J.S. Bach, Christmas Oratorio, The Netherlands Bach Society - Channel Classics CCSSA 20103
...

J.S. Bach, Christmas Oratorio, The Netherlands Bach Society - Channel Classics CCSSA 20103 Cecilia Bartoli, The Salieri Album - Decca 470-631-2 W.A. Mozart, klarinetconcerto KV622 & klarinetkwintet KV581, Walter Boeykens, Prima La Musica o.l.v. Dirk Vermeulen, Walter Boeykens Ensemble - ET'CETERA KTC 5261 G. Mahler, symfonie nr. 2, Wiener Philharmoniker o.l.v. Gilbert Kaplan - Deutsche Grammophon 474-380-2 E. Grieg & R. Schumann, pianoconcerto's, Leif Ove Andsnes (piano), Berliner Philharmoniker o.l.v. Mariss Jansons - EMI 5-57486-2 A. Dvorák, vioolconcerto & pianokwintet, Sarah Chang (viool), Leif Ove Andsnes (piano) e.a. - EMI 5-57439-2 F. Peeters, concerto voor orgel, Missa Festiva - Klara MMP 041 C. Saint-Saëns, Carnaval des Animaux, Septuor, Fantaisies - Virgin 5-45602-2 Het Weihnachtsoratorium van Bach (BWV 248) overspant de periode tussen 25 december en 6 januari. Het zijn eigenlijk zes uit de kluiten gewassen cantates, met telkens een naar de datum verwijzende titel: zum Weihnachtsfeiertag, zum 2. Weihnachtsfeiertag, zum 3. Weihnachtsfeiertag, zum Neujahrstag, zum Sonntag nach Neujahr, zu Epiphanias. Deze nieuwe uitgave overtreft alle - nochtans hooggespannen - verwachtingen. Ik wil voorzichtig zijn met bijvoeglijke naamwoorden, maar dit is gewoon schitterend! Het koor en orkest van de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven en de solisten Johannette Zomer (sopraan), Annette Markett (alt), Gerd Türk (tenor) en Peter Harvey (bas) voeren geen partituur uit: ze ademen deze sublieme muziek. De uitgave is bovendien bijzonder luxueus. Een nieuwe mijlpaal in de nochtans al goed gevulde discografie van dit meesterwerk. Net zoals bij eerdere cd's ( Vivaldi en Gluck) schept sopraan Cecilia Bartoli duidelijk genoegen in het opgraven van 'schatten op zolder'. Ook Antonio Salieri, tijdgenoot van W.A. Mozart en door Milos Forman in 'Amadeus' voorgesteld als een schertsfiguur en duister personage, kwam in aanmerking voor een dergelijke zoektocht. Dat Salieri een 'mindere God' was, moge blijken uit zijn composities, maar la Bartoli - met haar unieke, krachtige stem - geeft het beste van zichzelf in 13 aria's. Ze wordt begeleid door The Orchestra of the Age of Enlightenment onder leiding van Adam Fischer. Verkrijgbaar als SACD (super audio cd, die ook op een traditionele cd-speler goed uit de verf komt) en als gewone cd. Zoals wel vaker in zijn carrière bijt klarinettist Walter Boeykens de spits af: hij komt als eerste met een Vlaamse SACD op de proppen. Een puik product van deze wereldbefaamde musicus, begeleid door Prima La Musica onder leiding van Dirk Vermeulen en door zijn eigen ensemble (violisten Marjeta Korosec en Erik Baeten, altvioliste Thérèse-Marie Gilissen en cellist Ilja Laporev). Ook al hebt u het werk al tientallen keren gehoord, Boeykens ontroert elke keer opnieuw - met zijn klank, zijn sublieme rubato's en verfijnde modulaties - in het klarinetconcerto KV 622 van W.A. Mozart. De muzikale draagkracht is iets minder groot in het klarinetkwintet KV 581. Voor een goed begrip: ook deze SACD is 'hybrid' of 'fully compatible' en dus leesbaar op elke cd-speler. Er is bij mijn weten geen enkele musicus zo monomaan bezig met één enkele partituur als de Amerikaanse dollarmiljonair en Mahler-fanaat Gilbert Kaplan. Hij legt zich (bijna) uitsluitend toe op de symfonie nr. 2 'Auferstehung' van Gustav Mahler. Om de partituur beter te