Televisiekok Peter De Clercq illustreert de nieuwe trend. Hij legde een eigen moestuin aan en kweekt zelf de groenten voor zijn restaurant. Hij is niet de enige die uitkijkt naar de oogst van gezonde wortelen, sperzieboontjes en sla. Mensen met groene vingers worden steeds talrijker en daar spint het zadenbedrijf Somers uit Mechelen goed garen bij.
...

Televisiekok Peter De Clercq illustreert de nieuwe trend. Hij legde een eigen moestuin aan en kweekt zelf de groenten voor zijn restaurant. Hij is niet de enige die uitkijkt naar de oogst van gezonde wortelen, sperzieboontjes en sla. Mensen met groene vingers worden steeds talrijker en daar spint het zadenbedrijf Somers uit Mechelen goed garen bij. "Tot 2007 zat er nauwelijks beweging in onze omzet, die schommelde rond 3,5 miljoen euro, maar sindsdien gaat het plots heel snel. Vorig jaar klokten we al af op 4,5 miljoen euro", zegt gedelegeerd bestuurder Kristof Somers. "De economische crisis is een belangrijke verklaring voor de plotse revival van de moestuin. Daarnaast profiteert de sector ook van de vele kook- en tuinprogramma's op televisie." Kristof Somers vertegenwoordigt de zesde generatie van het Mechelse familiebedrijf dat al sinds 1826 bestaat. Hij controleert naar eigen zeggen meer dan 90 procent van de aandelen, de rest zit verspreid bij enkele familieleden. Zijn 86-jarige vader komt nog minstens twee keer per week de temperatuur meten op de werkvloer. Aanvankelijk was het familiebedrijf een brouwerij, maar aan het begin van de twintigste eeuw werd die activiteit afgebouwd en stopgezet. Somers bleef wel een mouterij. Later vervelde het bedrijf nogmaals en ging het zich toeleggen op granen en veevoeders voor paarden. De volgende stap was er een naar de productie en verkoop van zaden voor land- en tuinbouw. Sinds de jaren negentig specialiseert het bedrijf zich in tuinbouwzaden voor de hobbytuinier. "Vroeger leverden we ook aan de professionele spelers, maar dat is een compleet andere markt die een speciale benadering vergt. Grote jongens als Monsanto maken daar nu de dienst uit", vertelt Somers. Groente-, bloemen en kruidenzaad vormen de belangrijkste productgroep van het bedrijf, maar Somers is ook actief in gazonzaad (400 ton per jaar of zowat 5000 voetbalvelden) en bloembollen. De producten vinden hun weg naar de particuliere consument via twee kanalen: gespecialiseerde tuincentra met een breed assortiment en grotere winkels met een klein assortiment tuinproducten zoals huizen en doe-het-zelfwinkels. De zadenmarkt is een duopolie. "Ik beschik niet over recente cijfers, maar enkele jaren geleden bleek uit een studie dat wij goed waren voor 28,5 procent van de markt en de Boerenbond voor 23,5 procent. De andere spelers komen uit het buitenland, voornamelijk uit Nederland en Frankrijk." Het weer is een uiterst bepalende factor voor de jaarresultaten. Het seizoen duurt maar vijf maanden, van begin januari tot eind mei. Die korte verkoopperiode vergt dan ook een verregaande flexibiliteit van de hele organisatie. "In september stellen we het assortiment van het volgende jaar samen. We maken een verkoopprognose van al onze producten en plaatsen daarna onze bestellingen bij de leveranciers. Dat is niet altijd even gemakkelijk omdat de markt heel trendgevoelig kan zijn. Denk maar aan de plotse terugkeer van oude, vergeten groenten. Vorig jaar hielden we bijvoorbeeld rekening met een verdubbeling van de verkoop van pastinaak. Het seizoen was nog niet halfweg of onze voorraad was al uitgeput. Het komt er dan op aan om samen met de leveranciers naar creatieve oplossingen te zoeken." Een deel van de productie gebeurt binnenshuis, maar het gros van de zaden komt uit het buitenland. Die leveranciers zitten onder andere in Italië en Denemarken, maar ook in Congo en Tanzania. Enkele jaren geleden begon Somers samen te werken met een Chinese partner, maar daar is hij niet zo tevreden over. Omwille van onzekerheid in kwaliteit en leveringstermijnen. Somers beschouwt de Benelux als zijn thuismarkt. Die regio is goed voor 70 procent van de omzet. Daarnaast is het bedrijf ook prominent aanwezig in Portugal waar Somers een dochterbedrijf heeft. Andere exportlanden zijn onder andere Angola, Rwanda, Burundi, Kenia, Costa Rica, Thailand, Cambodja en Sri Lanka. Het bedrijf is erg internationaal en die lijn trekt Somers door in de personeelsbezetting. De ploeg van 34 medewerkers telt elf nationaliteiten. "Dat aantal klinkt indrukwekkend, maar ik vind het vooral belangrijk dat deze mensen op alle bedrijfsniveaus actief zijn. In het begin botste dat wel eens op wat weerstand, maar dat horen we gelukkig minder en minder", zegt Somers. Als actief lid van de werkgeversorganisatie VKW stond hij mee aan de wieg van het charter 'Ondernemers tegen racisme en voor diversiteit'. Somers heeft lokale mandaten bij VKW en Voka, en hij is lid van het partijbestuur van sp.a Mechelen. Een op het eerste gezicht vreemde combinatie, maar dat ziet hij anders. "Dat is net een enorme verrijking. Ik ben het niet eens met alle standpunten van die organisaties. Dat kan ook niet. Door bij die verenigingen actief te zijn, krijg ik een veel bredere kijk en dat maakt het gemakkelijker om naar oplossingen te zoeken." DIRK VAN THUYNE, FOTOGRAFIE MICHEL WIEGANDTHet seizoen duurt maar vijf maanden, van begin januari tot eind mei.