Obligaties uit de opkomende landen zijn de afgelopen twintig jaar uitgegroeid tot een belangrijke beleggingscategorie, met meer dan 2000 miljard dollar aan beheerde activa. Dat is vergelijkbaar met de markt van de Europese bedrijfsobligaties van investmentgradeniveau en de Amerikaanse highyieldobligaties. De komende jaren zou een nieuwe categorie obligaties weleens aan een sterke opmars kunnen beginnen: papier uit de frontiermarkten. Dat zijn landen waarvan de economische ontwikkeling zich nog in een vroeg stadium bevindt en die nog niet tot de groep van de opkomende markten behoren. De voorbije jaren is het aantal emitterende landen toegenomen. Ook bedrijven in de frontierlanden beginnen papier uit te geven, wat een verdere diversificatie mogelijk maakt.
...

Obligaties uit de opkomende landen zijn de afgelopen twintig jaar uitgegroeid tot een belangrijke beleggingscategorie, met meer dan 2000 miljard dollar aan beheerde activa. Dat is vergelijkbaar met de markt van de Europese bedrijfsobligaties van investmentgradeniveau en de Amerikaanse highyieldobligaties. De komende jaren zou een nieuwe categorie obligaties weleens aan een sterke opmars kunnen beginnen: papier uit de frontiermarkten. Dat zijn landen waarvan de economische ontwikkeling zich nog in een vroeg stadium bevindt en die nog niet tot de groep van de opkomende markten behoren. De voorbije jaren is het aantal emitterende landen toegenomen. Ook bedrijven in de frontierlanden beginnen papier uit te geven, wat een verdere diversificatie mogelijk maakt. Op de Belgische markt bieden op dit moment slechts twee vermogensbeheerders fondsen aan die beleggen in obligaties uit de frontiermarkten: Global Evolution, een Deense specialist in de obligatiemarkten van de opkomende landen, en Aberdeen Standard Investments. Die Britse beheerder stapte in 2013 in de frontier bonds, zegt investmentmanager Anthony Simond. "Door de toenemende activiteit op die markt zijn die obligaties veel liquider. We stellen vast dat de belangstelling van onze cliënten voor die activa toeneemt, vooral bij grote institutionele beleggers. De beheerde activa bedragen nog minder dan 200 miljoen dollar, maar we geloven dat de omvang van ons fonds kan stijgen tot 1 miljard dollar, zonder dat het ernstige gevolgen heeft voor onze beleggingsstrategie." De belangrijkste troef van die obligaties is hun hoge rendement van gemiddeld 9 procent. Dat compenseert in veel gevallen de risico's. Het fonds van Aberdeen Standard Investments haalde de afgelopen drie jaar een gemiddelde jaarprestatie van 4 procent, met een brutorendement van meer dan 7 procent. De volatiliteit ligt in lijn met die van fondsen die focussen op highyieldobligaties uit de ontwikkelde landen. Het team van Aberdeen Standard Investments kan beleggen in alle emissies die beschikbaar zijn op de frontiermarkten, zowel in papier van de overheid als van bedrijven en zowel in lokale als harde valuta. Doorgaans bestaat bijna 90 procent van de 80 lijnen van de portefeuille uit overheidsemissies. 85 procent is om liquiditeitsredenen uitgedrukt in harde valuta. "Maar we denken dat er op termijn vooral potentieel zit in emissies in lokale valuta. We willen onze beleggingen in dat segment optrekken tot 35 procent van de activa." De selectie van de lijnen vereist een sterke lokale aanwezigheid. Daarom is het noodzakelijk te investeren in analisten die onderzoek doen naar de verschillende landen. "We moeten eerst positief staan tegenover een land, alvorens we bekijken welke emissies ons kunnen interesseren." "Wij leggen elk jaar tussen 50 en 60 bezoeken af aan de frontierlanden, waar we zowel regeringsofficials als lokale economen als specialisten van grote internationale instellingen zoals de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds ontmoeten", vertelt Simond. "We zijn vooral geïnteresseerd in landen die al obligaties uitgeven. Dat helpt om een goed beeld te krijgen van wat zich afspeelt op het terrein. Maar we kijken ook naar landen die de komende jaren kunnen toetreden tot die markt, zoals Zimbabwe onlangs heeft gedaan. Zo kunnen we er aanwezig zijn vanaf de eerste dag." Wie belegt in die landen, moet zich bewust zijn van de governanceproblemen. "Een mooi voorbeeld is Mozambique in 2016, toen geruchten circuleerden over de toestand van de financiën van het land. Onze analist is ter plaatse gegaan en kwam terug met een negatieve beoordeling. Hij verwachtte dat de schulden van het land niet houdbaar zouden blijven. Dat heeft ons in staat gesteld de markt zonder veel kleerscheuren te verlaten, voordat het land enkele maanden later officieel failliet verklaard werd." De beleggingsfilosofie van de vermogensbeheerder stoelt op een nauwe samenwerking tussen de teams. Het fonds heeft geen hoofdbeheerder en de beheerders worden aangemoedigd informatie uit te wisselen en feedback te geven over de ideeën van de andere leden van het team. "Niemand kan zijn visie opleggen aan het hele team", beweert Simond. Een van de risico's van beleggingen in de frontiermarkten is de impact van een restrictiever Amerikaans monetair beleid. "Dat risico mag niet worden overdreven", stelt Simond. "In het verleden is gebleken dat obligaties van de frontierlanden slechts in beperkte mate samenhingen met de Amerikaanse basisrente. Aangezien westerse institutionele beleggers minder investeren in die activaklasse, zijn er minder kapitaaluitstromen in vergelijking met de opkomende landen." De valuta van die landen kunnen volatiel zijn, maar Simond gelooft niet dat de dollar de komende maanden veel impact heeft. "De meeste van die valuta zijn al goedkoop." Geografisch bekeken staat hij gunstig tegenover de vooruitzichten van Afrikaanse landen zoals Nigeria, Ghana en Egypte. "Egypte biedt obligatierendementen van 17 procent, met een zeer stabiele munt en een hervormingsprogramma onder toezicht van het Internationaal Monetair Fonds. De inflatie moet tegen eind dit jaar dalen tot 10 procent, wat de centrale bank in staat zou stellen haar houdgreep te lossen. De situatie in Nigeria is min of meer vergelijkbaar. Als de olieprijs op het huidige niveau blijft, heeft de munt zeker stijgingspotentieel. Ook de rente van Ghana staat ruim boven 15 procent. Een programma om het begrotingstekort terug te dringen, moet het land in staat stellen goed te presteren." Volgens Simond is het grootste risico een te hoge blootstelling aan landen die afhankelijk zijn van grondstoffen. Dat geldt vooral voor Afrikaanse landen. "Daarom beleggen we ook in landen zoals de Dominicaanse Republiek en Sri Lanka. In de Dominicaanse Republiek is het rendement lager, rond 7 à 8 procent, maar het land profiteert van de sterke economische groei, de stabiele regering en de investeringsstromen uit het buitenland. Van Sri Lanka waarderen we de gunstige vooruitzichten voor de munt en de inflatie. Ook vanwege het rendement van 9 procent is dat land een van onze favoriete posities op de frontiermarkten."