begrijpen, volgde hij dirigeerlessen. Hij kent het werk van naaldje tot draadje en ontdekte (in een vorige editie) nog honderden fouten: verkeerde of weggelaten noten, ontbrekende accenten, verwarrende instructies voor de dirigent enzovoort. Deze nieuwste editie zou door Mahler beslist "corrigiert und einzig richtig befunden" zijn. De opname met de Wiener Philharmoniker is prachtig - mede door de akoestiek van het Grosses Festspielhaus in Wenen. Dubbelalbum, als CD of SACD op de markt. Muzikanten die bij elke noot tot opperste concentratie in staat zijn, tegelijk de 'lijn' in de muziek vasthouden en er ook nog in slagen een en ander op het publiek over te brengen... zijn te tellen op de vingers van één hand. In de grijsgedraaide (!) pianoconcerto's van Grieg en van Schumann - vaak samen uitgegeven vanwege hun vergelijkbaar karakter en dezelfde toonsoort - legt pianist Leif Ove Andsnes een ontroerende noblesse en vooral een ongeëvenaarde virtuositeit. Trefzekere trillers wisselen af met vederlichte arpeggio's en krachtige bassen. Maar zoals we hierboven onderstrepen, blijft bij Andsnes de melodie natuurlijk op de voorgrond. Subliem! Hoewel iemand met een vlotte pen, was componist Antonin Dvorák perfectionistisch op het maniakale af. Zowel zijn vioolconcerto in a als zijn pianokwintet in A werden door hun schepper grondig gereviseerd. Dvorák deed dat vaak om uitgevers te plezieren... maar slaagde er telkens ook in de muzikale rijkdom van zijn composities te vergroten. Aan het werk is de nog jonge violiste Sarah Chang. In het concerto wordt zij begeleid door het London Symphony Orchestra onder leiding van Sir Colin Davis. Samen met pianist Leif Ove Andsnes, violist Alexander Kerr, altviolist Wolfram Christ en cellist Georg Faust vormt zij daarnaast ook een kwintet dat verrassend homogeen het befaamde pianokwintet van Dvorák vertolkt. Ook dit getuigt van perfectionisme. Flor Peeters werd geboren in 1903 en is 83 geworden. Als hommage aan deze organist, componist en pedagoog van wereldformaat verscheen een mooi muzikaal tweeluik: het concerto voor orgel op. 52 en de Missa Festiva op. 62. Flor Peeters schreef het concerto voor orgel en orkest toen hij in volle oorlogstijd ondergedoken leefde in de norbertijnenabdij van Tongerlo. Dit neoclassicistische werk van Bruckneriaanse afmetingen (169 bladzijden, goed voor 43 minuten muziek) is enig in zijn soort, "van grote kwaliteit en tot stand gebracht door een integer kunstenaar" (Marcel Poot). Terwijl het orgelconcerto enige duisternis in zich draagt, ademt de Missa Festiva - hoewel niet over heel de lijn uitbundig - de algemene vreugde uit rond het einde van de Tweede Wereldoorlog. Camille Saint-Saëns schreef zijn overbekende 'Carnaval des Animaux' toen hij 51 was. Nauwelijks nog een jeugdzonde te noemen dus. Toch wilde hij niet dat het werk in het openbaar uitgevoerd werd, met uitzondering van 'Le Cygne'. De zeer eclectische Saint-Saëns schreef naast pompeuze muziek ook intimistische bladzijden waaronder de trage delen uit dit septet. Een ander septet, zes jaar eerder geschreven, was opgedragen aan virtuoze (!) amateurs en koppelt een spetterende sfeer gecreëerd door de trompet aan de koortsachtige klank van de strijkers. Dit album bracht de crème de la crème van de Franse kamermusici samen (onder meer Renaud en Gautier Capuçon, Frank Braley, Emmanuel Pahud, Paul Meyer, Marie-Pierre Langlamet) en omvat ander onbekend werk van Saint-Saëns: fantasie voor viool en harp, romance voor cello en piano,...