De trein is altijd een beetje reizen. Toch heeft de NMBS heel veel geld veil om dat pleziertje wat in te korten. Voortaan doet u tien minuten minder over de 63 kilometer tussen Leuven en Luik, en dat dankzij de nieuwe hogesnelheidslijn. Kostprijs voor die tijdwinst: 541 miljoen euro. Dat is bijna een miljoen euro per seconde tijdwinst - hopelijk heeft de trein niet te vaak vertraging. Dat is 54 euro per Belg.
...

De trein is altijd een beetje reizen. Toch heeft de NMBS heel veel geld veil om dat pleziertje wat in te korten. Voortaan doet u tien minuten minder over de 63 kilometer tussen Leuven en Luik, en dat dankzij de nieuwe hogesnelheidslijn. Kostprijs voor die tijdwinst: 541 miljoen euro. Dat is bijna een miljoen euro per seconde tijdwinst - hopelijk heeft de trein niet te vaak vertraging. Dat is 54 euro per Belg. Ter vergelijking: de Europese uitbreiding met tien nieuwe lidstaten kost elke Belg maar 30 euro. Die tien zijn voor de belastingbetaler dus goedkoper dan de tien tussen Luik en Leuven. Wat zijn wij toch zuurpruimen. De regering propageert deze gedachtegang over de nieuwe flitslijn: ze is een onmisbare schakel in een snel, milieuvriendelijk en politiek correct Europees transportnetwerk. Prachtig alternatief ook voor die lawaaierige vluchten op de korte afstand. Maar kan iemand alstublieft uitleggen waarom de hogesnelheidstrein dan niet stopt op de luchthaven van Zaventem? Verliest de transitpassagier eventjes makkelijk een half uur om in Brussel-Zuid te geraken, vooraleer hij, over enkele jaren toch, spoorslags naar Frankfurt kan. De te rapen tijdwinst van dertig minuten is volgens de rekenkunde van de NMBS zelfs een investering van ruim 1,5 miljard euro waard. Of wou de regering in betere luchtvaarttijden de transitpassagier toch liever op een Sabena-toestel duwen? Miljoenen investeren in een handvol minuten tijdwinst, symptomatisch voor de Belgische wafelijzerpolitiek, is onzinnig. Alleen al omdat het geld beter kan worden besteed. Een essentiële parameter in elke investeringsbeslissing is immers de opportuniteitskost, of het verloren rendement van hetgeen men had kunnen doen met diezelfde middelen. Een boer die graan zaait, kan op hetzelfde veld geen maïs verbouwen. Een bedrijf dat hogere lonen uitbetaalt, kan die som niet investeren in nieuwe machines. Een overheid die investeert in dure spoorlijnen, kan met dat geld bijvoorbeeld de belastingen niet verlagen, of de staatsschuld niet sneller afbetalen. Want de Belgische staat zal geheel of gedeeltelijk de schulden van de NMBS erven - of er rijden zelfs geen boemeltreinen op de nieuwe spoorlijn. Die 541 miljoen euro dikken de overheidsschuld aan, een schuld die ook te definiëren is als een gigantische hoop nog te betalen belastingen waartegen geen overheidsdienst zal staan. Die schuld beloopt nog altijd 106% van het bruto binnenlands product (BBP) en hapt elk jaar nog altijd ruim 14,87 miljard euro uit de begroting. De afbouw van de staatsschuld is de Belgische trein der traagheid - hij houdt halt bij laagconjunctuur en tuft bij hoogconjunctuur. De opportuniteitskost van een niet sneller afbetaalde staatsschuld: tragere en lagere afbouw van belastingen en loonlasten, en minder geld voor investeringen in wel rendabele infrastructuurprojecten, of in onderwijs, of in gezondheidszorg.De overheid had die som beter niet besteed aan de hogesnelheidslijn, maar aan de economie uitgekeerd in de vorm van lagere lasten. De vrije markt had dan kunnen beslissen wat ermee aan te vangen. De markt doet dat vaak beter dan de overheid, en had misschien geïnvesteerd in werkgelegenheid. Misschien zelfs in Oostende of Hasselt. Nu kunt u tien minuten sneller naar Luik. Wat verkiest u?Daan Killemaes [{ssquf}]