De Europese Unie, Nafta in Noord-Amerika, Mercosur in Zuid-Amerika, Asean in Zuidoost-Azië of Laia in Latijns-Amerika: de wereldeconomie groepeert zich steeds meer in handelsblokken. Maar gaat dit niet ten koste van de wereldhandel, en dus van de welvaart? Immers, elk handelsblok mag dan al een oase zijn van vrijhandel, tegen de concurrentie uit de rest van de wereld beschermen deze blokken zich me...

De Europese Unie, Nafta in Noord-Amerika, Mercosur in Zuid-Amerika, Asean in Zuidoost-Azië of Laia in Latijns-Amerika: de wereldeconomie groepeert zich steeds meer in handelsblokken. Maar gaat dit niet ten koste van de wereldhandel, en dus van de welvaart? Immers, elk handelsblok mag dan al een oase zijn van vrijhandel, tegen de concurrentie uit de rest van de wereld beschermen deze blokken zich met handelsbarrières. Van constructies als fort Europa is de wereldhandel niet gediend. Shabtai Donnenfeld, verbonden aan de universiteit van York (Canada), vindt evenwel dat bovenstaande stelling niet altijd correct is. Donnenfeld meent dat de creatie van handelsblokken het patroon van handels- en investeringsstromen ingrijpend wijzigt in het voordeel van de wereldeconomie. De aantrekkelijkheid voor niet-leden om in de vrije markten van handelsblokken aanwezig te zijn, zorgt immers voor een stroom directe buitenlandse investeringen naar die landen. Die investeringen dienen om de markten ter plaatse te kunnen bevoorraden en zo de handelstarieven te omzeilen. Hoe hoger de importtarieven van een handelsblok, hoe hoger uiteraard de investeringsdrang van niet-leden. De grafiek toont dat de som van buitenlandse investeringen naar en vanuit Oeso-landen ( Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) het jongste decennium een hoge vlucht nam. Oeso-landen investeerden in 1982 nog geen 50 miljard dollar buiten de eigen landsgrenzen, tegenover meer dan 350 miljard dollar in 1997. De bijbehorende tabellen geven aan welke landen de jongste jaren het aantrekkelijkst bleken om in te investeren en welke landen de meeste middelen in het buitenland pompten. Opmerkelijk is dat de investeringen van België in het buitenland volgens Oeso-cijfers bijna halveerden: van 11,7 miljard dollar in 1995 naar 6,7 miljard dollar in 1997, dit tegen de algemene opwaartse trend in.Al deze investeringen geven een stevige impuls aan de wereldeconomie. Want al vertragen de buitenlandse investeringen de handel tussen handelsblokken, dit verlies wordt gecompenseerd door meer handel binnen de blokken én een hogere wereldproductie. Bovendien zorgt de permanente dreiging van buitenlandse investeringen ervoor dat handelsblokken hun importtarieven niet al te zeer opdrijven en dat ze elkaar geen schade berokkenen in een tarievenoorlog.Shabtai Donnenfeld, "Regional Blocs and Foreign Direct Investment", Nota Di Lavoro 30.98.Info: Tel. (00-1) 416.736.21.00.