Vlaams-Brabanders mochten tot voor kort niet klagen. Alles groeide en bloeide: de tewerkstelling, het aantal zelfstandigen en werkgevers, het bruto regionaal product... In alle Vlaamse groeistatistieken blonk de provincie uit. Bovendien genoten de Vlaams-Brabanders met een gemiddeld jaarinkomen van 25.657 euro de status van bestverdienende Vlamingen. Gemiddeld, want de inkomensverschillen tussen de landelijke gebieden van het Pajottenland en het Hageland en de residentiële gebieden rond Brussel zijn uitgesproken groot.
...

Vlaams-Brabanders mochten tot voor kort niet klagen. Alles groeide en bloeide: de tewerkstelling, het aantal zelfstandigen en werkgevers, het bruto regionaal product... In alle Vlaamse groeistatistieken blonk de provincie uit. Bovendien genoten de Vlaams-Brabanders met een gemiddeld jaarinkomen van 25.657 euro de status van bestverdienende Vlamingen. Gemiddeld, want de inkomensverschillen tussen de landelijke gebieden van het Pajottenland en het Hageland en de residentiële gebieden rond Brussel zijn uitgesproken groot.Ook de bedrijven gevestigd in Vlaams-Brabant scheerden twintig jaar lang de hoogste toppen op het gebied van omzet, tewerkstelling, investeringen en toegevoegde waarde. "Vlaams-Brabant was op weg om steeds betere cijfers te halen. Tot midden 2001, althans. Het faillissement van Sabena komt hard aan." Aan het woord is Roger Hanon, directeur ondernemingspromotie van de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij ( Gom) voor Vlaams-Brabant. "De problemen die de ondergang van onze nationale carrier veroorzaken zijn niet te onderschatten," vervolgt Hanon. "De provincie kampt met bijkomende herstructureringen en faillissementen als gevolg van het Sabena-debacle. Gevolg: stijgende werkloosheid." Erger dan Renault-VilvoordeHet faillissement van Sabena kostte aan 11.428 werknemers hun job: 76 buitenlanders, 2348 Brusselaars, 2832 Walen en 6172 Vlamingen. Bijna twee derde van de Vlamingen die voor Sabena werkten, wonen in Vlaams-Brabant. "De tewerkstelling zal hardere klappen krijgen dan vier jaar geleden toen Renault-Vilvoorde zijn deuren sloot," zegt Hanon. Uit cijfermateriaal van Vlaams minister van Tewerkstelling Renaat Landuyt (SP.A) blijkt dat het bankroet van Sabena een stijging van 17,7% van het aantal uitkeringsgerechtigde werklozen in de regio Halle-Vilvoorde veroorzaakte. Hiermee behaalt het arrondissement het hoogste Vlaamse stijgingspercentage in 2001. Dat zijn rake klappen voor de provincie, waar de tewerkstelling de jongste twintig jaar dubbel zo hard groeide in vergelijking met het Vlaamse gemiddelde. Toch is Sabena niet de enige spelbreker. Volgens de Kamer voor Handel en Nijverheid Halle-Vilvoorde veroorzaken de herstructureringsplannen van enkele grote bedrijven bijkomende ontslagen. In de regio Halle-Vilvoorde staan banen op de tocht bij onder meer Procter & Gamble, Akzo Nobel Coatings, Versatel en KPN. In Leuven is de situatie minder nijpend, maar kunnen er bij Duracell, Ubizen, Raychem en Sylvania eveneens banen sneuvelen. Isabel De Winter, projectleider werkgelegenheidsagentschap Vlaams-Brabant van de Kamer voor Handel en Nijverheid Halle-Vilvoorde, vreest voor 2000 bijkomende ontslagen in Vlaams-Brabant. De werkgelegenheidsgraad (aantal arbeidsplaatsen ten opzichte van de totale bevolking) lag al voor de val van Sabena lager in Vlaams-Brabant dan in de andere Vlaamse provincies. Maar de verminderde werkgelegenheid werd grotendeels opgevangen door vacatures in Brussel. Hanon: "Dat vormt enigszins een probleem: de dialoog met Brussel als gewest verloopt vrij moeilijk of is zo goed als onbestaande (zie ook blz. 54). De Gom is vragende partij om een constructievere samenwerking op te starten over onderwerpen als tewerkstelling, mobiliteit en ruimtelijke ordening. Maar een provincie is geen gelijkwaardige gesprekspartner voor een gewest."Een dalende werkgelegenheidsgraad en een stijging van het aantal werklozen vormen volgens Dirk Goethals, VDAB-coördinator van een speciale tewerkstellingscel voor ex-Sabena-werknemers, echter geen probleem. Integendeel, onlangs verklaarde hij dat de stroom van voormalig Sabena-personeel op de arbeidsmarkt van Vlaams-Brabant een "verrijking" is. Deze mensen hebben volgens hem over het algemeen een goede werkattitude en zijn bovendien vaak hoger opgeleid en meertalig. En dat is nu net waarop de Vlaams-Brabantse arbeidsmarkt zat te wachten. De provincie kampt immers met een groot aantal knelpuntberoepen. "Ruim drie vierde van de tewerkstelling situeert zich in de dienstensector," verklaart Hanon. "De vacatures worden niet altijd ingevuld omdat het juist opgeleide personeel ontbreekt. Misschien verandert dit nu wel met de komst van de Sabena-mensen." Ruimte, a.u.b.Deze kop prijkte in 1997 boven een Trends-special over Vlaams-Brabant. Vijf jaar later is de gedeelde wens van de kamers voor handel en nijverheid, de Gom en het Vlaams Economisch Verbond nog niet vervuld. Samen pleiten zij nog steeds voor extra bedrijventerreinen. Hanon: "Als er niet snel extra ruimte komt, vrezen wij dat de investeerders de provincie de rug toekeren." Volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen heeft Vlaams-Brabant tegen 2008 nood aan 1350 hectare (van de 10.000 hectare die Vlaanderen in totaal nodig heeft) voor nieuwe bedrijfszones. "Het is allemaal een kwestie van politiek en budgetten," aldus Hanon. "Bij de recentste gewestplanwijziging werden er vijftien voorstellen ingediend. Slechts twee zones in de buurt van Zaventem, samen goed voor 30 hectare, werden geselecteerd." Jaak Gabriëls ( VLD), Vlaams minister van Economie, Buitenlandse Handel en Huisvesting, vindt dat een versnipperde eigendomsstructuur en het ontbreken van een echt uitgiftebeleid voor bedrijventerreinen ervoor zorgen dat een aantal terreinen in Vlaams-Brabant niet (snel genoeg) op de markt komt. Op 18 februari kondigde hij nog aan werk te maken van de snelle vrijmaking van 77 hectare bedrijventerreinen in Vlaams-Brabant. "Jammer genoeg hangt de vrijmaking van die terreinen niet alleen af van minister Gabriëls," zegt Hanon. "De 77 hectare die Gabriëls wil vrijmaken in Meise-Westrode bezorgen de economische actoren van Vlaams-Brabant al jaren kopzorgen. Momenteel is er slechts uitzicht op elf hectare in Diegem, waarvoor onlangs ontwikkelingsafspraken zijn gemaakt." Op een nieuw ruimtelijk structuurplan voor Vlaams-Brabant is het echter nog even wachten. De bestendige deputatie van de provincie heeft in december een begeleidingsopdracht voor het structuurplan uitbesteed aan een studiebureau. Dit bureau zal het onderzoekswerk van de interne plangroep ruimtelijk structuurplan Vlaams-Brabant (bestaande uit ambtenaren van de provincie) bundelen, coördineren en een ontwerp van structuurplan opstellen. Dat plan wordt eind 2002 aan de bestendige deputatie en de provincieraad voorgelegd. Die wil tenslotte dat eind 2003 het ruimtelijk structuurplan Vlaams-Brabant definitief door de minister wordt goedgekeurd. De belangengroepen moeten dus nog minstens anderhalf jaar geduld uitoefenen.Bovenop het ruimteprobleem komen nog de 2000 bedrijven die in Vlaams-Brabant zonevreemd werden verklaard. Samen vertegenwoordigen ze 10% van de lokale economie en tewerkstelling. Voor hen