Raleigh, San Diego, Zulte.
...

Raleigh, San Diego, Zulte.General manager ir. Dirk Lievens van Innovative Specialty Films (omzet: 15 miljoen dollar) in Research Triangle Park bestuurt vandaag een grote productiehal met een kleine machine. Terwijl hij rondwandelt en technische informatie verstrekt, wijst hij naar de plek waar David zal staan: een reus van een sputteringmachine die scheepgaat van Zulte naar Amerika. De sputteringmachine brengt op micronschaal de lagen aan, bijvoorbeeld, op de fotokopieerbaan van de Xerox-apparaten, op het vizier van een sneeuwscooterhelm voor de ontdamping, op de controlestrook van elektronische etiketten, op touchscreens, op kredietkaarten voor de beveiliging van het hologram, op autoraamfolies voor de klimaatregeling enzovoort. De bekendste toepassing is de zilveren laag op de cd. De fabriek van Dirk Lievens illustreert de omslag bij de draadreus Bekaert. Volumes worden ingeruild voor diepe niches. Een draadtrekmachine kost 2 miljoen frank, een sputteringmachine 120 miljoen frank. Het klantenveld voor de draden is vrij beperkt en traditioneel. Voor de nieuwe niches zijn 98% van de vele klanten nieuw. Innovative Specialty Films is een jong samenwerkingsverband van 50/50 tussen Material Sciences Corporation ( MSC) en Bekaert voor onderzoek, ontwikkeling, productie en verkoop van gesputterde films. Material Sciences Corporation is genoteerd op Nasdaq en gevestigd in San Diego, California. MSC brengt de Amerikaanse markt aan, Bekaert de technologie. Xerox deed vroeger voor 40% een beroep op MSC. Nu zal dat klimmen naar 80%, want er zijn meer productievestigingen, onder meer gespreid over de VS en Europa (Zulte) en daardoor ontstaat meer zekerheid inzake bevoorrading. California is gevoelig voor aardbevingen en dat schrikte Xerox af om over de 40% te gaan in zijn bestellingen bij MSC. Researchen en hoogtechnologisch produceren achter een omheining die de herten moet buitenhouden. Het kan. Bekaert Advanced Materials heeft twee schone fabrieken staan, onder meer ISF, in Research Triangle Park; een long met bomen, vennen en rondingen tussen drie universiteiten in Noord-Carolina: Raleigh, Duke University en Chapel Hill. Tot voor enkele jaren waren vijf wagens op een rij daar a trafic jam. Dit verandert zienderogen. Research Triangle Park wordt een populair visitekaartje. Veertigduizend onderzoekers werken op het wetenschapspark. Guy Haemers, corporate vice-president van Bekaert, hoofd van Bekaert Advanced Materials: "We zijn gestart met vooruitstrevende activiteiten in de vacuümtechnologie en de sputtering van folies in Zulte. Dit is echter een wereldmarkt en we zochten een aantrekkelijke, kwalitatieve Amerikaanse locatie met uitstraling. Dat werd Research Triangle Park. Onze buren zijn Dupont, IBM, Glaxo Wellcome, Motorola, Eli Lilly, Novartis, Cisco, Nortel enzovoort. Hier ontstaat een technologisch broederschap en veel interactie." Bekaert Advanced Materials - BAM voor de insiders - is een portefeuille van bedrijven aan de spits van het toegepaste onderzoek en de applicaties van metaalvervorming en deklagen. Bij BAM is de return on capital employed tot 20%, de winstbijdrage 5%, de omzet 3% (3 miljard frank), de jaarlijkse groei 25%. De medewerkers van BAM komen van veertig universiteiten, uit dertig verschillende disciplines en hebben in vijftig ondernemingen gewerkt. Bij Bekaert Draad hebben de kaderleden een traditioneel Belgisch en voornamelijk ingenieursdiploma. Raf Decaluwé en Guy Haemers bezochten in februari vijf overnamekandidaten in de VS. Guy Haemers: "Dat ging verder dan plichtplegingen, de vijf hebben interesse om overgenomen te worden of een alliantie aan te gaan met Bekaert. De aanwezigheid van Raf Decaluwé bij die contacten bewijst dat het menens is met onze nieuwe diversificatiestrategie." Raf Decaluwé wil geen mega-overname zoeken of financieren (zie hoofdverhaal). Hij verkiest een paternoster van kleine en middelgrote acquisities, vastgebreid aan de huidige kerncompetenties. 85% tot 90% van de producten van Bekaert zijn gecoat. Guy Haemers: "Beginselen voor onze overnames zijn dat ze gebeuren in niches met relatief weinig volume waarin we een dominante positie kunnen innemen. Bain heeft ons bijvoorbeeld om die twee redenen aangeraden de medische branche te vermijden, because ongeschikt." De gemiddelde omzet per werknemer van BAM schommelt rond 8 miljoen frank, zijn toegevoegde waarde rond 6 miljoen. Bij draad en staalkoord is de omzet per personeelslid een stuk lager. Sputtering is een toepassing van de vacuümtechnologie voor de bekleding van metalen en concurreert met de elektrolyse en het dompelen. Bekaert begon met het sputteren van draad en is nu marktleider in het bedekken van folies met deze jonge techniek. Op de hightech-David - een ontwikkeling van de joint venture Sivanco (Bekaert en Vanderstraeten uit Deinze) - kunnen in drie beurten, met een uptime die fors hoger ligt dan die van concurrenten (zij zitten aan 50%) en tegen twee- tot driemaal hogere snelheden, folies tot twee meter worden bedekt met vijftien lagen. Sputteren laat toe om op atomaire schaal bekleding aan te brengen. Voor deklagen met de sputtertechniek is de verkoopprijs soms twintigmaal hoger per vierkante meter dan bijvoorbeeld voor folies met opgedampt aluminium. Guy Haemers: "De flessenhals is de application marketing, de productontwikkeling, dat vergt een ondernemende houding. Wij zijn geen goede uitvinders, onze sterkte is het kopiëren en verbeteren." Aan de Karreweg in Zulte ontstaat een Europees centrum voor uitmuntendheid van de vacuümtechnologie. De kennis van professor Roger De Gryse van de Universiteit Gent en zijn anciens leidt tot Sivanco, ISF en Dymonics (voor harde diamantachtige deklagen), de nieuwe overbuur en een nichebedrijf van Bekaert (met Vito en ART). Guy Haemers: "De materiaalkunde is een doorbraaksector, er is nog steeds meer te ontdekken dan wat al gekend is." Frans Crols