Maandag 28 september komt in de annalen van de zakenbankiers en -advocaten als merger monday. Solvay Pharma werd die dag voor 5,2 miljard euro verkocht aan Abbott Laboratories. Chinochem bood 1,7 miljard euro voor de Australische agrochemiegroep Nufarm. En Xerox legde 4,4 miljard euro neer voor Affiliated Computer Services. "We zijn vertrokken", kondigt advocaat Chris Sunt aan. "Dit kan het startschot zijn voor de herleving van de fusie- en overnamemarkt."
...

Maandag 28 september komt in de annalen van de zakenbankiers en -advocaten als merger monday. Solvay Pharma werd die dag voor 5,2 miljard euro verkocht aan Abbott Laboratories. Chinochem bood 1,7 miljard euro voor de Australische agrochemiegroep Nufarm. En Xerox legde 4,4 miljard euro neer voor Affiliated Computer Services. "We zijn vertrokken", kondigt advocaat Chris Sunt aan. "Dit kan het startschot zijn voor de herleving van de fusie- en overnamemarkt." Sunt is internationaal bestuurslid van Freshfields Bruckhaus Deringer, het advocatenkantoor dat Solvay adviseerde bij de transactie. "De prijzen van deze en andere transacties scheppen een referentiekader", zegt Sunt, zelf adviseur van Fortis Bank. "Dat was volledig verdwenen. Er is opnieuw houvast. Tenzij er geopolitieke of financiële drama's gebeuren, worden heel wat deals die tijdens de crisis werden opgeborgen, opnieuw uit de kast gehaald. Met het geld dat vrijkomt door de verkoop, kunnen dan weer overnames gefinancierd worden." Voor de redactie was merger monday de aanleiding om zes vooraanstaande analisten te vragen naar hun prognoses voor de Belgische beursgenoteerde bedrijven. Dat resulteert in een lijst van 25 overnameprooien, met aan de kop Umicore, Mobistar, Nyrstar, UCB, Devgen en Telenet (zie Cash blz. 7). Kortom, het worden drukke tijden voor investeringsmaatschappijen en zakenadvocaten. Gimv-topman Koen Dejonckheere weet ervan mee te spreken. Hij heeft net een informatieronde achter de rug bij de CEO's van de bedrijven in zijn portfolio. Die zijn nu bezig met een zeer fundamentele oefening, zo blijkt. De voorbije maanden trachtten heel wat CEO's vooral het schip drijvend te houden. Op korte termijn overleven was een dagtaak. De balansen moesten worden opgekuist. Grote strategische verhalen werden even opgeborgen. "Na de dringende zaken, volgt nu de fase van de belangrijke beslissingen", voorspelt Dejonckheere. "De mist is opgetrokken. De fase van hout vasthouden en wachten tot de storm overwaait, is voorbij. Ondernemers worden wakker in een nieuwe wereld. Waar staan we nu? Welke richting willen we uit? Is dat mogelijk?" Het antwoord zal soms ontnuchterend zijn. Een bedrijf kan na de crisis te zwak staan om zelfstandig tegen de rest van de markt op te boksen. In dat geval kan het misschien best worden verkocht. Dejonckheere: "Twee maanden geleden begon geen CEO daaraan. Er was geen kader waarin dat kon worden georganiseerd. Nu ook de kapitaal- en kredietmarkten hernemen, kan een verkoop weer doorgaan tegen min of meer normale voorwaarden. Van een gedwongen verkoop - legio in de voorbije maanden - is immers geen sprake." Ook sterke bedrijven moeten een strategische oefening maken. Zij kunnen opteren voor een sterkere focus op bepaalde producten of groeiregio's, bijvoorbeeld de BRIC-landen. Als ze onvoldoende middelen hebben om zwaar te investeren, doen ze misschien beter minder cruciale eenheden van de hand. "Dit wordt hét moment om verkeerde beslissingen terug te schroeven, zonder dat het bedrijf er financieel zwaar onder lijdt", stelt Dejonckheere. "Misschien is die principiële beslissing al maanden geleden genomen, maar is er nu pas een kans om tegen een redelijke prijs te verkopen. Solvay is daar een mooi voorbeeld van." Ook Dirk Meeus, managing partner van Allen & Overy, stelt vast dat zijn cliënten opnieuw denken in termen van expansie. "Ondernemingen uit sectoren die het goed doen, kloppen aan de deur. We werken sinds kort nog eens aan de beursgang van een bedrijf. Maar ook in mindere niches worden transacties