is nog geen enkele oplossing voorzien.Van Zaventem naar Vilvoorde"Zaventem heeft dringend nood aan een geïntegreerd luchthavenbeleid," zegt Hanon "De luchthaven is slecht bereikbaar en heeft te weinig ruimte om luchthavengebonden bedrijven aan te trekken." Bovendien kampt de luchthaven met een verstrengde milieuwetgeving en een slechte afstemming van de federale, Waalse en Vlaamse geluidsnormen. " SN Brussels Airlines is niet de enige gebruiker van de luchthaven. Wil Zaventem niet alle investeerders wegjagen, dan moet de regering dringend beslissingen nemen inzake infrastructuur en mobiliteit," zegt Hanon. Anders moeten de bedrijven maar naar Vilvoorde trekken. Vilvoorde wordt immers het alternatief voor Zaventem. Roger Hanon. "In Vilvoorde is een hele reconversiebeweging aan de gang die binnen enkele jaren op kruissnelheid zal zijn. De eerste resultaten worden verwacht tegen 2004." Vilvoorde speelt in op twee troeven: de aanwezigheid van het kanaal Brussel-Schelde en de komst van de hst-verbinding in Schaarbeek. In de toekomst zal de waterweg centraal staan in het project Vilvoorde Watersite, een reconversieproject van de industriële zone langs het kanaal tussen Vilvoorde en Brussel. Het project, dat zich nog in een planningsfase bevindt, beoogt de combinatie van wonen, werken en recreatie op een attractieve wijze. Bovendien komt er in de bedrijvenzone Cargovil een containerterminal die volop gebruik zal maken van het kanaal. De bedrijvenzone, die haar succes dankt aan een uitstekende ligging en redelijke terreinprijzen, zal dus wegvervoer en watervervoer combineren. De hst-verbinding in Schaarbeek kan de gelijknamige lei in Vilvoorde opwaarderen. De Gom en de stad Vilvoorde willen hier nieuwe bedrijventerreinen vrijmaken en oude bedrijfsgebouwen een nieuwe bestemming geven. Naast Vilvoorde wordt er hoopvol uitgekeken naar Leuven. De talrijke spin-offs van de KU Leuven moeten het ondernemerschap in de regio nog versterken (zie kader: De Leuvense kweekvijver). De universiteit heeft alvast voorzien in twaalf hectare om naast het Imec ( Interuniversitair Micro-Elektronica Centrum) nieuwe onderzoekscentra in te richten. Gezellig in de file"Wat heb je eraan centraal gelegen te zijn, dicht bij de hoofdstad en de nationale luchthaven, als niemand je kan bereiken," zegt Hanon. "Het is nutteloos bijkomende bedrijventerreinen te voorzien zonder een oplossing uit te dokteren voor het mobiliteitsprobleem." Voor de Gom en de kamers van Vlaams-Brabant is bijvoorbeeld een aansluiting van Zaventem op het spoorwegnet onontbeerlijk. Ze willen onder meer dat de luchthaven wordt aangesloten op het hst-netwerk.De ministers van de Vlaamse en Brusselse regering gaven alvast gehoor aan zijn wens. Samen beslisten ze om een overlegforum op te richten om twee gemeenschappelijke vervoersprojecten te bespreken: het gewestelijk expresnet, zeg maar een grote ring rond Brussel voor het openbaar vervoer, en de aanleg van een hogesnelheidslijn op de middenberm van de E19 Antwerpen-Brussel. Wanneer we conclusies kunnen verwachten, is een vraagteken.Tot morgenochtend maar weer, in de file.An Goovaerts, Lieven Desmet, Eric Bruyland [{ssquf}], agoovaerts@trends.beIn de regio Halle-Vilvoorde staan banen op de tocht bij onder meer Procter & Gamble, Akzo Nobel Coatings, Versatel en KPN .Vlaams-Brabant heeft nood aan 1350 hectare extra bedrijventerreinen.Vilvoorde speelt in op twee troeven: de aanwezigheid van het kanaal Brussel-Schelde en de komst van de hst-verbinding in Schaarbeek.De Vlaamse en Brusselse regering overleggen over de aanleg van een hogesnelheidslijn tussen Brussel en Antwerpen.