SUGGESTIEF
...

SUGGESTIEFIn sekure, slanke suggestieve romans cirkelt de Franse auteur (met Antwerpse moeder) Modiano rond de onzekere identiteit van zijn protagonisten. Hondelente typeert zijn literair procédé : in 1992 tobt de ik-verteller over een ontmoeting met een mysterieuze fotograaf in 1964. Tegelijk werd zijn debuut, De plaats van de ster (1968), heruitgegeven. Met verbijsterend sarkasme focust Modiano er op de joodse identiteit.Patrick Modiano, Hondelente. Meulenhoff/Manteau, 103 blz., 495 fr. . De plaats van de ster, Meulenhoff/Quarto, 150 blz., 695 fr. ****Met De watervang toont Doctorow zich alweer een gewiekst goochelaar met clichés. In een soms dubieuze, steeds meeslepende mix herschudt hij de sjablonen tot tastbare metaforen. In zijn doorbraak Ragtime keerde hij daarvoor terug naar het begin van de eeuw, nu stoot hij door tot de verrukkelijke gothic gruwel van Poe. Naast genre-oefening is de roman ook een verontrustende parabel over een egoïstische, korrupte, darwinistische maatschappij.EL Doctorow, De watervang. Anthos, 238 blz., 795 fr. In De wijven verpakt Hilbig zijn politieke boodschap zonder een zweem van prekerigheid. Hij vervangt slogans door tomeloos virtuoze literatuur, die wel last ondervindt van Duitse zwaarte. Een kafkaiaans ik-personage zwoegt in een kelder. Boven hem ziet hij de arbeidsters in een perserij. Na zijn ontslag verdwijnen de vrouwen uit zijn leven en uit de stad. Diktatuur én puriteinse opvoeding hebben het vrouwelijke verbannen.Wolfgang Hilbig, De wijven. Goossens/Manteau, 130 blz., 550 fr. Ierse maagdenNergens kletteren de clichés zo striemend neer alsop de drassige Ierse weiden. Drie boeken bevestigen én doorprikken de vooroordelen. Brutaal wroeten ze de zompige romantiek over devote Ierse maagden bloot. Eerder dit jaar al konden we proeven van het vakmanschap van Colm Toibin. In zijn reisbundel Het kruisteken (Atlas, 240 blz., 800 fr.) slalomt hij door notoire katolieke bedevaartsoorden. De ateïstische Ier (daar gaat een eerste vooroordeel) observeert kritisch maar ingetogen. Hij voelt niet de behoefte om pueriel te stampvoeten op zijn roots.In zekere zin doordesemt eenzelfde beschroomde kweeste zijn roman In lichterlaaie (Atlas, 239 blz., 800 fr. ***). Een hardvochtige rechter uit Dublin blikt aan de kust terug op zijn leven. Zijn konservatisme botst met zijn familie (zijn ouders met IRA-strijdlust en zijn vrijgevochten kinderen). Verwacht echter geen politieke analyse. Toibin spitst de aandacht toe op de dilemma's en tragedies van de ouder wordende rechter. Die konfrontatie balanceert op de slappe sentimentele koord. Een traan wordt net verhinderd door de spartaans sobere stijl. Dankzij dat precieuze evenwichtsnummer verdient de frêle roman een derde ster.Waar blijft echter de zachte Ierse oer-whiskey (met koppige e in tegenstelling tot de Schotse) en de legendarische Guinness ? Ze stromen, net als de regen, bij beken door Het gezicht van de maagd (Bezige Bij, 431 blz., 890 fr. **). Onder die titel verpakte de Amerikaanse dertiger Rosemary Mahoney het minutieuze relaas van haar maandenlange verblijf in het land van haar grootouders. Met de evolutie in de positie van de vrouw als leidraad, brengt ze het hedendaagse Ierland in kaart. In Dublin tekent ze ijverig de frappante veranderingen op (met zelfs een vrouwelijke president). Echt optimisme blijft echter uit. Dat ervaart ze vooral in het afgelegen dorp Corofin, waar ze uiteindelijk wel aanvaard wordt in de kroeg. Als er zoiets als troosteloze lol bestaat, moet het aanvoelen als dat caféleven. In het wat brokkelige verslag groeit deze boertige mikrokosmos uit tot een dubbelzinnige pars pro toto voor Ierland.Het etiket van "meest konservatieve land van Europa" mag nog niet losgeweekt worden, zo bevestigt de gekontesteerde roman Huis van volmaakte eenzaamheid van Edna O'Brien (Bezige Bij, 266 blz., 790 fr. ***). Daar kruisen we ook dat andere problematische tema : Noord-Ierland en het IRA. In een vervallen landhuis wordt een vrouw gegijzeld door een beruchte IRA-strijder. De gevangenschap slaat om in een merkwaardige relatie, die op de eerste plaats een literair aangeklede aanleiding vormt voor een doorlichting van de Ierse verscheurdheid.LUC DE DECKER