voorbereid. Zo kan een overname een perfecte manier zijn om de omzet op peil te brengen en te snoeien in de gezamenlijke productiecapaciteit." Koen Vanhaerents (Baker & McKenzie) verwacht niet dat er een golf komt van leveraged buy-outs, zwaar door de banken gefinancierde overnames: "Bij gebrek aan leverage is dat zo goed als onmogelijk. De kredietmarkt zit immers niet op het vroegere niveau. Banken zullen sowieso niet meer meewerken in zuiver schuldgedreven transacties. De private-equityindustrie heeft bovendien minder fondsen ter beschikking. Die likt haar wonden en heeft wel wat anders te doen." Jean-Pierre Blumberg van Linklaters zag het transactievolume in de eerste negen maanden van dit jaar dalen tot 51 procent van vorig jaar (zie kader: Top van de zakenadvocaten voelt de crisis). "Een historisch dieptepunt en het is te vroeg om te concluderen dat de situatie back to normal is", vreest hij. "Bankiers denken langzaam opnieuw aan kredieten voor transacties. Er zijn intensere contacten met de bedrijfswereld. We beleven een kantelmoment. Het kan de positieve richting uitgaan. Maar als enkele banken binnenkort aankondigen dat ze zwaar moeten herstructureren door slechte kredietdossiers, is het terug naar af. De aangekondigde miljardendeals zijn uiteraard belangrijk. Maar nog belangrijker zijn de transacties in het middensegment, tussen 150 en 500 miljoen euro. Dat is de motor die de rest van de F&O-sector voortbeweegt. En die sputtert nog." Bij de Vlaamse kmo's zijn er al tekenen van herleving. "Kleinere partijen besnuffelen elkaar om een industriële deal te sluiten", signaleert Vanhaerents. "De kloof tussen de waardering bij de koper en de verkoper wordt kleiner. Dat creëert mogelijkheden om te onderhandelen." De advocaat verwacht dat buitenlandse groepen in de nabije toekomst heel wat Vlaamse bedrijven zullen overnemen. Maar zijn onze mooiste ondernemingen niet al lang verkocht? Zijn er nog wel targets? Vanhaerents: "Zeker. Na een luwte in de fusies en overnames staan er altijd ondernemingen op die perfect op de markt geplaatst kunnen worden. Het valt dikwijls op hoe klein de bedrijven tien jaar voor de acquisitie nog waren. Die groeiers kunnen hun ambities soms beter waarmaken in een grotere groep. Ook privé-investeerders zijn opnieuw actief." Eddy Verbrugge, gedelegeerd bestuurder bij overnamespecialist SDM, kan ervan meespreken. De voorbije weken kondigde zijn bedrijf de verkoop aan van Weyn's Honingbedrijf, het schoonmaakbedrijf Alindus en Sleurs Metaalconstructies. De kopers waren in alle gevallen particulieren. "Geen toeval", weet hij. "Er is veel privaat risicokapitaal. Waar moeten vermogende Vlamingen hun geld investeren? Niet op de bank. En zeker niet meer in een bank. Investeerders wenden zich dus steeds meer rechtstreeks tot kmo's. De grote deals blijven voorlopig nog uit, maar voor middelgrote transacties tot 25 miljoen euro is er ruimte." Volgens medevennoot Jan Verbrugge hanteren kmo's private-equitytechnieken om de opvolging of de overdracht te regelen."Neem een familievader die zijn bedrijf voor 100 procent wil verkopen aan een zoon, en die laatste heeft fondsen voor 40 procent van de aandelen. Als een externe belegger met cash 60 procent koopt, heeft het bedrijf een stevige financiële basis. Een bank zal graag een bedrag tot 50 procent van het eigen vermogen op tafel leggen om de groei te financieren. Een derde vreemd vermogen is immers een schijntje in vergelijking met de hefbomen van vroeger. Vermogende beleggers nemen zo de plaats in van de bankiers. Dat komt de reële economie ten goede. Met een realistisch businessplan, voldoende financiering en een bedrijf met zicht op een stabiele cashflow kan je opnieuw een deal maken." SDM hoopt tegen het einde van het jaar elke maand nog twee tot drie transacties te sluiten. "Vroeger ging 90 procent van de deals door", zegt Jan Verbrugge. "Nu is dat 70 procent. Wij werken volgens no cure, no pay, dus we voelen de daling wel. Omdat er nog onzekerheid in de markt zit, werken we steeds