GALBRAITH
...

GALBRAITHKeynes, kom terug ?Zelfs op 87-jarige leeftijd blijft de Amerikaanse ekonoom John Kenneth Galbraith zijn visie krachtig ventileren. In de loop der tijd heeft de vermaarde post-keynesiaan zich ontpopt tot een kritisch maatschappelijk waarnemer. Die taak vervult hij met zoveel verve en in zo'n gebalde, soms vlammende taal, dat zijn cri de conscience altijd al gretig gehoor heeft gevonden. Zijn pas vertaalde jongste boek, Wereldeconomie in deze eeuw - Verslag van een ooggetuige, biedt alweer een karrevracht aan citaten en boeiende bespiegelingen. Wie Galbraith al een poos volgt, vindt er geen nieuwe inzichten. De voormalige Harvard-hoogleraar, advizeur van Amerikaanse presidenten als Kennedy en VS-ambassadeur in India, bekijkt deze eeuw vanaf de Eerste Wereldoorlog tot vandaag. Vanuit ekonomische, meer nog vanuit politiek-ekonomische invalshoek, duidt hij de scharniermomenten.Galbraith is het meest op dreef als hij het over konkrete Amerikaanse situaties heeft. Als advizeur kon hij mee in de presidentiële potten roeren. Tussendoor geeft hij ook wel zijn waardering van enkele presidenten. Zoals Jimmy Carter, die hij "minder intellektuele ekonomische bagage" toeschrijft dan zijn meeste voorgangers.Toch verliest Galbraith nooit het zicht op Europa. De Unie kadert hij in één van de markante dialektieken die het ekonomische wereldgebeuren vandaag typeren. Enerzijds is er de sterke politieke en ekonomische aantrekkingskracht van de grote gemeenschap. Anderzijds worstelen de (lid)staten met hun sociale taken en verantwoordelijkheden. De Europese munteenheid vindt hij romantische onzin zolang de begrotingspolitiek van de lidstaten niet gekoördineerd is.Inmiddels is die andere grote dialektiek, tussen arbeid en kapitaal, voorbijgestreefd. "Terwijl ooit de macht van de oude onderneming gevreesd werd, maakt men zich nu grote zorgen over de ondeskundigheid en de zwakte van de ondernemingen. " Als de bedrijven zwak zijn, verslappen ook de vakbonden. In plaats van de klassenstrijd, rijpte een nieuwe dialektiek "tussen de grote, ekonomische en sociaal welgestelde gemeenschap die in de ontwikkelde ekonomische samenleving ontstaan is en degenen die op de rand of aan de buitenkant van de moderne ekonomie leven. " De welvarenden hebben nu de meerderheid en de politieke macht. De ongemakken van de recessie en werkloosheid raken hen niet. Het konflikt gaat dus niet meer tussen arbeid en kapitaal, maar tussen welgestelden en (relatief) armen. Die spanning wordt opgelost met politieke verkiezingen. "Als dat niet kan, wordt geweld het alternatief. " De overheid kan dat voorkomen door werk te creëren. Keynes, kom terug ?LUC DE DECKERJohn Kenneth Galbraith, Wereldeconomie in deze eeuw - Verslag van een ooggetuige. Sesam, 223 blz., 695 fr.BV KOREAEerst de autoIn 2000 willen de Koreaanse autofabrikanten zowat zes miljoen auto's bouwen, meer dan een verdubbeling van de produktiekapaciteit van 1994. Nu al geeft Zuid-Korea de toon aan in halfgeleiders (chips) en scheepsbouw. Twee Nederlandse journalisten wikken en wegen de kansen. Ze kijken ook achterom, waardoor een politiek-ekonomische kroniek van Zuid-Korea ontstaat. Intrigerend, maar te beknopt.Henri Stolwijk & Marc Bolier, BV Korea. Mingus, 157 blz., 495 fr.BENDEBitter besluitDe bende van Nijvel - Tien jaar blunders van het gerecht stemt hard, bitter en cynisch. De fundamentele konklusie sluit aan bij de ophefmakende Panorama-uitzendingen. Raf Sauviller en Jan Willems zetten de feiten op een rij en toetsen de onderzoeksdaden, tesen en verklaringen daaraan. Besluit ? Gerechtelijke diensten en politieke verantwoordelijken blunderden, wellicht opzettelijk.Jan Willems & Raf Sauviller, De bende van Nijvel - Tien jaar blunders van het gerecht. Icarus, 95 blz., 495 fr.PALESTINAHoopBassam Abu-Sharif was het brein achter veel Palestijnse terreurakties. De Mossad stuurde hem een bombrief, die hem verminkte. Toch nam hij het initiatief tot vredesgesprekken met de joden. Uzi Mahnaimi werkte voor de Israëlische inlichtingendienst. Later werd hij een controversieel journalist, die vriendschap sloot met Abu-Sharif. Samen schreven ze een hoopvol boek.Bassam Abu-Sharif & Uzi Mahnaimi, Gelouterd door het vuur. Elmar, 264 blz., 790 fr.