wel eens de minst gunstige letter van het alfabet tegenkomen: de L. Na de vrije val, een lange tijd van economische activiteit op een zeer laag niveau. Het goede nieuws voor onze regeringen is dat zij mee het verschil kunnen maken. Maar dan moeten er natuurlijk wel regeringen zijn. Die dan ook nog eens regeren. (T) DE AUTEUR IS HOOFDREDACTEUR. An Goovaerts