meer met financiële instrumenten die een deel van de koopprijs koppelen aan latere resultaten." De koper komt zo sneller over de brug, omdat hij in een eerste fase minder betaalt dan vroeger gangbaar. Als hij zijn werk doet en meerwaarde creëert, kan de verkoper er nog mee van genieten. Verbrugge noemt het een verzekeringspolis. "Door dit soort complexe deals in elkaar te steken, konden we onze positie verstevigen op de adviesmarkt. De tijd van spotgoedkope kredieten en waanzinnige prijzen is voorbij. Er is weer nood aan expertise in corporate finance, juridische onderbouw en businessplannen die rekening houden met de waarde van het bedrijf tussen nu en zeven jaar. Back to the basics. De crisis heeft serieus aan de boom geschud in onze sector. De knoeiers, die puur werken op een percentage van pakweg 4 procent en weinig meerwaarde bieden, verdwijnen uit de markt." Marc Guns, die het departement Transaction Advisory Services leidt bij Ernst & Young, is wat voorzichtiger dan de meeste waarnemers. Immers: "De bankfinanciering blijft moeilijk. De bedrijfskas-stromen (ebitda) staan nog onder druk. De verwachting van de verkopers wordt nog te veel bepaald door het verleden. Ik geef ondernemers die denken aan verkopen, de raad nog even te wachten. Ze moeten de operatie wel voorbereiden om ze vanaf volgend jaar af te ronden. Wel verwacht ik meer industriële transacties in sectoren wier ebitda al een stabiel beeld geeft, zoals telecom, voeding of gezondheid." Koen Vanhaerents verwacht ook dat eerder gesloten leveraged buy-outs uit elkaar gerafeld worden en zo nieuwe transacties creëren. Immers: "De financiering van de buy-outs uit 2005-2007 nadert de eindvervaldag. Eventueel moet er met de banken heronderhandeld worden om de hefboom tot een normaal niveau te brengen. Ook een herstructurering is een optie. Of er moet over een exit gesproken worden (zie kader: Golf van beursnoteringen op komst). Guns meent ook dat sommige bedrijven gedwongen zullen worden divisies in het uitstalraam te zetten. Tegen het einde van het jaar moeten opnieuw schuldconvenanten heronderhandeld worden. De druk zal nog toenemen omdat als referentie de financiële situatie van de ' last twelve months' (LTM) geldt. Guns: "Deze keer worden eventuele slechte cijfers van de LTM niet afgevlakt door de betere van voor de crisis. Met alle gevolgen van dien." De Gimv beseft dat maar al te goed. De investeringsmaatschappij aast op bedrijven die onder druk verkopen, zoals de overname van de auto-onderdelenproducent VCST bewijst. De groep heeft een half miljard euro cash ter beschikking. "Hoofdzakelijk gegenereerd door verkopen op het hoogtepunt van de fusie- en overnamegolf", rekent Dejonckheere. "Nu staan we aan het begin van een remonte. We rekenen op een tot twee bedrijven per maand. We investeren tot drie keer meer dan we desinvesteren. Gimv is opnieuw aan zet. Een euro is er vandaag twee waard." Dat geldt ook voor industriële overnames. De voorbije jaren werden kandidaat-kopers uit de reële economie tot hun frustratie door financiële groepen uit de markt geprijsd. Dejonckheere: "Dat is voorbij. De ondernemers beseffen heel goed dat we nu een scharniermoment beleven. Het effect van de crisis zal de volgende jaren echt blijken en heel wat concurrenten zullen te koop staan. De markt trekt aan en de private-equityfondsen liggen plat. Wie cash heeft, kan die inzetten. In alle sectoren worden de kaarten herschud. Ik verwacht een grote toename van fusies en overnames. Een uniek moment om de onderneming de komende tien jaar een nieuw elan te geven. De jacht is open." Cash. Umicore en Mobistar overnamekandidaten, blz. 7Door Hans Brockmans"Dit wordt hét moment om verkeerde beslissingen terug te schroeven, zonder dathet bedrijf er financieel zwaar onder lijdt" (Koen Dejonckheere, Gimv)Ondernemers worden wakker in een nieuwe wereld. Waar staan we nu? Welke richting willen we verder uit? En is dat mogelijk? "De tijd van spotgoedkope kredieten en waanzinnige prijzen is voorbij" (Jan Verbrugge, SDM)